Hành trình học thuật của Lý Minh Anh không khởi đầu bằng những thành tích đến sớm. Cựu sinh viên Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) từng nhận lá thư từ chối từ ngôi trường mơ ước, từng cân nhắc liệu mình có đủ năng lực theo đuổi chương trình Tiến sĩ, và không ít lần rơi vào cảm giác của “hội chứng kẻ mạo danh” khi làm việc cùng những nhà nghiên cứu dày dạn kinh nghiệm.
Tuy nhiên, thay vì để những trải nghiệm đó trở thành rào cản, Minh Anh chọn đối diện và điều chỉnh từng bước. Chính quá trình ấy giúp cô nhìn rõ năng lực của mình, xác định hướng đi phù hợp và kiên định hơn với con đường học thuật đã chọn.
Trong suốt hai năm học thạc sĩ, mục tiêu theo đuổi chương trình Tiến sĩ luôn là ưu tiên số một của Minh Anh. Đó không phải là một lựa chọn mang tính thử nghiệm, mà là định hướng cô đã dành nhiều thời gian và công sức để chuẩn bị. Vì vậy, khi nhận được thư từ chối từ Cornell University, cô không chỉ thất vọng mà hoàn toàn trở nên mất phương hướng.
“Mình cảm thấy rất hụt hẫng. Mục tiêu đó đã là điều mình hướng đến trong suốt hai năm”, cô nhớ lại.
Lần đầu tiên sau nhiều năm nỗ lực, Minh Anh buộc phải đối diện với một thất bại trong mục tiêu dài hạn của mình. Không phải thất bại trong một bài kiểm tra hay một dự án, mà sự đổ vỡ của kế hoạch cô đã chuẩn bị suốt nhiều năm.
Nhưng thay vì để lá thư ấy trở thành dấu chấm hết, Minh Anh chọn đối diện với nó một cách thẳng thắn. Cô tìm đến các giáo sư hướng dẫn, những người đã theo dõi quá trình phát triển của cô trong nhiều năm. Qua những cuộc trò chuyện, cô dần nhận ra rằng một kết quả tuyển sinh không thể định nghĩa toàn bộ năng lực của một con người.
Điều quan trọng hơn, cô nhận ra rằng mong muốn làm nghiên cứu khoa học trong cô chưa bao giờ biến mất: “Tôi tự nhủ: nếu đã tin tưởng giáo sư của mình, thì phải tin cả những điều họ thấy ở mình. Nếu không, thì đó không còn là niềm tin nữa.”
Đó không phải là một khoảnh khắc mà mọi nghi ngờ biến mất. Ngược lại, Minh Anh vẫn cảm thấy mình chưa hoàn toàn sẵn sàng. Nhưng cô hiểu rằng sự sẵn sàng không phải lúc nào cũng đến trước khi ta bắt đầu. Đôi khi, nó chỉ xuất hiện sau khi ta đã bước đi đủ xa. Cô chọn tiếp tục, không phải vì chắc chắn bản thân sẽ thành công, mà vì cô biết mình không muốn từ bỏ.
Đó chính là lúc cô gái sinh năm 1999 bắt đầu học cách “bouncing forward” - không để thất bại kéo mình lùi lại, mà coi đó là điểm xuất phát cho một nỗ lực nghiêm túc hơn.
Việc trở thành nghiên cứu sinh tại Đại học Colorado Boulder (Mỹ) không phải là "liều thuốc" hóa giải mọi hoài nghi trong Minh Anh. Ngược lại, những nỗi bất an ấy vẫn hiện diện, nhưng dưới một hình thái tinh vi và bền bỉ hơn. Với cô, “hội chứng kẻ mạo danh” (imposter syndrome) không phải là một chướng ngại đã lùi xa vào quá khứ, mà là một trạng thái tâm lý cô đang học cách đối diện và chung sống mỗi ngày.
Thực tế, Minh Anh không hề bắt đầu hành trình Tiến sĩ từ con số không. Trước đó, cô đã sở hữu những bài báo khoa học được xuất bản quốc tế và từng chinh phục thành công các quỹ nghiên cứu danh giá. Tuy nhiên, những cột mốc rực rỡ ấy không đồng nghĩa với việc sự tự tin luôn hiện hữu. Trong môi trường học thuật đỉnh cao, nơi mỗi cá nhân xung quanh đều sở hữu bảng thành tích đáng nể, cảm giác tự vấn về năng lực bản thân nảy sinh như một lẽ tự nhiên.
Thay vì nỗ lực phủ nhận hay trốn tránh, Minh Anh chọn cách nhận diện và gọi tên cảm xúc của mình. Cô xem đây là một quá trình tái cấu trúc tư duy diễn ra liên tục. Thay vì để sự hoài nghi định nghĩa giá trị bản thân, cô tự nhắc nhở rằng những khoảnh khắc thiếu tự tin chỉ là một phần của hành trình phát triển. Cô tập trung chuyển hóa suy nghĩ từ “mình không đủ giỏi” sang “mình đang trong tiến trình học hỏi”. Chính sự dịch chuyển về tâm thế này đã trở thành điểm tựa quan trọng, giúp cô vững vàng và trưởng thành hơn trên con đường nghiên cứu đầy thử thách.
Không giữ những suy nghĩ đó cho riêng mình, Lý Minh Anh chọn mở lòng. Cô trò chuyện với bạn bè, đồng nghiệp và giáo sư. Và qua những cuộc trò chuyện ấy, cô nhận ra một sự thật quan trọng: đằng sau mỗi thành tựu là một quá trình dài đầy thử thách, những khó khăn và cả những khoảnh khắc nghi ngờ bản thân mà không phải lúc nào cũng được nhìn thấy từ bên ngoài.
