Nền kinh tế 5 nghìn tỷ USD chịu cảnh chưa từng có trong 80 năm: Cả thủ đô mất điện suốt 6 ngày giữa trời rét buốt, hàng chục nghìn người sống trong bóng tối

Sáng ngày 3/1, khoảng 45.000 hộ gia đình và 2.200 doanh nghiệp tại các quận phía tây nam giàu có của Berlin bất ngờ rơi vào tình trạng mất điện, mất sưởi và mất liên lạc di động. Nhiều bệnh viện và viện dưỡng lão cũng bị ảnh hưởng. Vụ việc xảy ra sau khi một đám cháy có chủ đích thiêu rụi các dây cáp điện cao thế bắc qua một con kênh gần nhà máy điện.

Một nhóm mang tên Volcano, tự nhận là tổ chức chống tư bản cánh tả, ban đầu đứng ra nhận trách nhiệm. Tuy nhiên, sau đó, một nhóm khác tự xưng mới là Volcano “chính thống” lại lên tiếng bác bỏ mối liên quan. Trong khi dư luận chưa kịp định hình thủ phạm thực sự là ai, thì cuộc sống của hàng chục nghìn người dân Berlin chìm trong tăm tối đúng nghĩa.

Thủ tướng Friedrich Merz từng nhiều lần cảnh báo về các hành vi phá hoại ngày càng gia tăng, ông cho là do vấn đề phức tạp từ Nga. Tuy nhiên, vụ việc lần này đã vượt xa mọi kịch bản trước đó.

Trong suốt 6 ngày mất điện, sự cố nghiêm trọng nhất kể từ sau Thế chiến II, người dân Berlin đã cảm nhận rõ ràng sự mong manh của một đô thị hiện đại trong kỷ nguyên dễ tổn thương trước các đòn tấn công phi truyền thống.

Tới ngày 7/1, điện mới được khôi phục hoàn toàn. Dù hệ thống điện quốc gia đã được lên kế hoạch nâng cấp sau hai thập kỷ thiếu đầu tư, sự cố này cho thấy mức độ thiếu chuẩn bị nghiêm trọng. 

Alexandra Prokopenko, một nhà nghiên cứu tại tổ chức Carnegie Endowment for International Peace, cho hay: “Nếu chỉ một nhóm vô chính phủ trong nước có thể gây thiệt hại như vậy, hãy tưởng tượng các cơ quan mật vụ nước ngoài có thể làm được gì.”

Bên cạnh đó, vụ việc còn lộ rõ sự trì trệ và thiếu quyết đoán của bộ máy hành chính. Thị trưởng Berlin Kai Wegner, thuộc đảng CDU, phải đến 24 giờ sau mới có mặt tại hiện trường. Ông thừa nhận đã chơi tennis trong ngày đầu mất điện. Phải đến Chủ nhật, chính quyền thành phố mới tuyên bố tình trạng khẩn cấp. Trong khi đó, cư dân ở những khu vực không bị ảnh hưởng lại bất ngờ nhận được cảnh báo “nguy hiểm cực độ” vào ngày 7/1.

Giới chuyên gia đánh giá phản ứng của chính quyền là "thảm họa". Chuyên gia an ninh mạng Manuel Atug chỉ ra rằng các chính trị gia đang cố đánh lạc hướng dư luận bằng cách đổ lỗi cho hung thủ, thay vì thừa nhận các sai sót trong quản lý hạ tầng và ứng phó sự cố. 

Mạng lưới điện Berlin từ lâu đã bị cảnh báo là thiếu đường dây dự phòng để chuyển hướng điện,và nhiều tuyến cáp cũ kỹ hàng chục năm không còn linh kiện thay thế.

Bộ trưởng Nội vụ bang Berlin, Iris Spranger, lên tiếng bảo vệ cách ứng phó của thành phố, cho rằng phản ứng “nhanh chóng” và một số điểm yếu trong mạng lưới đã được xử lý. Tuy nhiên, sức ép dư luận vẫn dâng cao.

Bộ trưởng Nội vụ liên bang Alexander Dobrindt, cũng thuộc đảng CDU, đã tuyên bố “chủ nghĩa khủng bố cánh tả đã trở lại với cường độ ngày càng tăng”. 

Tại các khu vực bị ảnh hưởng, mất điện không chỉ là sự bất tiện mà còn thể hiện sự phân hóa xã hội. Những người giàu có, sống trong biệt thự ven hồ, nhanh chóng di tản tới khách sạn hoặc căn hộ thuê tạm. Trong khi đó, người dân thu nhập thấp chen chúc tại các trung tâm trú ẩn tạm thời. 

Cựu đại sứ Đức tại Mỹ, Wolfgang Ischinger, than phiền trên mạng xã hội rằng “thay vì trồng cây”, chính quyền nên đầu tư vào hạ tầng để ngăn chặn những vụ phá hoại có thể làm “tê liệt cả thủ đô”.

Một CEO người Mỹ cho biết ông đã phải dùng chiếc radio cũ kỹ ra để nghe tin tức, say đó thở phào nhẹ nhõm khi hệ thống sưởi chạy bằng bơm nhiệt hoạt động trở lại. Ông nói: “May mà tôi vẫn còn chiếc ô tô chạy dầu diesel”, khi chiếc xe điện của mình bị kẹt trong gara do cửa điện không mở được.

Những người khác thì không may mắn như vậy. Prokopenko buộc phải tìm nhà bạn để trú ngụ, mang theo cả đàn mèo trong căn hộ đã xuống dưới 11 độ C. 

Tại tòa thị chính Zehlendorf, nơi được trưng dụng làm trung tâm trú ẩn khẩn cấp, cụ Joachim Schönleiter, 98 tuổi, cựu tù binh chiến tranh từng bị Liên Xô bắt giữ, ngồi lặng lẽ trên giường dã chiến. Cụ nói: “Ở đâu cũng có những kẻ cực đoan.”

Tham khảo FT