Sau hơn 80 năm mất tích dưới đáy Đại Tây Dương, tàu ngầm Nhật Bản I-52 vẫn là một trong những xác tàu bí ẩn nhất Thế chiến II. Con tàu được cho là vẫn cất giữ khoảng 2 tấn vàng trị giá tính đến nay là 278 triệu USD cùng nhiều nguyên liệu thô chiến lược và vật tư y tế mà Nhật Bản định chuyển cho Đức Quốc xã.
Mùa hè năm 1944, I-52 rời Nhật Bản. Khi đó, các tuyến vận tải biển thông thường giữa Nhật Bản và Đức gần như bị Hải quân Mỹ và các đồng minh phong tỏa hoàn toàn. Vì vậy, hai nước phải sử dụng tàu ngầm vận tải đường dài để bí mật vận chuyển những lô hàng có giá trị cao.
Sau khi ghé Singapore để hoàn tất việc chất hàng, I-52 chở theo 270 tấn thiếc, vonfram, molypden, cao su thiên nhiên, quinine và đặc biệt là khoảng 2 tấn vàng chia thành 146 thỏi. Số vàng này được dùng để thanh toán các thiết bị công nghệ và khí tài quân sự mà Nhật Bản không còn đủ khả năng tự sản xuất.
Tuy nhiên, hành trình bí mật của I-52 thực tế đã bị theo dõi từ trước. Nhờ giải mã thành công các điện tín quân sự của Đức và Nhật Bản, tình báo Anh và Mỹ biết chính xác địa điểm, thời gian tàu I-52 sẽ gặp tàu ngầm Đức U-530 giữa Đại Tây Dương.
Tối 23/6/1944, ngay sau khi cuộc gặp diễn ra, nhóm tác chiến của tàu sân bay hộ tống USS Bogue triển khai máy bay TBM Avenger tấn công. Sau loạt bom chìm đầu tiên, máy bay tiếp tục phóng ngư lôi tự dẫn Mark 24, loại vũ khí có khả năng bám theo tiếng chân vịt của tàu ngầm.
Các thiết bị thủy âm sau đó ghi nhận tiếng I-52 chìm xuống, tiếp theo là một vụ nổ lớn cùng âm thanh thân tàu bị ép vỡ dưới áp suất nước sâu. Đến ngày hôm sau, lực lượng Mỹ phát hiện nhiều mảnh vỡ và lượng lớn cao su nổi trên mặt biển, xác nhận I-52 đã bị đánh chìm. Toàn bộ 109 thủy thủ trên tàu thiệt mạng.
Dù vậy, vị trí chính xác của xác tàu vẫn là bí ẩn suốt nhiều thập kỷ. Sai số trong định vị thời chiến khiến các cuộc tìm kiếm đều thất bại.
Đầu thập niên 1990, nhà nghiên cứu Paul Tidwell bắt đầu rà soát lại hàng loạt nhật ký tác chiến, báo cáo quân sự và hồ sơ lưu trữ tại nhiều quốc gia. Kết hợp với hệ thống tái dựng hành trình RENAV, nhóm nghiên cứu tính toán lại hướng di chuyển của các tàu, dòng hải lưu và điều kiện thời tiết, qua đó xác định vị trí chìm thực tế lệch hơn 16 km so với tọa độ được sử dụng suốt nhiều thập kỷ.
Năm 1995, một cuộc thám hiểm biển sâu được triển khai dựa trên dữ liệu mới. Sau nhiều tuần quét sonar, nhóm nghiên cứu phát hiện một vật thể lớn nằm ở độ sâu hơn 5.180 m dưới mặt nước.
Robot lặn điều khiển từ xa xác nhận đây chính là I-52. Điều khiến các chuyên gia bất ngờ là phần lớn thân tàu vẫn đứng thẳng và còn khá nguyên vẹn. Họ cho rằng con tàu bị ngập nước từ từ sau khi trúng ngư lôi nên không bị phá hủy hoàn toàn khi chìm xuống đáy biển.
Đến nay, chưa có chiến dịch nào trục vớt số vàng trên tàu. Các nhà nghiên cứu tin rằng kho báu vàng vẫn nằm trong khoang trước của I-52, khu vực gần như chưa bị tác động kể từ năm 1944.
Tuy nhiên, việc trục vớt không chỉ đối mặt với thách thức kỹ thuật ở độ sâu hơn 5 km mà còn liên quan đến các vấn đề pháp lý và đạo đức, bởi đây cũng là nơi an nghỉ của 109 thủy thủ Nhật Bản.
Việc tìm thấy I-52 được xem là thành công của sự kết hợp giữa giải mã tình báo thời chiến, nghiên cứu tư liệu lịch sử và công nghệ thám hiểm biển sâu hiện đại. Theo nhiều chuyên gia, giá trị lớn nhất của cuộc khám phá không nằm ở số vàng còn lại, mà ở phương pháp giúp giải mã một bí ẩn đã tồn tại hơn nửa thế kỷ.
Tổng hợp
.png "Giá vàng thế giới có thêm dư địa tăng khi áp lực từ đồng USD hạ nhiệt")
