Chịu lũ lụt liên miên, quốc gia Đông Nam Á tính chi 80 tỷ USD xây tường chắn biển khổng lồ dài hơn 500 km, có khả năng định hình an ninh khu vực

Indonesia vừa công bố kế hoạch xây dựng một “bức tường chắn biển khổng lồ” dài hơn 500 km nhằm bảo vệ bờ biển phía bắc đảo Java trước tình trạng nước biển dâng.

Đề xuất này bao gồm một đầm phá nhân tạo quy mô lớn nằm phía sau bức tường bê tông kiên cố. Là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu, Indonesia thường xuyên phải hứng chịu các đợt lũ lụt nghiêm trọng và mang tính chu kỳ.

Theo đề xuất, “bức tường” khổng lồ này dài hơn 500 km dọc bờ biển phía bắc đảo Java, với vốn đầu tư dự kiến ít nhất 80 tỷ USD. Quá trình xây dựng sẽ kéo dài hàng thập kỷ, dự kiến khởi công vào tháng 9/2026.

Nguồn vốn cho dự án sẽ đến từ ngân sách quốc gia và địa phương, cùng mô hình đối tác công tư (PPP) với các quốc gia, bao gồm Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).

Dự án này được kỳ vọng sẽ trở thành đòn bẩy kinh tế chiến lược cho vùng bờ biển phía bắc Java - hòn đảo đông dân nhất thế giới và là trung tâm kinh tế của Indonesia. Siêu công trình sẽ được giám sát bởi nhiều cơ quan chính phủ và chịu sự thanh tra nghiêm ngặt từ Ủy ban Chống tham nhũng Indonesia (KPK). Bên cạnh đó, gánh nặng tài chính liên quan đến chi phí bảo trì dự án dài hạn cũng là vấn đề lớn.

Indonesia có lịch sử lâu đời trong quản trị lũ lụt bằng các công trình hạ tầng như kênh rạch, đê điều, cải tạo đất và nạo vét lòng sông. Tuy nhiên, các giải pháp này thường vô tình làm trầm trọng thêm vấn đề hoặc chỉ là biện pháp tạm thời khi tốc độ dâng của mực nước biển vượt tốc độ sụt lún của đất liền.

Truyền thông và giới học giả Indonesia đang hối thúc chính phủ thay đổi chiến lược. Họ cho rằng dự án cần có sự tham vấn chặt chẽ với các cộng đồng bị ảnh hưởng, quản lý ven biển tích hợp, nâng cấp hệ thống xử lý nước thải và làm sạch các dòng sông. Nếu không, vùng đầm phá tương lai nằm sau bức tường sẽ nguy cơ biến thành một “hào nước chết” do thiếu oxy và ô nhiễm nghiêm trọng.

Đối với Australia – nước láng giềng gần nhất đồng thời là đối tác chiến lược và kinh tế quan trọng của Indonesia, cách Jakarta quản lý siêu dự án này sẽ định hình trực tiếp cục diện an ninh khu vực. Trong lịch sử, Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia (DFAT) đã hợp tác chặt chẽ với Bộ Kế hoạch Phát triển Quốc gia Indonesia (BAPPENAS) trong các dự án hạ tầng, đặc biệt là tài nguyên nước.

Nếu không tham vấn kỹ lưỡng các bên liên quan tại Indonesia, dự án có thể dẫn đến những bất ổn về chính trị. Ngược lại, nếu không hành động, sẽ dẫn đến mất an ninh lương thực nghiêm trọng khi những dải đất trồng lúa bạt ngàn bị nhiễm mặn.

Câu hỏi lớn nhất đặt ra lúc này không phải là nên xây tường hay không, mà là liệu có thể xây dựng một bức tường biển khổng lồ hoạt động đúng như kỳ vọng hay không?

Theo Asia Times, nếu Indonesia có thể kiểm soát và áp dụng chế tài nghiêm khắc đối với việc khai thác nước ngầm, làm sạch các dòng sông và thiết kế các công trình ven biển song hành cùng cộng đồng địa phương, những tác dụng phụ ngoài ý muốn của hạ tầng chống lũ sẽ được giảm thiểu tối đa.

Theo Asia Times