Dựa vào "bí kíp du hành vũ trụ" thời nhà Minh, Trung Quốc muốn hải trình huyền thoại của Trịnh Hòa trở lại

Cảm hứng từ thời nhà Minh

Hôm 29/1, Trung Quốc chính thức công bố chương trình phát triển tài nguyên không gian quốc gia, một dự án đầy tham vọng với lộ trình kéo dài gần một thế kỷ.

Theo Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASC), kế hoạch này nhằm xây dựng một hạm đội liên hành tinh quy mô lớn để mở rộng hoạt động thăm dò và khai thác tài nguyên tới Sao Hỏa, Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thủy và Sao Kim.

Dự án được đặt tên theo tác phẩm bách khoa toàn thư "Thiên Công Khai Vật" (Tiangong Kaiwu - "Sự khai thác các công trình của tự nhiên"), xuất bản năm 1637.

Các nhà khoa học tham gia dự án cho biết ý tưởng này lấy cảm hứng từ triết lý khoa học thời nhà Minh: "Vật liệu sinh ra từ tự nhiên; con người biến đổi chúng thông qua sự khéo léo của nghề thủ công."

"Thiên Công Khai Vật" vốn là bộ bách khoa thư nổi tiếng của Trung Quốc thế kỷ 17, ghi chép hơn 130 loại kỹ thuật thủ công, bao gồm các quy trình dệt may tiên tiến và phương pháp luyện kim.

Triều đại nhà Minh (1368-1644) đánh dấu thời kỳ đỉnh cao của khoa học và công nghệ Trung Quốc thời tiền hiện đại. Kỷ nguyên này cũng chứng kiến các chuyến đi biển vĩ đại vào thế kỷ 15 của Trịnh Hòa, người sở hữu hạm đội hơn 240 tàu và 27.000 thủy thủ đoàn, vươn xa tới tận Đông Phi.

Việc Trung Quốc chọn tên này không chỉ hướng tới khôi phục lại vinh quang của triều đại nhà Minh, mà còn muốn mở rộng những chuyến hải trình huyền thoại của Đô đốc Trịnh Hòa ra toàn bộ hệ mặt trời.

Dự án này cũng trùng hợp với làn sóng quan tâm trở lại đối với triều đại nhà Minh trên khắp cả nước, khi giới trẻ hào hứng khoác lên mình những bộ Hán phục kiểu Minh và đổ xô đến Tử Cấm Thành để chụp ảnh.

Các cuộc thảo luận liên quan đến nhà Minh đang trở thành chủ đề thịnh hành trên mạng xã hội. Thậm chí, một bộ phim truyền hình về giai đoạn thế kỷ 14 đến 17, được quay từ gần hai thập kỷ trước và đã bị lãng quên từ lâu, nay bất ngờ vươn lên dẫn đầu bảng xếp hạng người xem sau khi được "khai quật" lại.

Dự án này là gì?

Ý tưởng về dự án "Thiên Công Khai Vật" bắt nguồn từ năm 2023, khi Viện sĩ Vương Nguy (Wang Wei) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, cùng các nhà khoa học khác đề xuất trong bài báo khoa học có tiêu đề "Nghiên cứu về Kiến trúc Công nghệ Khai thác Tài nguyên Không gian".

Lấy Trái Đất làm trung tâm, kế hoạch này phác thảo một hệ thống phát triển theo giai đoạn, mở rộng từ không gian cislunar (vùng không gian giữa Trái Đất và Mặt Trăng) ra đến không gian sâu.

Tầm nhìn dài hạn là từng bước xây dựng năng lực khai thác tài nguyên trên khắp hệ mặt trời, bao gồm các khuôn khổ phát triển tài nguyên trên Mặt Trăng và Sao Hỏa, hệ thống khai thác tiểu hành tinh gần Trái Đất và vành đai chính, cũng như hệ thống thám hiểm các hành tinh khí khổng lồ và các hành tinh bên trong.

"Việc khai thác các thiên thể nhỏ gần Trái Đất không chỉ cho phép tiếp cận các khoáng sản chiến lược phục vụ sự phát triển bền vững của Trái Đất, mà còn cung cấp vật liệu nền tảng cho các cơ sở không gian và hoạt động du hành liên sao trong tương lai", ông Vương nhận định trong bài báo.

"Hầu hết các vật thể gần Trái Đất này đều chứa nước và nhiều trong số đó còn chứa các kim loại quý như niken, bạch kim và vàng."

Theo kế hoạch của CASC, từ năm 2026 đến 2030, Trung Quốc sẽ thực hiện các sứ mệnh trình diễn để khai thác tài nguyên từ các thiên thể gần Trái Đất nhằm xác minh tính khả thi về mặt kỹ thuật. Đến khoảng năm 2035, nước này đặt mục tiêu thiết lập hệ thống phát triển tài nguyên mặt trăng và hệ thống khai thác tiểu hành tinh gần Trái Đất để cung ứng tài nguyên giữa Trái Đất và Mặt Trăng.

Mục tiêu không chỉ dừng lại ở các tiểu hành tinh. Trong bài nghiên cứu, các nhà khoa học Trung Quốc đã vạch ra một lộ trình tỉ mỉ và có hệ thống cho việc thám hiểm tài nguyên hệ mặt trời đến tận năm 2100.

Theo kế hoạch của CASC, các mục tiêu phát triển cho năm 2035 là Mặt Trăng và các tiểu hành tinh gần Trái Đất; trong khi đó, mục tiêu cho năm 2050 là Sao Hỏa và các tiểu hành tinh vành đai chính – với chiến lược tiến ra bên ngoài một cách bài bản từ hành tinh này sang hành tinh khác.

Vào khoảng năm 2075, Trung Quốc dự kiến đạt được năng lực thám hiểm chuyên sâu và phát triển tài nguyên tại Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thủy và Sao Kim.

Đến khoảng năm 2100, Trung Quốc sẽ bổ sung việc xây dựng các trạm cung ứng tài nguyên, qua đó thiết lập năng lực phát triển tài nguyên trên toàn bộ hệ mặt trời.

Bên cạnh việc khai thác không gian, Trung Quốc còn lên kế hoạch thiết lập một cơ sở hạ tầng kỹ thuật số trên không gian cấp độ gigawatt, tạo ra một kiến trúc mới tích hợp các nút đám mây, biên và thiết bị đầu cuối (để hội tụ sâu rộng các năng lực tính toán, lưu trữ và truyền dẫn.

Nước này cũng sẽ tiến hành các nghiên cứu trọng điểm về giám sát, cảnh báo và dọn dẹp rác thải không gian – nhằm giúp định hình các quy tắc quốc tế về quản lý giao thông không gian và đảm bảo an toàn cho cơ sở hạ tầng vũ trụ.