Tờ Khmer Times (Campuchia) ngày 5/8 đưa tin, hai năm sau khi khởi công dự án kênh đào Funan Techo (FTC) trị giá 1,7 tỷ USD, Campuchia vẫn đang gặp khó khăn trong việc giải phóng mặt bằng và bồi thường cho người dân địa phương bị ảnh hưởng. Những thách thức về đền bù vẫn tiếp diễn, làm chậm tiến độ dự án, bất chấp những cam kết tài chính mới từ Trung Quốc.
Giải quyết vấn đề từng bước một
Thông tin cập nhật mới nhất về nguồn tài chính đến từ Phó Thủ tướng kiêm Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Phát triển Campuchia Sun Chanthol, trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông Mỹ vào ngày 26/7, trong đó ông tiết lộ những chi tiết mới về sự hỗ trợ tài chính của Bắc Kinh sau khi trở về từ hội nghị trí tuệ nhân tạo kéo dài ba ngày tại Trung Quốc.
Theo ông Chanthol - cũng là Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Đặc biệt về Đẩy nhanh Công tác Chuẩn bị và Triển khai dự án FTC, Trung Quốc sẽ cung cấp khoản vay ưu đãi 200 triệu USD để tài trợ cho việc xây dựng âu tàu và hệ thống thủy lợi của kênh đào.
“Chúng tôi đã được Trung Quốc chấp thuận khoản vay 200 triệu USD để xây dựng âu tàu và hệ thống thủy lợi của kênh đào. Với khoản vay 200 triệu USD, điều khoản rất tốt, lãi suất 1,25%, thời hạn vay 20 năm”, ông nói.
Phó Thủ tướng Campuchia cho biết thêm rằng Trung Quốc cũng sẽ cung cấp khoản viện trợ 200 triệu USD để xây dựng sáu hoặc bảy cây cầu bắc qua kênh đào, trong khi 1 tỷ USD khác sẽ được cung cấp theo thỏa thuận nhượng quyền để phát triển dự án đường thủy quy mô lớn này của Campuchia.
Khmer Times đưa tin, nguồn tài trợ kết hợp từ Trung Quốc chiếm phần lớn trong tổng vốn đầu tư 1,7 tỷ USD của kênh đào, phần còn lại dự kiến sẽ đến từ các bên liên quan trong nước và các bên tham gia dự án khác, bao gồm cả Mỹ.
Mặc dù kế hoạch tài chính đã trở nên rõ ràng hơn, công tác thực địa vẫn tập trung vào việc đền bù cho người dân bị ảnh hưởng và thu hồi đất trước khi có thể tiến hành thi công ở quy mô lớn.
Ngày 16/5, Phó Thủ tướng Chanthol dẫn đầu đoàn thị sát tiến độ triển khai dự án FTC tại tỉnh Takeo, nơi ông khẳng định các hoạt động xây dựng vẫn đang tiếp diễn kể từ khi khởi công giai đoạn hai của dự án vào ngày 11/4.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng điều kiện thời tiết mùa mưa đã hạn chế công tác đào móng. “Trong mùa mưa, chúng tôi chỉ có thể vận hành một công trường do mực nước dâng cao, gây khó khăn cho công tác đào móng. Tuy nhiên, khi mùa mưa kết thúc vào tháng 11, chúng tôi sẽ vận hành 11 công trường đào móng để đẩy nhanh tiến độ dự án”, ông nói.
“Việc giải quyết đền bù cho người dân được thực hiện theo các quy định rõ ràng nhằm đảm bảo bồi thường đất đai theo giá thị trường thực tế. Chúng tôi sẽ giải quyết vấn đề từng bước một. Nếu chính quyền không bồi thường thỏa đáng, doanh nghiệp sẽ không thể vào cuộc và đào móng trên đất của người dân”, ông Chanthol nói thêm.
Khó có thể hoàn thành đúng tiến độ
Trao đổi với Khmer Times, nhà phân tích kinh tế - xã hội và địa chính trị người Campuchia Chey Tech cho biết việc triển khai dự án FTC vẫn là một trong những ưu tiên của Chính phủ Campuchia. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng dự án có thể không hoàn thành đúng kế hoạch vào năm 2028.
“Theo tôi, dự án sẽ bị trì hoãn đến năm 2030”, ông nói, đồng thời lưu ý rằng việc đền bù cho người dân có đất bị ảnh hưởng bởi kênh đào vẫn là một trong những thách thức lớn nhất đối với chính phủ nước này.
Bất chấp những thách thức, chuyên gia Tech nhấn mạnh rằng dự án khó có thể bị dừng lại vì nhiều quốc gia đối tác đã đầu tư vào việc phát triển các cảng khô và cơ sở hậu cần dọc theo kênh đào, bao gồm cả Mỹ. “Những khoản đầu tư này phản ánh một kế hoạch tổng thể rõ ràng để hoàn thành dự án, nhưng việc tiến hành đúng thời hạn vẫn là một mối lo ngại.”
Ông Tech cũng lưu ý thêm rằng các cam kết tài chính gần đây của Trung Quốc, dù dưới hình thức cho vay hay viện trợ, đều nhằm mục đích tài trợ cho cơ sở hạ tầng kỹ thuật như âu tàu, hệ thống thủy lợi và cầu; trong khi việc đền bù cho người dân bị ảnh hưởng thuộc trách nhiệm của Bộ Kinh tế và Tài chính (MEF) thông qua Tổng cục Tái định cư (GDR) của Campuchia.
Trao đổi với Khmer Times, Kevin Nauen - Trưởng khoa Khoa học Xã hội và Quan hệ Quốc tế của Đại học Pannasastra Campuchia (PUC) - cho biết dự án FTC khó có thể hoàn thành đúng mục tiêu đề ra vào năm 2028–2029.
“Riêng giai đoạn hai dự kiến sẽ mất 36 tháng kể từ khi khởi công vào tháng 4/2026, điều này có nghĩa là việc hoàn thành sẽ lùi sang năm 2029 trong điều kiện lý tưởng, và thực tế cho đến nay không mấy khả quan”, ông nói.
Chuyên gia Nauen giải thích rằng dự án đã mất khoảng 9 tháng không có tiến triển rõ rệt từ giữa năm 2025 đến đầu năm 2026, cư dân tại khu vực triển khai giai đoạn một vẫn chưa nắm rõ thông tin về việc đền bù.
Một cư dân ở tỉnh Kandal có đất bị ảnh hưởng bởi dự án FTC nói với Khmer Times rằng chưa có hoạt động thi công nào bắt đầu ở khu vực của bà.
“Hiện tại, họ [chính quyền] đang bồi thường cho những khu đất có giá trị thấp hơn, trong khi đất gần đường chính sẽ được giải quyết sau do giá thành cao hơn”, bà nói.
.png "Alphanam E&C báo lãi hơn 11 tỷ đồng sau 6 tháng đầu năm 2026")
.png "Một doanh nghiệp sắp trả cổ tức 4.400 đồng/cp, lịch sử cổ tức đều như vắt tranh suốt gần 10 năm")
