Sự chuyển giao quyền lực tại Apple diễn ra trong bối cảnh đặc biệt nhạy cảm, khi trí tuệ nhân tạo đang trở thành chiến trường cạnh tranh cốt lõi của ngành công nghệ toàn cầu, còn Apple lại bị cho là chậm chân hơn so với các đối thủ.
Tân CEO phần cứng và “khoảng trống AI” đáng chú ý
Ngày 1/9 tới đây, John Ternus sẽ chính thức tiếp quản vị trí CEO từ Tim Cook sau 15 năm điều hành. Đây là một cột mốc đáng chú ý bởi Ternus là CEO đầu tiên của Apple trong gần 30 năm có xuất thân chủ yếu từ lĩnh vực phần cứng.
Với 25 năm làm việc tại Apple, Ternus được xem là “người trong cuộc” hiểu sâu hệ sinh thái sản phẩm của công ty. Ông từng dẫn dắt kỹ thuật phần cứng cho nhiều dòng thiết bị quan trọng, từ iPad, iPhone đến AirPods.
Những đóng góp gần đây của ông bao gồm việc cải thiện khả năng khử tiếng ồn, nâng cấp tính năng sức khỏe thính giác cho AirPods, giám sát sự ra mắt của MacBook Neo, cũng như thúc đẩy các cải tiến về độ bền và khả năng sửa chữa của sản phẩm.
Tuy nhiên, điểm gây chú ý lớn nhất trong thông báo bổ nhiệm lại nằm ở điều không được nhắc tới: trí tuệ nhân tạo. Trong khi AI đang là tâm điểm của ngành công nghệ, Apple gần như không đề cập đến bất kỳ kinh nghiệm hay chiến lược AI nào liên quan đến Ternus.
Điều này càng trở nên đáng chú ý khi nhìn lại sự kiện WWDC gần đây. Chỉ chưa đầy một năm trước, Apple từng gây thất vọng khi không đưa ra những công bố đủ sức nặng về AI, trong khi các đối thủ liên tục giới thiệu các bước tiến mới.
Sau hơn một năm bị chỉ trích vì trì hoãn các tính năng AI, việc bổ nhiệm một CEO không gắn liền với lĩnh vực này khiến nhiều chuyên gia đặt dấu hỏi. Trong bức tranh rộng hơn, Apple đang bị đánh giá tụt lại phía sau so với Google, Microsoft, OpenAI và Anthropic.
Các công ty này đã đầu tư mạnh vào AI tác nhân, những hệ thống có thể thực hiện nhiều bước công việc thay cho người dùng. Trong khi đó, Apple vẫn chưa đưa ra sản phẩm tương đương. Trợ lý Siri là ví dụ rõ ràng nhất.
Dù từng là một trong những trợ lý ảo phổ biến đầu tiên nhưng Siri hiện bị đánh giá kém cạnh về khả năng hiểu ngữ cảnh, xử lý tác vụ phức tạp và tích hợp AI hiện đại.
Những nỗ lực nâng cấp gần đây, như tính năng tóm tắt thông báo trong Apple Intelligence, chưa đủ để tạo ra bước đột phá, thậm chí đôi lúc còn bị người dùng phản ứng tiêu cực.
Cuộc đua AI và lựa chọn chiến lược của Apple
Dù bị coi là chậm chân, Apple không phải là công ty duy nhất gặp khó khăn khi triển khai AI trên diện rộng. Microsoft từng đối mặt với làn sóng chỉ trích khi tích hợp Copilot vào quá nhiều thành phần của Windows 11, từ Notepad đến Snipping Tool.
Phản ứng tiêu cực của người dùng thậm chí tạo ra thuật ngữ “Microslop”, buộc công ty phải điều chỉnh chiến lược. Trong bối cảnh đó, một bộ phận người dùng lại tìm đến các thiết bị ít tích hợp AI hơn, như MacBook Neo, sản phẩm có giá thấp hơn và tập trung vào hiệu năng cơ bản.
Tân CEO John Ternus đối mặt bài toán AI đầy áp lực
Điều này cho thấy không phải mọi người đều sẵn sàng đón nhận AI ở mọi khía cạnh của trải nghiệm công nghệ. Đây có thể là cơ hội để Apple định hình một hướng đi khác biệt. Với nền tảng được xây dựng dưới thời Steve Jobs là sự tập trung vào trải nghiệm đơn giản, trực quan, Apple có thể lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn.
Trong đó, chất lượng và tính ổn định sẽ được ưu tiên hàng đầu thay vì chạy đua tính năng. Tuy nhiên, chiến lược này cũng đi kèm rủi ro. Trong khi các đối thủ đã nhanh chóng thương mại hóa AI, Apple vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện.
Tại WWDC 2024, công ty giới thiệu Apple Intelligence và đề cập đến các tính năng như dịch thuật trực tiếp, nhưng nhiều cải tiến quan trọng cho Siri đã bị trì hoãn. Craig Federighi, Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần mềm, cho biết các tính năng này cần thêm thời gian để đạt tiêu chuẩn chất lượng cao.
Tuy nhiên, gần hai năm sau, nhiều tính năng vẫn chưa xuất hiện, khiến niềm tin của người dùng bị ảnh hưởng. Để bù đắp khoảng trống, Apple đã bắt đầu hợp tác với các đối tác bên ngoài.
Công ty tích hợp Chat GPT của OpenAI vào một số tính năng, đồng thời ký thỏa thuận với Google để sử dụng mô hình Gemini, thương vụ được cho là tiêu tốn tới 1 tỷ USD mỗi năm. Dù vậy, tiến độ triển khai vẫn chưa rõ ràng.
Sundar Pichai từng bày tỏ kỳ vọng thỏa thuận sẽ sớm hoàn tất và đưa vào vận hành cuối năm 2025, nhưng đến nay vẫn chưa có thông tin cụ thể. Điều này làm dấy lên câu hỏi về khả năng Apple phụ thuộc vào đối tác trong một lĩnh vực cốt lõi như AI.
Trong thời gian tới, một trong những dấu mốc quan trọng sẽ là việc liệu phiên bản Siri mới, có thể được hỗ trợ bởi Gemini, có kịp ra mắt trước WWDC 2026 hay không. Đây sẽ là phép thử lớn cho chiến lược AI của Apple dưới thời lãnh đạo mới.
Với John Ternus, thách thức không chỉ là bắt kịp mà còn phải định hình lại vị thế của Apple trong cuộc đua công nghệ mới. Ông được biết đến là người giỏi tối ưu và hoàn thiện sản phẩm hơn là tạo ra các đột phá hoàn toàn mới.
Nhưng trong bối cảnh AI đang thay đổi cách con người tương tác với công nghệ, vai trò của một CEO có thể không chỉ dừng lại ở việc duy trì sự ổn định. Apple hiện vẫn là một trong những công ty giá trị nhất thế giới, với nguồn lực tài chính và hệ sinh thái mạnh mẽ.
Nhưng lịch sử ngành công nghệ cho thấy, lợi thế hiện tại không đảm bảo vị thế trong tương lai nếu công ty không thích nghi kịp thời.
Nếu Tim Cook đã xây dựng Apple thành một cỗ máy vận hành hiệu quả, thì John Ternus sẽ phải chứng minh rằng cỗ máy đó vẫn có thể đổi mới trong kỷ nguyên AI. Đó là nơi tốc độ, khả năng thích ứng và tầm nhìn chiến lược trở thành yếu tố quyết định sự bứt tốc mạnh mẽ của Apple trên thị trường.
*Nguồn bài viết: The Verge
