Dù tai nghe không dây (TWS) đã trở thành chuẩn mực phổ biến với người dùng đại chúng thì vẫn có những tiếng nói chỉ trích dòng thiết bị này vì những rắc rối mà nó gây ra.
Cây bút Oluwademilade Afolabi của MakeUseOf đã chỉ ra những lý do khiến anh không bao giờ muốn bỏ tiền ra mua tai nghe không dây nữa. Dưới đây là câu chuyện của anh.
Bản chất "dùng rồi bỏ" là vấn đề cốt lõi của tai nghe không dây
Tôi không thể nhớ nổi đã bao nhiêu lần mình rút tai nghe từ trong túi ra, đeo lên tai và rồi nhận ra chúng đã cạn sạch pin — bất kể đó là lúc tôi vừa bước lên máy chạy bộ hay khi chuẩn bị bắt đầu một chuyến tàu dài.
Kết quả là tôi bị "mắc kẹt" với thứ âm nhạc tại phòng gym hoặc những thông báo tàu xe inh ỏi. Trong nhiều năm, tôi đã chấp nhận điều đó như một cái giá phải trả cho sự tiện lợi của tai nghe không dây. Những chiếc AirPods hay Galaxy Buds đã cắt bỏ hoàn toàn dây nhợ, mang lại cảm giác đầy tính công nghệ và tương lai.
Thế nhưng gần đây, khi nhìn vào "ngăn kéo tử thần" — nơi tôi cất giữ đủ loại thiết bị và cáp sạc đã hỏng hóc hoặc cũ kỹ — tôi chợt nhận ra mình đang trả một khoản "phí thuê bao" định kỳ cho những phần cứng dùng một lần.
Pin là trung tâm của hầu hết các vấn đề trên tai nghe TWS. Từ những món đồ giả rẻ tiền của Trung Quốc cho đến những cặp tai nghe chống ồn đắt đỏ và cao cấp nhất, tất cả đều chung một số phận. Vấn đề không phải do các nhà sản xuất không cố gắng, mà bởi những giới hạn về vật lý chưa cho phép họ giải quyết triệt để.
Hầu hết tai nghe TWS sử dụng pin Lithium-ion (Li-ion) hoặc Lithium-polymer (LiPo) siêu nhỏ. Chính vì kích thước vật lý nhỏ bé, chúng dễ bị tổn thương bởi các yếu tố như nhiệt độ trong quá trình sạc và xả pin. Một viên pin Li-ion chất lượng cao thông thường có tuổi thọ khoảng 500 chu kỳ sạc đầy trước khi sức khỏe pin giảm xuống còn 80%.
Điện thoại có viên pin lớn hơn, có thể trụ được một ngày hoặc lâu hơn, đặc biệt nếu bạn thiết lập tối ưu hóa pin đúng cách. Nhờ vậy, pin điện thoại phải mất ít nhất một năm, đôi khi là hai năm, mới chạm mốc 500 chu kỳ. Ngược lại, tai nghe với viên pin tí hon cần được sạc thường xuyên hơn. Vì chúng luôn được sạc mỗi khi đặt vào hộp đựng, chúng thường chạm giới hạn chu kỳ sạc chỉ trong chưa đầy một năm.
Một vấn đề khác là pin không thể thay thế. Không giống như một số dòng laptop hay smartphone, hầu hết tai nghe earbuds không thể thay pin vì chúng được dán kín bằng keo để đảm bảo khả năng kháng nước. Một khi pin của một bên tai nghe bị chai, toàn bộ thiết bị sẽ trở thành rác thải điện tử.
Hãy thử so sánh điều này với một chiếc tai nghe IEM (In-ear Monitor) có dây: không có pin để lo lắng, tuổi thọ của chúng dài hơn hẳn trừ khi bạn làm hỏng phần driver hoặc dây cáp. Một bộ driver có dây chất lượng bạn mua hôm nay vẫn sẽ hoạt động hoàn hảo vào năm 2036 mà gần như không cần bảo dưỡng gì đặc biệt.
