Giữa tâm bão trừng phạt và khủng hoảng năng lượng, tàu chở nhiên liệu của Nga bất ngờ tiến đến Cuba

Một tàu được cho là chở nhiên liệu của Nga đang trên hành trình tới Cuba, trong bối cảnh quốc đảo Caribe này đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng ngày càng nghiêm trọng. 

Theo dữ liệu từ công ty tình báo hàng hải Kpler, tàu Sea Horse dự kiến cập cảng Cuba vào đầu tháng 3, mang theo lượng nhiên liệu được đánh giá là rất cần thiết đối với nền kinh tế nước này. Cuba hiện thiếu hụt nhiên liệu phục vụ các hoạt động thiết yếu như nấu ăn, vận tải và phát điện, khiến việc duy trì nguồn điện quốc gia trở nên đặc biệt khó khăn.

Lượng điện sẵn có tại Cuba đã giảm mạnh kể từ đầu năm. Hình ảnh vệ tinh cho thấy mức độ ánh sáng ban đêm trên đảo đã giảm tới 50%, phản ánh tác động rõ rệt của tình trạng thiếu điện kéo dài.

Áp lực đối với chính quyền Havana gia tăng từ cuối năm ngoái, khi lực lượng Mỹ bắt giữ một tàu chở dầu thô của Venezuela trên đường tới Cuba. Sau khi nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro bị bắt giữ, chính quyền Tổng thống Trump đã nhanh chóng yêu cầu chính phủ lâm thời ngừng vận chuyển dầu thô đến Cuba. Washington cũng đe dọa áp thuế đối với bất kỳ quốc gia nào cung cấp nhiên liệu cho quốc đảo này, khiến Mexico – một nhà cung cấp ổn định trước đó phải cắt giảm nguồn cung.

Cuba không sản xuất được nhiều dầu mỏ và phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nhiên liệu hoặc dầu thô để vận hành các nhà máy lọc dầu trong nước. Việc nguồn cung bị gián đoạn đã làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt năng lượng.

Theo nhận định của ông Matt Smith, nhà phân tích dầu mỏ hàng đầu của Kpler, tàu Sea Horse đã nhận hàng thông qua một vụ chuyển tải giữa các tàu ngoài khơi bờ biển Síp và có khả năng đang vận chuyển gần 200.000 thùng dầu diesel của Nga. Dầu diesel là loại nhiên liệu chủ yếu được sử dụng trong vận tải và sản xuất điện.

Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu tàu Sea Horse có thể cập cảng Cuba hay không, trong bối cảnh Mỹ đã tăng cường thực thi lệnh phong tỏa. Cho đến nay, ít nhất 9 tàu liên quan đến hoạt động vận chuyển dầu bị cấm vận đã bị bắt giữ hoặc chặn lại.

Trong khi đó, Nga cũng đang chịu các lệnh trừng phạt quốc tế nghiêm ngặt liên quan đến cuộc xung đột kéo dài bốn năm tại Ukraine. Mỹ và các quốc gia châu Âu đã đẩy mạnh các biện pháp nhằm tịch thu hoặc kiểm soát các tàu thuộc “hạm đội ngầm” – thuật ngữ dùng để chỉ mạng lưới tàu vận chuyển dầu giúp duy trì dòng chảy dầu bị trừng phạt.

Sự hiện diện quân sự của Mỹ tại vùng biển Caribbean đã góp phần làm gián đoạn phần lớn nguồn cung dầu cho Cuba. Đầu tháng này, tàu chở dầu Ocean Mariner – thường được sử dụng để vận chuyển nhiên liệu đến Cuba – đã đổi hướng và hiện phát tín hiệu Bahamas là điểm đến cuối cùng. Con tàu này chở khoảng 30.000 thùng dầu diesel, được bốc hàng tại cảng Barranquilla của Colombia.

Tháng Giêng vừa qua đánh dấu lần đầu tiên sau một thập kỷ Cuba không nhận được bất kỳ nguồn dầu nào. Tuy nhiên, theo ông Rohit Rathod, nhà phân tích dầu mỏ cấp cao của Vortexa, Cuba đã tiếp nhận một lượng dầu đáng kể trong tháng 12, đủ đáp ứng nhu cầu trong vài tuần tiếp theo.

Diễn biến xung quanh chuyến đi của tàu Sea Horse được giới quan sát theo dõi sát sao, trong bối cảnh tình hình năng lượng tại Cuba vẫn đang ở mức căng thẳng và các biện pháp trừng phạt của Mỹ tiếp tục được siết chặt.