Đây là kiến nghị được đại biểu Lê Hoàng Anh (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai) nêu tại phiên thảo luận ở nghị trường Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước, sáng 21/4.
Tại phiên thảo luận, đại biểu Lê Hoàng Anh bày tỏ sự lo lắng khi phần lớn tín dụng thời gian gần đây đang “chảy” vào bất động sản đầu cơ, khiến giá nhà tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh đạt 25-30 lần thu nhập bình quân năm.
Dẫn số liệu thống kê, đại biểu Lê Hoàng Anh cho biết, trong giai đoạn 2021-2025 tín dụng đã chảy vào bất động sản tăng 132% (từ 1.955.000 tỷ đồng năm 2021 lên 4.541.000 tỷ đồng năm 2025, gấp 2,4 lần tốc độ tăng công nghiệp). Chỉ riêng năm 2025, tín dụng bất động sản lớn gấp 1,81 lần tín dụng công nghiệp và gấp 5,3 lần tín dụng nông lâm thủy sản, trong khi bất động sản không tạo ra giá trị xuất khẩu, không tạo việc làm bền vững. Bất động sản và xây dựng chiếm 27,4% tổng tín dụng toàn hệ thống.
Đáng lo ngại là riêng năm 2024, 2025 tín dụng bất động sản tăng đột biến 37,6%, trong khi tín dụng công nghiệp chỉ tăng 9,4%.
Đại biểu ví “như đang chạy marathon với đôi chân bị trói, vốn bị giam trong tài sản đầu cơ, thay vì chảy vào nơi tạo ra giá trị thực”.
Từ thực tế trên, đại biểu Lê Hoàng Anh đề nghị Chính phủ kiểm soát tín dụng bất động sản đầu cơ bằng công cụ thị trường tránh dùng mệnh lệnh hành chính, dự trữ bắt buộc phân biệt theo lĩnh vực để tín dụng chuyển sang sản xuất và công nghệ; đồng thời cần thực hiện ngay việc thu phí sử dụng đất theo hiệu quả kinh tế và thời gian đưa đất vào sử dụng.
Đại biểu Lê Hoàng Anh đề nghị Quốc hội đưa vào Luật Thủ đô nội dung về thí điểm tại Hà Nội, cuối năm tại TP. Hồ Chí Minh. Đất dự án chậm triển khai quá 24 tháng phải chịu phí tăng dần theo thời gian, nhà đất thứ hai trở lên chưa đưa vào sử dụng hoặc cho thuê phải áp dụng mức phí lũy tiến phù hợp. Theo đại biểu, toàn bộ nguồn thu này cần được đưa vào quỹ nhà ở xã hội, tái thiết chung cư cũ và hạ tầng đô thị thiết yếu.
“Đây là giải pháp đánh đúng vào động cơ đầu cơ, buộc đất quay về giá trị sử dụng thật, tạo không gian cho tăng trưởng thực tế,” đại biểu Hoàng Anh nói.
Thực tế, việc đánh thuế trên lãi chuyển nhượng bất động sản hay với nhà thứ hai trở lên từng được giới chuyên gia, đại biểu Quốc hội đề xuất nhằm hạ nhiệt thị trường, hạn chế đầu cơ.
Hồi tháng 7/2025, Bộ Tài chính cũng đề xuất áp thuế thu nhập cá nhân 20% trên phần thu nhập thực từ mỗi lần chuyển nhượng bất động sản.
Tuy nhiên, sau đó Bộ Tài chính đã bỏ đề xuất áp thuế 20% trên chênh lệch lãi từng lần chuyển nhượng bất động sản để tránh gây tác động tiêu cực, xa rời thực tế, và đảm bảo hài hòa lợi ích. Đề xuất này bị bỏ vì vấp phải ý kiến trái chiều, lo ngại khó khả thi trong việc xác định chi phí thực tế và rủi ro gia tăng "hai giá”. Thay vào đó mức thuế thu nhập cá nhân với các giao dịch bất động sản sẽ giữ nguyên ở mức 2% giá trị giao dịch như hiện nay.
