Một tay biến mỏ bạc thành di sản thế giới, nữ CEO Nhật Bản để lại 5 bài học đắt giá

Thành phố Oda, tỉnh Shimane, Nhật Bản có một nơi từng là mỏ khai thác bạc bỏ hoang, nay đã là di sản thế giới: Iwami Ginzan. Thị trấn nhỏ chỉ có khoảng 400 cư dân, nhưng bảo tồn được những ngôi nhà cổ, giữ lại vẹn nguyên không khí xưa cũ nằm dọc các con phố. Và dù đã là một điểm du lịch nổi tiếng, người dân nơi đây vẫn sống một cuộc sống gắn bó sâu sắc với cộng đồng.

Bà Tomi Matsuba, năm nay 77 tuổi, chính là người đã hồi sinh cho khu vực trước năm 1981 là một mỏ khai thác bạc đã "hết giá trị", gần như đổ nát. Đây cũng là quê hương của chồng bà, và khi về nhà chồng, Tomi đã gây dựng mọi thứ từ hai bàn tay trắng. Những thành tựu to lớn giúp bà trở nên nổi tiếng khắp Nhật Bản, được Thủ tướng trao tặng huân chương. 

Di sản của bà Tomi Matsuba

* Sáng lập thương hiệu Iwami Ginzan Gungen-do: Từ một cửa hàng nhỏ bán đồ thủ công, bà đã xây dựng thành thương hiệu thời trang và phong cách sống danh tiếng với hơn 30 cửa hàng trên khắp nước Nhật.

* Tiên phong trong phong trào bảo tồn kiến trúc: Trực tiếp tham gia và chỉ đạo việc phục hồi các ngôi nhà cổ (kominka) tại thị trấn Iwami Ginzan, tiêu biểu là dinh thự samurai Abe-ke.

* Được vinh danh "Sứ giả du lịch" (Tourism Charisma) năm 2003. Sau này, bà được Thủ tướng Nhật Bản trao tặng giải thưởng cao quý về đóng góp cho sự phát triển của quê hương và cộng đồng nông thôn.

* Xây dựng mô hình "Ngành công nghiệp phong cách sống": Thành công trong việc kết hợp giữa bảo tồn di sản, nghệ thuật thủ công và kinh doanh bền vững, giúp hồi sinh một thị trấn từng bị lãng quên.

* Góp phần đưa Iwami Ginzan trở thành Di sản Thế giới: Những nỗ lực bảo tồn và quảng bá văn hóa của bà đã đóng vai trò quan trọng trong việc UNESCO công nhận khu vực này vào năm 2007.

 Ngoài những thành tựu trên, bà cũng là một diễn giả truyền cảm hứng lan tỏa triết lý sống "Hạnh phúc trong sự bất tiện" và tư duy thiết kế bền vững đến cộng đồng trong và ngoài nước. Sau đây là 5 bài học đắt giá từ bà Tomi Matsuba. 

1. Phá bỏ xiềng xích mang tên "Kỳ vọng của xã hội"

Bước vào tuổi trung niên, phụ nữ thường bị đóng khung trong những vai trò: một người vợ tần tảo, một người mẹ hy sinh, hay một nàng dâu mẫu mực. Bà Tomi cũng từng đối mặt với áp lực đó khi chuyển về quê chồng – một thị trấn nhỏ hẻo lánh. Tuy nhiên, thay vì gồng mình để trở thành "người vợ hiền" theo tiêu chuẩn của người khác, bà đã chọn sống thật với mong muốn của mình.

Bà nhận ra rằng: "Kẻ duy nhất dẫm lên vạt váy của mình lại chính là bản thân mình."

Thông điệp này là một lời thức tỉnh mạnh mẽ cho những người trung niên: Đừng để những định kiến về tuổi tác hay trách nhiệm gia đình ngăn cản bạn khám phá bản thân. Sự tự do không đến từ việc thay đổi thế giới, mà đến từ việc giải phóng tâm trí khỏi nỗi lo "người khác nghĩ gì".

2. Triết lý "Sống riêng hạnh phúc" - độc lập trong sự gắn kết

Một trong những chi tiết gây ấn tượng nhất trong lối sống của bà Tomi là việc bà và chồng sống riêng dù chỉ cách nhau vài phút đi bộ. Bà sống trong một ngôi nhà cổ do tự tay mình cải tạo, còn chồng bà sống ở nhà khác gần đó. Họ gọi đó là "sự xa cách trong hòa hợp".

