Ấn Độ đang gấp rút dựng thêm các “phòng tuyến” kinh tế khi chiến sự tại Iran đẩy chi phí năng lượng leo thang, đe dọa gây sức ép lên đồng rupee, ngân sách và triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế lớn thứ ba châu Á.
Ngày 12/6, chính phủ Ấn Độ công bố biện pháp hạn chế hiếm thấy đối với hoạt động bán dầu diesel. Theo quy định mới, mỗi khách hàng chỉ được mua tối đa 200 lít diesel mỗi ngày.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh các nhà bán lẻ nhiên liệu quốc doanh gặp khó khăn khi nhu cầu tăng mạnh, trong khi họ vẫn phải bán nhiên liệu với giá thấp hơn giá thị trường. Một số cây xăng tại nhiều khu vực đã ghi nhận tình trạng cạn hàng.
Đây là bước đi rất đáng chú ý với Ấn Độ, nơi diesel đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế. Loại nhiên liệu này chiếm gần 40% tổng nhu cầu sản phẩm dầu mỏ của cả nước, được sử dụng rộng rãi trong vận tải, xây dựng, nông nghiệp, cũng như làm nhiên liệu cho máy phát điện dự phòng. Vì vậy, việc phải áp trần mua diesel cho thấy mức độ căng thẳng ngày càng lớn của thị trường năng lượng trong nước.
“Tôi không nhớ từng có biện pháp mạnh tay như vậy trước đây”, Prashant Vasisht, Phó chủ tịch cấp cao tại tổ chức xếp hạng ICRA Ltd., nhận định. Theo ông, một số quốc gia khác đã từng áp dụng hạn chế tương tự, nhưng với Ấn Độ thì đây là điều hiếm gặp.
Sức ép lên Ấn Độ bắt nguồn từ cú sốc giá dầu kể từ khi chiến sự tại Iran bùng phát. Là nước nhập khẩu dầu lớn thứ 3 thế giới, Ấn Độ đặc biệt dễ tổn thương trước biến động giá năng lượng. Phần lớn nhu cầu dầu thô, khí dầu mỏ hóa lỏng và khí dùng cho sản xuất phân bón của nước này phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Đông. Đáng chú ý, nhiều lô hàng thường đi qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược đã bị đóng cửa trên thực tế trong nhiều tháng qua.
Khủng hoảng năng lượng cũng gây áp lực lớn lên đồng rupee. Đồng nội tệ của Ấn Độ đã rơi xuống mức thấp kỷ lục, gần 97 rupee đổi 1 USD trong năm nay, trước khi nhà chức trách đưa ra các biện pháp nhằm hút thêm dòng vốn nước ngoài.
Tuần trước, Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) và chính phủ đã công bố loạt chính sách mới, bao gồm nới lỏng quy định đầu tư và ưu đãi thuế cho nhà đầu tư nước ngoài. Một số nhà đầu tư cho rằng các biện pháp này có thể giúp thu hút tới 50 tỷ USD vào thị trường cổ phiếu và trái phiếu Ấn Độ trong năm nay.
Những thông báo này cho thấy chính phủ đang sử dụng mọi công cụ có thể để bảo vệ nền kinh tế trước các cú sốc mới, Garima Kapoor, nhà kinh tế tại Elara Capital, đánh giá. Bà cho hay, nhà chức trách cũng hiểu rằng trong môi trường khó khăn hiện nay, muốn hút dòng vốn quốc tế thì chính sách cần thực dụng hơn.
Không chỉ tìm cách ổn định đồng nội tệ, chính phủ Ấn Độ còn chuẩn bị khả năng chấp nhận thâm hụt ngân sách cao hơn. Theo một quan chức, New Delhi sẵn sàng để mức thâm hụt tài khóa tăng lên khoảng 4,8% GDP trong năm tài khóa này, thay vì mục tiêu 4,3% GDP được đưa ra hồi tháng 2. Nếu điều đó xảy ra, đây sẽ là lần hiếm hoi Ấn Độ không đạt mục tiêu ngân sách, sau lần gần nhất trong giai đoạn đại dịch.
Trong khi đó, RBI tuần trước đã không tăng lãi suất, dù lạm phát có dấu hiệu nhích lên. Cơ quan này dường như chọn cách “nhìn xuyên qua” cú tăng giá ngắn hạn, đồng thời sử dụng các công cụ phi tiền tệ để hỗ trợ đồng rupee.
Đây là bài toán khó, bởi tăng lãi suất có thể giúp kìm lạm phát và hỗ trợ tỷ giá, nhưng cũng có nguy cơ làm suy yếu tăng trưởng, vốn được dự báo giảm mạnh so với mức trên 7% của năm ngoái.
Dữ liệu công bố ngày 12/6 cho thấy lạm phát tại Ấn Độ đã tăng tốc trong tháng 5, dù vẫn thấp hơn mục tiêu 4% của ngân hàng trung ương. Điều này giúp nhà điều hành có thêm dư địa để ưu tiên ổn định tăng trưởng trong ngắn hạn.
Madan Sabnavis, kinh tế trưởng tại Bank of Baroda, nhận định: “Chính phủ đang phản ứng khá tốt với tình hình, khi cố ngăn cú sốc dầu mỏ biến thành cú sốc tăng trưởng trên diện rộng”.
Theo ông, điều đó đồng nghĩa Ấn Độ sẽ phải nâng đỡ nền kinh tế trước mắt, ngay cả khi cái giá phải trả là lạm phát cao hơn đôi chút và tiến trình củng cố tài khóa diễn ra chậm hơn.
Theo Financial Post
.png "Công an xác minh hàng loạt giao dịch chuyển khoản từ 290 triệu, 354 triệu, 499 triệu đồng... của nhiều người dân")
