Chứng chỉ bảo mật quốc tế ở mức cao nhất thế giới vừa được trao cho MK Group - một công ty công nghệ tư nhân, trong khi đây vốn là lĩnh vực “sân chơi riêng” của các tập đoàn quốc phòng, an ninh.
Sự kiện mang tính mở đầu này diễn ra cùng lúc với việc Việt Nam công bố thuật toán chữ ký số hậu lượng tử và ra mắt phòng thí nghiệm mật mã tiên tiến. Câu chuyện không còn là thành tích riêng lẻ của một doanh nghiệp, mà là dấu hiệu cho thấy Việt Nam đang bước vào cuộc đua công nghệ bảo mật toàn cầu với tâm thế chủ động.
Khi điện toán lượng tử gõ cửa, Việt Nam chọn đi trước một bước
Chiều 9/2/2026 tại Hà Nội, Ban Cơ yếu Chính phủ phối hợp với Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán và MK Group (đơn vị trực tiếp sản xuất hàng chục triệu thẻ CCCD gắn chip) đã công bố hàng loạt dấu mốc quan trọng trong chiến lược tự chủ công nghệ bảo mật. Đây được xem là bước cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và an ninh số trong bối cảnh thế giới đang đứng trước những thay đổi mang tính nền tảng của kỷ nguyên điện toán lượng tử.
Trong nhiều năm tới, máy tính lượng tử được dự báo có khả năng làm lung lay những thuật toán mật mã đang bảo vệ dữ liệu của các chính phủ, tổ chức tài chính và hạ tầng số trên toàn cầu. Nguy cơ đó buộc các quốc gia phải chuẩn bị từ sớm, không chỉ bằng chính sách mà bằng những công nghệ lõi do chính mình làm chủ.

Tại sự kiện, Ban Cơ yếu Chính phủ lần đầu tiên giới thiệu thuật toán chữ ký số hậu lượng tử VNPQSign, do các nhà khoa học Việt Nam nghiên cứu và phát triển. Thuật toán này được xây dựng trên nền tảng hàm băm, một hướng tiếp cận ưu tiên độ an toàn và tính bền vững trước sức mạnh tính toán vượt trội của máy tính lượng tử. Việc lựa chọn con đường này cho thấy Việt Nam không chạy theo những giải pháp ngắn hạn, mà hướng tới sự ổn định lâu dài cho hạ tầng bảo mật quốc gia.
Cùng với đó, Lab nghiên cứu chung về mật mã tiên tiến giữa Ban Cơ yếu Chính phủ và Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán chính thức ra mắt, đánh dấu một bước đi quan trọng trong việc kết nối tri thức toán học đỉnh cao với nhu cầu bảo vệ hạ tầng số. Trong lĩnh vực mật mã, nơi mỗi thuật toán đều là kết quả của những bài toán cực khó, phòng thí nghiệm này được kỳ vọng sẽ đào tạo đội ngũ chuyên gia mật mã cấp cao, đồng thời chuyển hóa nhanh các thành tựu nghiên cứu thành những giải pháp bảo mật có thể triển khai trên quy mô quốc gia.
Ban Cơ yếu Chính phủ cho biết đã sẵn sàng phương án nâng cấp, chuyển đổi các hệ thống bảo mật hiện tại sang chuẩn hậu lượng tử cho các cơ quan Đảng, Nhà nước và những lĩnh vực kinh tế – xã hội trọng yếu. Điều này khẳng định vai trò chủ đạo của Cơ quan mật mã quốc gia trong việc làm chủ công nghệ lõi, thay vì phụ thuộc vào các tiêu chuẩn và giải pháp từ bên ngoài.

Từ “giấy thông hành” bảo mật đến tham vọng chính phủ số toàn cầu
Nếu như câu chuyện mật mã hậu lượng tử đặt nền móng cho tương lai, thì ở hiện tại, một doanh nghiệp công nghệ Việt Nam đã tạo ra dấu mốc đủ để khiến thị trường quốc tế phải chú ý. Sản phẩm Lotus GovID của MK Smart, thành viên MK Group, chính thức đạt chứng chỉ Common Criteria mức EAL 5+, theo quyết định BOE-A-2026-1037.
Đây là một trong những mức chứng chỉ bảo mật cao nhất hiện nay, thường chỉ được trao cho các hệ thống phục vụ định danh, căn cước, hộ chiếu điện tử và các hạ tầng an ninh của chính phủ. Việc một doanh nghiệp Việt đạt được chứng chỉ này cho thấy khả năng làm chủ toàn bộ chuỗi công nghệ, từ hệ điều hành Lotus OS đến giải pháp bảo mật, không phụ thuộc chip ngoại và đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất của quốc tế.

Nhờ cơ chế thừa nhận lẫn nhau trong khuôn khổ CCRA, chứng chỉ CC EAL 5+ của Lotus GovID được công nhận tại hơn 30 quốc gia, bao gồm Mỹ, Anh, Đức, Nhật Bản. Điều đó đồng nghĩa với việc sản phẩm của doanh nghiệp Việt có thể bước thẳng vào thị trường chính phủ số toàn cầu, đứng trên cùng “đường đua” với những tập đoàn công nghệ bảo mật hàng đầu thế giới như Thales hay IDEMIA.
Trong bức tranh tổng thể, sự kiện công bố thuật toán hậu lượng tử, ra mắt phòng thí nghiệm mật mã tiên tiến và việc doanh nghiệp Việt đạt chứng chỉ bảo mật quốc tế không phải là những mảnh ghép rời rạc. Chúng cho thấy một hướng đi rõ ràng: Việt Nam đang xây dựng năng lực tự cường về công nghệ bảo mật, vừa để bảo vệ chủ quyền số, vừa để đưa các sản phẩm “Make in Vietnam” bước ra thị trường toàn cầu.

Khi mật mã không còn là câu chuyện hậu trường mà trở thành nền tảng của Chính phủ số và phục vụ an ninh quốc gia, sự chuẩn bị bài bản về cả tiêu chuẩn kỹ thuật lẫn khung pháp lý sẽ quyết định vị thế của mỗi đất nước trong kỷ nguyên mới. Với những bước đi đang được triển khai, Việt Nam không chỉ bảo vệ an toàn thông tin trong nước, mà còn từng bước đóng góp các thuật toán và giải pháp do người Việt làm chủ vào cộng đồng bảo mật thế giới.