Mối quan hệ của tôi và chồng hiện đang rất tốt đẹp. Chúng tôi đã thống nhất rằng mặc dù cùng làm việc, mỗi người sẽ sống cuộc sống riêng của mình mà không bị ràng buộc. Tuy nhiên, chúng tôi cũng đã đồng ý rằng vẫn sẽ sống chung khi cần chăm sóc lẫn nhau.

Đối với người trung niên, đây là bài học quý giá về sự tự lập. Ở giai đoạn này, khi con cái đã trưởng thành, việc duy trì không gian riêng tư và sở thích cá nhân không phải là sự ích kỷ, mà là cách để nuôi dưỡng tâm hồn.

Bà Tomi chứng minh rằng một mối quan hệ bền vững không nhất thiết phải là sự phụ thuộc 24/7, mà là sự tôn trọng thế giới riêng của nhau. Sự tự lập về tinh thần giúp người trung niên giữ được ngọn lửa đam mê và không cảm thấy trống trải khi đối mặt với hội chứng "tổ trống".

3. Tìm thấy vẻ đẹp trong những thứ "cũ kỹ và bất tiện"

Trong một thế giới chạy đua theo công nghệ và sự tiện lợi, bà Tomi lại chọn phục hồi những ngôi nhà cổ, tự tay nấu nướng và trân trọng những giá trị truyền thống. Bà gọi công việc của mình là "ngành công nghiệp cách sống" (Lifestyle Industry).

Người tuổi trung niên có thể học được từ bà cách chậm lại. Thay vì lo lắng mình sẽ bị tụt hậu trước những thay đổi nhanh chóng của thời đại, hãy tập trung vào việc kiến tạo một không gian sống ấm cúng, nuôi dưỡng những giá trị cốt lõi như sự tỉ mỉ, lòng biết ơn và sự kết nối với thiên nhiên.

Hạnh phúc của tuổi trung niên không nằm ở những món đồ hiệu đắt tiền, mà nằm ở việc được sống trong một không gian phản chiếu chính tâm hồn mình. 

4. Kết nối cộng đồng: Sức mạnh của sự sẻ chia

Bà Tomi không sống cô độc. Bà tổ chức những buổi hội thảo, những bữa tiệc nơi phụ nữ trong vùng có thể đến trò chuyện, ăn uống và giải tỏa những nỗi lòng.

Bà tin vào triết lý "Nōsen" (Nạp Xuyên) – như biển cả rộng lớn thu nhận mọi dòng sông, con người càng trưởng thành càng nên mở lòng đón nhận những cá tính khác biệt để trở nên bao dung và sâu sắc hơn.

Đây là lời nhắc nhở cho những người trung niên về tầm quan trọng của việc xây dựng mạng lưới xã hội. Việc tham gia vào các hoạt động cộng đồng, chia sẻ kinh nghiệm cho thế hệ trẻ hay đơn giản là dành thời gian cho bạn bè không chỉ giúp chúng ta tránh được sự cô đơn mà còn tạo ra những giá trị mới cho xã hội. 

5. Tuổi tác là một món quà, không phải gánh nặng

"Càng thêm tuổi, tôi càng thấy cuộc sống nhẹ nhàng hơn," bà Tomi chia sẻ. Với bà, mỗi nếp nhăn là một dấu ấn của trải nghiệm, và mỗi tuổi mới là một cơ hội để buông bỏ những chấp niệm không cần thiết.

Người tuổi trung niên thường lo sợ về sự già nua và bệnh tật, nhưng qua lối sống của bà Tomi, chúng ta thấy rằng tuổi già có thể là "kỳ nghỉ của một bà lão" đầy thú vị.

Khi chúng ta ngừng cố gắng để trông trẻ hơn hay sống theo mong đợi của người khác, chúng ta sẽ thấy tuổi trung niên là thời điểm vàng để thực sự bắt đầu cuộc đời của chính mình.

Câu chuyện của bà Tomi Matsuba tại Iwami Ginzan là một minh chứng rằng: Dù ở độ tuổi nào, bạn cũng có quyền được sáng tạo, được yêu bản thân và được sống rực rỡ.

Đối với người trung niên, lối sống của bà cũng là nguồn cảm hứng để chúng ta dũng cảm rũ bỏ những rào cản vô hình, học cách "độc lập trong gắn kết" và tìm thấy niềm vui trong những điều bình dị nhất. Bởi lẽ, cuộc đời không kết thúc ở tuổi 50 hay 60; nó chỉ thực sự bắt đầu khi bạn quyết định sống cho chính mình.