Hàng loạt hãng vận tải biển lớn nhất thế giới báo tin dữ từ Hormuz

Thỏa thuận ngừng bắn "mong manh" giữa Mỹ và Iran đã làm dấy lên hy vọng rằng việc mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz có thể chấm dứt tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng đang đe dọa làm tê liệt nền kinh tế toàn cầu.

Tuy nhiên, các chuyên gia vận tải biển và hàng hải cho rằng giao thông qua tuyến đường huyết mạch năng lượng quan trọng này sẽ không sớm trở lại bình thường.

Lưu lượng giao thông qua eo biển Hormuz vẫn chưa phục hồi khi chỉ có bốn lượt tàu đi qua được ghi nhận vào thứ Tư, theo S&P Global Market Intelligence.

Hơn 400 tàu chở dầu và hàng chục tàu chở khí hóa lỏng (LNG) hoặc khí hóa lỏng (LPG) vẫn đang neo đậu bên ngoài Vịnh, chờ tín hiệu cho phép đi qua, theo MarineTraffic, một nền tảng theo dõi tàu sử dụng hệ thống nhận dạng tự động (AIS) dựa trên sóng radio.

Khối lượng tàu đi qua thực tế có thể cao hơn so với số liệu theo dõi được, vì nhiều tàu chở dầu tắt thiết bị phát đáp để tránh bị Iran nhắm mục tiêu, nhưng vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với mức trước chiến tranh.

Các điều kiện đi qua, thỏa thuận thu phí và khung pháp lý cho việc đi qua vẫn chưa được xác định rõ ràng, khiến các chủ tàu ngần ngại đi qua tuyến đường thủy này, theo công ty nghiên cứu hàng hải Windward.

“Việc Iran có duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz trong các cuộc đàm phán hay không vẫn chưa rõ ràng, nhưng tất cả các dấu hiệu đều cho thấy nước này không từ bỏ lợi thế của mình trong thời gian hai tuần,” Windward cho biết trong một bản ghi chú hôm thứ Tư.

48 giờ đầu tiên của thỏa thuận ngừng bắn sẽ rất quan trọng đối với sự sẵn lòng của các chủ tàu trong việc đi vào eo biển, Windward nói thêm.

“Sẽ mất vài tuần nữa để việc vận chuyển trở lại bình thường” Nils Haupt, giám đốc truyền thông của Hapag-Lloyd, một trong những công ty vận tải biển lớn nhất thế giới, nói với CNBC qua điện thoại. Công ty hiện đang “hạn chế” việc đi qua eo biển, dựa trên đánh giá rủi ro mới nhất của họ.

“Vấn đề chưa được giải quyết… cho đến khi tất cả các tàu rời khỏi eo biển Hormuz, bởi vì có hàng trăm nghìn container tại các cảng ở Ấn Độ, Oman và Pakistan cần được vận chuyển vào Vịnh Ba Tư,” Haupt nói thêm.

“Sẽ mất vài tuần, thậm chí vài tháng, để khôi phục lại lịch trình vận chuyển ban đầu mà chúng ta đã có trước khi chiến tranh bắt đầu”.

Maersk cho biết trong một tuyên bố rằng, mặc dù thỏa thuận ngừng bắn có thể tạo ra cơ hội vận chuyển quá cảnh, nhưng nó vẫn chưa mang lại sự chắc chắn hoàn toàn về hàng hải và “cần phải hiểu tất cả các điều kiện tiềm năng kèm theo”.

Các nhà phân tích nói với CNBC rằng việc lực lượng Houthi ở Yemen làm gián đoạn hoạt động trên Biển Đỏ năm ngoái là một điểm tham chiếu cho thấy lưu lượng giao thông có thể phục hồi nhanh như thế nào sau một thỏa thuận ngừng bắn tiềm năng.

Giá dầu thô WTI và Brent của Mỹ đều đã giảm xuống khoảng 97 đô la một thùng, giảm so với mức gần 110 đô la một thùng trước khi lệnh ngừng bắn được công bố hôm thứ Ba, nhưng vẫn cao hơn đáng kể so với mức trước chiến tranh là khoảng 70 đô la.

Các nhà phân tích dự đoán giá dầu sẽ tiếp tục được giao dịch ở mức cao hơn so với giá trước chiến tranh trong một thời gian, do sự gián đoạn nguồn cung vẫn tiếp diễn.

“Những gián đoạn về vật chất và hậu cần sẽ không biến mất chỉ sau một đêm,” Ray Sharma-Ong, phó giám đốc toàn cầu về các giải pháp chuyên biệt đa tài sản tại Aberdeen Investments, cho biết, đồng thời nói thêm rằng các chủ tàu cũng phải đối mặt với chi phí vận chuyển cao hơn, bảo hiểm rủi ro chiến tranh và việc tích trữ phòng ngừa trên toàn cầu.

“Đây không chỉ đơn thuần là vấn đề tài chính,” Petrakakos nói thêm, các thuyền trưởng phải chịu trách nhiệm quyết định xem có nên mạo hiểm đi qua eo biển hay không.

“Hiện tại, hầu hết họ sẽ đều nghĩ ‘tôi không quan tâm tiền thưởng là bao nhiêu, điều đó không đáng để mạo hiểm tính mạng của mình’. Theo thời gian, điều đó có thể thay đổi”.