Cô cũng học cách thay đổi cách nhìn về sự so sánh. Trước đây, việc so sánh bản thân với người khác thường dẫn đến những suy nghĩ tiêu cực. Nhưng dần dần, cô học cách biến những so sánh đó thành động lực học hỏi.
Thay vì hỏi: “Tại sao mình không giỏi như họ?”, cô bắt đầu hỏi: “Họ đã làm điều đó như thế nào?”
Sự thay đổi nhỏ trong cách đặt câu hỏi đã tạo ra một sự thay đổi lớn trong cách cô nhìn nhận bản thân. Thay vì xem năng lực là một giới hạn cố định, cô bắt đầu xem nó như một quá trình có thể phát triển. Minh Anh không còn xem bản thân là người đứng ngoài, mà là một phần của cộng đồng học thuật, một người đang trong quá trình trưởng thành.
Trong quá trình đó, những giá trị mà cô đã học được từ thời sinh viên tiếp tục đóng vai trò quan trọng. Tính kỷ luật giúp cô duy trì tiến độ công việc. Tinh thần trách nhiệm giúp cô luôn hoàn thành những cam kết của mình. Sự chủ động giúp cô không ngại đặt câu hỏi, không ngại đề xuất ý tưởng, và không ngại bước ra khỏi vùng an toàn.
Những giá trị ấy không loại bỏ hoàn toàn sự nghi ngờ, nhưng chúng giúp cô tiếp tục bước đi, ngay cả khi sự tự tin chưa hoàn toàn vững chắc.
Nhìn lại hành trình của mình, Minh Anh hiểu rằng những bước tiến quan trọng nhất không bắt đầu từ khi cô bước vào chương trình Tiến sĩ, mà bắt đầu từ khi cô còn là sinh viên tại Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV). Đó là nơi cô lần đầu tiên được trao cơ hội trình bày nghiên cứu tại hội nghị “Du lịch Việt Nam trong thế kỷ 21” về du lịch bền vững. Trải nghiệm này giúp cô nhận ra niềm đam mê thực sự với nghiên cứu khoa học.
BUV không chỉ cung cấp cho cô kiến thức, mà còn nuôi dưỡng những phẩm chất mang tên “Lionhearted” (tinh thần “trái tim sư tử”), với những phẩm chất: tiên phong, tử tế, kiên cường, tự tin và có tầm nhìn. Với Minh Anh, trong giai đoạn đối mặt với lá thư từ chối và những hoài nghi sâu sắc nhất, phẩm chất nổi bật nhất chính là sự kiên cường.
Dù không được nhận vào ngôi trường mơ ước, cô chưa bao giờ từ bỏ mong muốn làm nghiên cứu. Thay vì xem thất bại là điểm dừng, cô xem đó là một tín hiệu để điều chỉnh lại hướng đi. Qua sự tư vấn của các giáo sư hướng dẫn, cô bắt đầu nhận ra rằng trong hành trình học Tiến sĩ, sự phù hợp về định hướng nghiên cứu quan trọng hơn thứ hạng của trường. Đó là một sự thay đổi trong tư duy, từ việc theo đuổi một cái tên danh giá, sang việc theo đuổi một môi trường phù hợp để phát triển lâu dài.
Tinh thần “trái tim sư tử” ấy tiếp tục đồng hành cùng cô khi bước vào môi trường học thuật quốc tế. Dưới sự hướng dẫn của giáo sư Lori Peek và sự định hướng từ giáo sư tại Brigham Young University, Minh Anh tham gia các dự án nghiên cứu được tài trợ bởi các cơ quan liên bang như NOAA (Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ).
Tại Trung tâm Nghiên cứu Thiên tai, cô làm việc cùng các nhà khoa học, kỹ sư, và những người trực tiếp tham gia vào công tác ứng phó và hoạch định chính sách. Đây là một môi trường đòi hỏi không chỉ năng lực chuyên môn, mà còn sự chủ động, tinh thần trách nhiệm, và khả năng kết nối liên ngành.
Một trong những cột mốc đáng nhớ nhất là khi Minh Anh đứng trước hàng trăm chuyên gia tại hội thảo Natural Hazards để trình bày nghiên cứu của mình. Đó không chỉ là một bài thuyết trình, mà là một khoảnh khắc khẳng định: cô không còn là cô sinh viên từng nghi ngờ bản thân năm nào, mà đã trở thành một nhà nghiên cứu có tiếng nói riêng.
Minh Anh chia sẻ: “Ở thời điểm chuyển tiếp lên chương trình Tiến Sĩ, BUV thực sự là một ‘sweet memory’ (ký ức đẹp), là sự động viên về mặt tinh thần, tiếp thêm cho mình sức mạnh, động lực và luôn nhắc mình nhớ về điểm xuất phát của bản thân.
Minh Anh hiểu rằng hành trình của mình không phải là một chuỗi những bước đi hoàn hảo. Nó là một quá trình của những lần vấp ngã, những lần nghi ngờ, và những lần lựa chọn bước tiếp. Nhưng chính những trải nghiệm đó đã giúp cô phát triển bản lĩnh của một “trái tim sư tử” - một người không ngại đối diện với thử thách, không ngại đặt câu hỏi, và không ngại bước vào những không gian mà trước đây cô chưa từng nghĩ mình thuộc về.
.png "“Bất kỳ ai khẳng định chứng khoán đã chạm đáy đều đang chủ quan nguy hiểm”")
