Thị trường xây dựng đang đối mặt với tình trạng thiếu nhân lực trầm trọng khi nhu cầu thi công tăng cao nhưng nguồn cung lao động không đáp ứng kịp.
Trong nhiều tháng qua, bộ phận tuyển dụng của một doanh nghiệp lớn trong ngành gần như luôn hoạt động hết công suất. Các thông báo tuyển kỹ sư và nhân sự kỹ thuật được đăng tải liên tục, với nhu cầu lên tới hàng trăm vị trí. Riêng nhóm kỹ sư xây dựng dân dụng và công nghiệp cần khoảng 56 người, kỹ sư giao thông 37 người, bên cạnh đó là nhiều vị trí khác như kỹ sư thủy lợi, điện nước, kinh tế xây dựng, trắc địa, an toàn lao động, kế toán, thí nghiệm…
Nhu cầu nhân sự lớn xuất phát từ kế hoạch mở rộng hoạt động sản xuất - kinh doanh và việc triển khai đồng loạt nhiều dự án trên phạm vi cả nước. Đặc biệt, khi hàng loạt công trình giao thông quy mô lớn, dự án đường sắt và các công trình trọng điểm được thúc đẩy, áp lực về nguồn nhân lực càng trở nên cấp bách.
Ảnh minh họa: Internet
Có đơn vị trả khoảng 15 triệu đồng mỗi tháng cho lao động phổ thông, 30 triệu đồng cho kỹ sư, thậm chí 1-1,5 triệu đồng mỗi ngày cho công nhân tại dự án gấp. Tuy nhiên, dù đưa ra mức lương thỏa thuận cạnh tranh cùng các chế độ đãi ngộ như bảo hiểm đầy đủ, thưởng, môi trường làm việc ổn định và cơ hội phát triển, không ít doanh nghiệp vẫn gặp khó trong tuyển dụng.
Cơ hội việc làm rất lớn, cần tới 500.000 lao động mỗi năm
Thị trường xây dựng đang đối diện với “cơn khát” lao động, đặc biệt ở nhóm thợ tay nghề cao và kỹ sư giàu kinh nghiệm. Theo Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam (VCCA), mỗi năm ngành này cần bổ sung khoảng 400.000–500.000 lao động, với quy mô lực lượng dự kiến đạt 12–13 triệu người vào năm 2030. Tuy vậy, thực tế hiện nay cho thấy khoảng 75% lao động vẫn mang tính thời vụ, chưa được đào tạo bài bản, gây ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất cũng như chất lượng công trình.
Trong khi đó, Hiệp hội Bất động sản Việt Nam nhận định, nếu không tính các dự án hạ tầng trọng điểm, riêng lĩnh vực bất động sản từ nay đến năm 2030 có thể chứng kiến số lượng dự án tăng gấp 5–10 lần. Phần lớn trong số này là các dự án quy mô lớn, thậm chí rất lớn, đòi hỏi thời gian triển khai dài và lực lượng lao động đông đảo. Điều này đồng nghĩa nhu cầu nhân lực trong những năm tới sẽ tiếp tục gia tăng mạnh, kéo theo nguy cơ thiếu hụt ngày càng rõ rệt.
Trong khuôn khổ Hội thảo quốc tế CIB ICONS 2026 do Trường Đại học Xây dựng Hà Nội tổ chức ngày 20/5 vừa qua, các lãnh đạo và chuyên gia đầu ngành đã chỉ ra, Việt Nam đang bước vào giai đoạn bùng nổ phát triển hạ tầng, với hàng loạt siêu dự án mang dấu ấn lịch sử được triển khai trên quy mô và tầm vóc chưa từng có. Nổi bật trong số đó là tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam dài 1.541 km, có tổng mức đầu tư hơn 67 tỷ USD.
Song song, hệ thống đường sắt đô thị được xác định là “xương sống” giao thông tại hai đô thị lớn là Hà Nội và TP.HCM, đặt mục tiêu hoàn thiện đồng bộ vào năm 2035 với tổng nhu cầu vốn vượt 72 tỷ USD. Ở cấp độ liên vùng, tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông dài hơn 2.063 km cũng đang được thúc đẩy tiến độ, hướng tới kết nối xuyên suốt từ Lạng Sơn đến Cà Mau.
Khối lượng công việc đồ sộ này không chỉ mở ra dư địa phát triển rộng lớn cho ngành xây dựng, mà còn đặt ra những thách thức mới về năng lực quản lý dự án, tối ưu hóa nguồn lực và đặc biệt là bảo đảm an toàn cho lực lượng lao động quy mô lớn trực tiếp tham gia thi công trên công trường.
Ảnh minh họa: Internet
Lợi thế khi theo học ngành Xây dựng
Nhu cầu tuyển dụng lớn: Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, hàng loạt dự án hạ tầng, nhà ở và khu công nghiệp liên tục được triển khai, ngành Kỹ thuật xây dựng luôn nằm trong nhóm có nhu cầu nhân lực cao.
Cơ hội nghề nghiệp phong phú: Sau khi tốt nghiệp, người học có thể đảm nhiệm nhiều vai trò khác nhau như làm việc tại doanh nghiệp xây dựng, đơn vị tư vấn thiết kế, giám sát thi công, quản lý dự án hoặc tham gia vào lĩnh vực nghiên cứu và giảng dạy.
Tiếp cận công nghệ tiên tiến: Việc ứng dụng các công nghệ hiện đại như BIM, in bê tông 3D hay trí tuệ nhân tạo trong thiết kế đang mở ra cơ hội giúp kỹ sư nâng cao chuyên môn và thích ứng với xu hướng toàn cầu.
Thu nhập tương đối ổn định: Do đặc thù công việc yêu cầu trình độ chuyên môn cao, mức lương của kỹ sư xây dựng thường ở mức khá, cạnh tranh so với nhiều ngành nghề khác.
(Ảnh minh họa: Hutech)
Thách thức phải đối mặt
Áp lực công việc cao: Kỹ sư xây dựng thường xuyên làm việc tại công trường, chịu ảnh hưởng của điều kiện thời tiết khắc nghiệt và áp lực tiến độ thi công.
Cạnh tranh về chất lượng nhân lực: Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, yêu cầu đối với người lao động ngày càng khắt khe, không chỉ về chuyên môn mà còn ở ngoại ngữ và kỹ năng quản lý dự án.
Yêu cầu cập nhật kiến thức liên tục: Công nghệ xây dựng thay đổi nhanh chóng buộc người làm nghề phải thường xuyên học hỏi, nâng cao kỹ năng để không bị tụt hậu.
Rủi ro nghề nghiệp: Môi trường làm việc tiềm ẩn nhiều nguy cơ, đòi hỏi người lao động phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn để đảm bảo sức khỏe và tính mạng.
Một số trường đào tạo ngành Xây dựng
Trường Đại Học Kiến Trúc Hà Nội
Trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TP.HCM
Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM
Trường Đại học Công nghệ TP.HCM
Trường Đại học Xây dựng Hà Nội
Trường Đại học Kỹ thuật công nghiệp – Đại học Thái Nguyên...
(Tổng hợp)
