Chỉ sau 1 bài kiểm tra, các nhà khoa học phát hiện chính xác điểm yếu của vận động viên Hyrox

Hyrox mới chỉ ra đời được 8 năm nhưng đã nhanh chóng trở thành một trong những môn thể thao phát triển nhanh nhất thế giới. Không chỉ thu hút hàng trăm nghìn người tham gia, ban tổ chức còn đặt mục tiêu đưa Hyrox trở thành môn thi đấu chính thức tại Thế vận hội Brisbane 2032. Để hiện thực hóa tham vọng này, Hyrox đang đầu tư mạnh vào khoa học thể thao nhằm tìm ra giới hạn thực sự của hiệu suất con người và cách giúp các vận động viên tối ưu thành tích.

Một trải nghiệm thực tế của cây viết Ryan Dabbs trên Men’s Health với các bài kiểm tra VO₂ Max và lactate máu đã cho thấy khoa học có thể "giải mã" cơ thể vận động viên chính xác đến mức nào. Chỉ sau một buổi kiểm tra, các chuyên gia đã xác định được điểm yếu lớn nhất trong khả năng vận động cũng như xây dựng chiến lược tập luyện cá nhân hóa.

Hyrox sử dụng khoa học để tìm ra giới hạn hiệu suất của vận động viên

Dù còn khá non trẻ so với nhiều môn thể thao sức bền truyền thống, Hyrox đang cho thấy tham vọng phát triển rất rõ ràng. Một trong những bước đi mới nhất là thành lập Hội đồng Cố vấn Khoa học Thể thao Toàn cầu (Sport Science Advisory Council - SSAC), quy tụ nhiều nhà khoa học hàng đầu nhằm hỗ trợ nghiên cứu và nâng cao chất lượng thi đấu.

Song song với đó, Hyrox cũng công bố Báo cáo Khoa học Hyrox đầu tiên, tổng hợp các nghiên cứu liên quan đến đặc điểm sinh lý, phương pháp tập luyện và hiệu suất thi đấu của môn thể thao này. Báo cáo hướng đến việc cung cấp cơ sở khoa học cho vận động viên, huấn luyện viên cũng như cộng đồng Hyrox trên toàn thế giới, đồng thời xác định những lĩnh vực còn có thể cải thiện trong tương lai.

Quy mô phát triển của Hyrox cũng ngày càng ấn tượng. Riêng sự kiện diễn ra tại London từ ngày 4 đến 7/12 dự kiến sẽ có khoảng 40.000 người tham gia tranh tài, phản ánh sức hút ngày càng lớn của bộ môn kết hợp giữa chạy bộ và các bài tập chức năng này.

Một trong những mục tiêu quan trọng của SSAC là trả lời câu hỏi: đâu mới là giới hạn thực sự của hiệu suất trong Hyrox? Trong khi chưa có điều kiện kiểm tra các vận động viên ưu tú, Tiến sĩ Gommaar D'Hulst, thành viên của hội đồng khoa học, đã thực hiện bài đánh giá sinh lý chuyên sâu trên Ryan Dabbs để minh họa cách khoa học có thể phân tích năng lực của một vận động viên.

Bài kiểm tra tập trung vào hai chỉ số quan trọng gồm VO₂ Max và nồng độ lactate trong máu. VO₂ Max được xem là thước đo khả năng hấp thụ và sử dụng oxy tối đa của cơ thể trong quá trình vận động cường độ cao, trong khi lactate phản ánh ngưỡng chịu đựng khi cơ bắp bắt đầu chuyển sang trạng thái hoạt động yếm khí.

Điều mà các nhà khoa học muốn xác định là liệu cơ thể bị giới hạn bởi khả năng cung cấp oxy của hệ tim mạch hay khả năng sử dụng oxy của cơ bắp. Nói cách khác, vận động viên mệt trước vì tim hay vì cơ. Để trả lời câu hỏi này, nhóm nghiên cứu theo dõi lượng oxy trong cơ vastus lateralis (cơ tứ đầu ngoài ở đùi) xuyên suốt quá trình chạy, đồng thời liên tục đo nồng độ lactate sau từng giai đoạn vận động.

Bài kiểm tra được thực hiện trên máy chạy bộ cong - loại máy không sử dụng động cơ mà yêu cầu người chạy tự tạo lực để di chuyển. Người tham gia bắt đầu với tốc độ 7 km/h trong 4 phút, sau đó nghỉ 60 giây để đo chỉ số lactate. Sau mỗi chu kỳ 4 phút, tốc độ tăng thêm 1,2 km/h trước khi tiếp tục kiểm tra. Quá trình này được lặp lại cho đến khi người chạy không thể tiếp tục. Ryan Dabbs chỉ duy trì được khoảng một phút ở tốc độ 16,6 km/h trước khi kiệt sức hoàn toàn.

