Dầu Nga đón cú sốc lớn

Xuất khẩu dầu thô của Nga đã sụt giảm mạnh trong những tuần cuối năm 2025 và đầu năm 2026, trong bối cảnh giá dầu liên tục đi xuống và các hoạt động vận chuyển ngày càng bị gián đoạn. Diễn biến này đã kéo giá trị các lô hàng dầu của Moscow xuống mức thấp nhất kể từ khi Nga xảy ra xung đột với Ukraine vào tháng 2/2022.

Trong bốn tuần tính đến ngày 4/1, Nga xuất khẩu trung bình 3,43 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, giảm khoảng 440.000 thùng/ngày so với giai đoạn kết thúc ngày 21/12. Nguyên nhân chính đến từ sự sụt giảm mạnh tại cảng Kozmino – cửa ngõ xuất khẩu quan trọng của Nga ở Thái Bình Dương. Dòng chảy dầu thô vốn biến động mạnh, nay càng chịu tác động bởi điều kiện thời tiết bất lợi, các biện pháp trừng phạt và sự gián đoạn trong lịch trình vận chuyển.

Cùng với sản lượng xuất khẩu giảm, giá dầu thô Nga cũng lao dốc mạnh hơn đáng kể so với các chuẩn mực toàn cầu. Sau khi Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt mới đối với hai tập đoàn xuất khẩu chủ chốt là Rosneft và Lukoil vào tháng 10, giá dầu Urals tại khu vực Baltic và Biển Đen đã rơi xuống dưới 35 USD/thùng, chỉ bằng khoảng 60% mức giá đầu tháng 10. Trong khi đó, dầu ESPO xuất khẩu qua Thái Bình Dương mất khoảng 25% giá trị, trái ngược với mức giảm chỉ khoảng 10% của dầu Dated Brent Biển Bắc, theo Argus Media.

Hoạt động vận chuyển dầu của Nga còn chịu thêm áp lực do xung đột với Ukraine làm ảnh hưởng cơ sở hạ tầng năng lượng, bao gồm nhà máy lọc dầu, đường ống, cảng biển và tàu chở dầu. Xung đột tại Biển Đen đã buộc nhiều tàu chở dầu hướng đến cảng Novorossiysk phải đổi hướng, di chuyển dọc theo bờ biển Thổ Nhĩ Kỳ. Chuỗi cung ứng vì vậy trở nên kéo dài hơn, với tình trạng tàu phải neo đậu lâu ngày và gia tăng các hoạt động chuyển tải giữa tàu với tàu nhằm che giấu nguồn gốc hàng hóa.

Trong tuần kết thúc ngày 4/1, tổng cộng 30 tàu chở dầu đã bốc dỡ 21,46 triệu thùng dầu thô Nga, giảm so với 23,59 triệu thùng trên 32 tàu của tuần trước đó. Tính theo trung bình ngày, khối lượng vận chuyển giảm xuống còn 3,07 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất kể từ tháng 8/2025.

Sự sụt giảm về giá và khối lượng đã tác động trực tiếp đến giá trị xuất khẩu. Trong 28 ngày tính đến ngày 4/1, tổng giá trị xuất khẩu dầu của Nga chỉ còn khoảng 960 triệu USD/tuần, giảm 10% so với giai đoạn trước và là mức thấp nhất kể từ đầu xung đột Ukraine. 

Về điểm đến, lượng dầu Nga vận chuyển tới các khách hàng châu Á, bao gồm Trung Quốc và Ấn Độ, tiếp tục suy yếu. Hiện nay, lượng dầu trên các tàu chưa khai báo điểm đến còn lớn hơn tổng lượng dầu đang hướng tới Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ cộng lại, phản ánh những khó khăn ngày càng gia tăng trong việc tiêu thụ và phân phối dầu thô Nga trên thị trường quốc tế.