Kết quả VO₂ Max chỉ ra điểm yếu của tim chứ không phải cơ bắp

Sau khi phân tích toàn bộ dữ liệu, Tiến sĩ Gommaar D'Hulst đưa ra kết luận khá bất ngờ. Các chỉ số oxy trong cơ cho thấy cơ bắp vẫn còn khả năng hoạt động, trong khi hệ tim mạch mới là yếu tố giới hạn hiệu suất. Nói cách khác, cơ bắp vẫn có đủ oxy để tiếp tục chạy nhanh hơn nhưng tim không thể bơm đủ lượng oxy cần thiết đến các nhóm cơ nhằm duy trì cường độ vận động tối ưu.

Đây là phát hiện quan trọng bởi nếu không có các bài kiểm tra chuyên sâu, phần lớn vận động viên sẽ rất khó xác định nguyên nhân khiến mình đạt đến giới hạn. Từ dữ liệu thu được, các chuyên gia cũng xây dựng vùng tốc độ tập luyện phù hợp.

Đối với các bài chạy hiếu khí (Zone 2), Ryan Dabbs được khuyến nghị duy trì tốc độ từ 5 phút 08 giây đến 5 phút/km. Trong khi đó, tốc độ dành cho các bài chạy ở ngưỡng kỵ khí được xác định trong khoảng từ 4 phút 07 giây đến 4 phút 17 giây/km. Đây cũng là tốc độ mà Tiến sĩ D'Hulst cho rằng phù hợp để hướng đến khi thi đấu Hyrox.

Ngoài việc xác định tốc độ luyện tập, chuyên gia còn đề xuất phương pháp tập luyện ngắt quãng nhằm cải thiện khả năng cung cấp oxy của hệ tim mạch. Theo khuyến nghị, mỗi lần chạy cường độ cao nên kéo dài từ 6 đến 8 phút ở mức gần tối đa, sau đó nghỉ ngắn khoảng 1 đến 2 phút trước khi lặp lại.

Đối với thi đấu thực tế, chiến thuật được gợi ý là cố gắng đạt tốc độ cao nhất ngay trong 2 đến 3 lượt chạy đầu tiên giữa các trạm bài tập, sau đó duy trì hoặc thậm chí tăng tốc nếu cơ thể còn đủ khả năng. Những lời khuyên này được xây dựng hoàn toàn dựa trên dữ liệu sinh lý cá nhân thay vì cảm nhận chủ quan của người tập.

Theo Ryan Dabbs, bài kiểm tra đã giúp anh hiểu rõ hơn cơ thể mình, biết chính xác điểm yếu cần cải thiện và có định hướng tập luyện rõ ràng hơn trước các cuộc đua Hyrox trong tương lai. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của phương pháp này có lẽ không nằm ở một cá nhân mà ở khả năng ứng dụng cho các vận động viên chuyên nghiệp.

Ở cấp độ đỉnh cao, nơi thành tích đôi khi chỉ chênh lệch vài chục giây, việc hiểu chính xác hệ thống nào đang giới hạn hiệu suất sẽ giúp vận động viên và huấn luyện viên tối ưu giáo án tập luyện thay vì dựa vào kinh nghiệm. Theo các chuyên gia của SSAC, điều này sẽ ngày càng trở nên quan trọng khi Hyrox bước vào giai đoạn phát triển mới.

Hiện nay, phần lớn các vận động viên hàng đầu đều chuyển sang Hyrox từ những môn thể thao khác như chạy bộ, đạp xe, CrossFit hay các nội dung sức bền. Trong tương lai, một thế hệ vận động viên trẻ được đào tạo chuyên biệt cho Hyrox ngay từ đầu sẽ xuất hiện. Khi đó, việc ứng dụng khoa học thể thao, dữ liệu sinh lý và các phương pháp đánh giá hiệu suất sẽ đóng vai trò ngày càng lớn trong quá trình huấn luyện.

Với tham vọng hướng tới Olympic Brisbane 2032, Hyrox không chỉ muốn mở rộng quy mô người tham gia mà còn đặt mục tiêu nâng chuẩn thành tích thông qua các nghiên cứu khoa học. Những bài kiểm tra như VO₂ Max hay lactate máu có thể sẽ trở thành công cụ quen thuộc giúp vận động viên hiểu rõ cơ thể, xây dựng chiến lược tập luyện chính xác hơn và khai thác tối đa tiềm năng của mình.

*Nguồn: Men's Health