Độ trễ làm trầm trọng thêm các vấn đề
Sau vấn đề về pin, nỗi thất vọng lớn nhất của tôi đối với TWS chính là độ trễ. Đây là hệ quả tất yếu của việc sử dụng Bluetooth làm phương thức kết nối. Khi bạn nghe nhạc không dây, tệp âm thanh sẽ bị nén lại, cắt nhỏ, truyền qua không trung và được lắp ghép lại bởi một con chip tí hon trong tai bạn. Dù có nhiều cách để cải thiện chất lượng âm thanh Bluetooth, nhưng chúng vẫn chưa đạt đến mức hoàn hảo.
Khi phương thức truyền dẫn chính giữa điện thoại và tai nghe là Bluetooth, ngay cả với các codec độ phân giải cao như LDAC hay aptX Adaptive, quá trình truyền tải vẫn bị mất dữ liệu.
Sự thất thoát dữ liệu chủ yếu xảy ra khi thiết bị cố gắng bù đắp cho những hạn chế về băng thông, đặc biệt là với các chuẩn Bluetooth cũ như 4.X hay 5.0. Không thể phủ nhận Bluetooth đã tiến một bước dài, và với một người dùng phổ thông, sự khác biệt là không đáng kể.
Nhưng nếu tôi đang chơi một trận game FPS trực tuyến hoặc biên tập video, sự chênh lệch vài miligiây là cả một vấn đề lớn. Nếu âm thanh bị chậm, bạn sẽ không biết khi nào cần phản xạ hay thực hiện một nhát cắt dựng phim.
Tất cả những điều này đều không thành vấn đề với ngay cả một chiếc IEM có dây giá rẻ. Vì kết nối là tín hiệu analog, bạn chỉ cần cắm tai nghe vào điện thoại, hoàn tất vòng lặp, và chúng hoạt động như một phần mở rộng vật lý cho hệ thống âm thanh của điện thoại.
Âm thanh tốt hơn với mức giá rẻ hơn
Với cuộc cách mạng "Chifi" đang diễn ra, thị trường IEM đã thay đổi chóng mặt. Trong khi số đông công chúng đang mải mê với công nghệ chống ồn, thị trường Chifi (Hi-Fi Trung Quốc) đã bùng nổ mạnh mẽ. Những thương hiệu như Moondrop, 7Hz và Tangzu đang sản xuất những chiếc IEM bình dân có chất âm khiến những chiếc TWS đắt gấp mười lần cũng phải "ngả mũ".
Ví dụ, một cặp IEM thân thiện cho người mới bắt đầu giá 20 USD (như 7Hz Salnotes Zero) thường có chữ ký âm thanh sát với đường cong Harman Target (tiêu chuẩn vàng cho đáp ứng tần số) hơn cả những chiếc tai nghe flagship không dây giá 250 USD.
Tại sao? Bởi vì tiền của bạn được dùng để trả cho các driver Dynamic hoặc Planar Magnetic chất lượng cao, chứ không phải cho phí bản quyền Bluetooth, pin, bộ vi xử lý ANC hay các chiến dịch marketing rầm rộ.
Tai nghe không dây không hoàn toàn tệ
Bất chấp những khiếm khuyết và nỗi lo về kết nối (kiểu như không biết tai nghe đã kết nối hay chưa), tôi vẫn luôn mang theo một cặp TWS trong túi. Chủ yếu vì hai lý do: sự tự do tuyệt đối và tính năng chống ồn chủ động (ANC). IEM là "nhà vô địch" về chất lượng âm thanh và sự tiện lợi khi không cần sạc pin, nhưng chính sức mạnh đó cũng là điểm yếu của chúng.
Vì không có pin, tai nghe có dây luôn bị ràng buộc bởi sợi dây cáp. Khi bạn đang chạy bộ hoặc nâng tạ nặng, sợi dây này trở thành một sự vướng víu. Bạn cũng phải luôn để điện thoại trong túi, điều này không hề lý tưởng khi đang tập luyện cường độ cao.
Dù khả năng cách âm thụ động của IEM rất tốt, nó không bao giờ có thể sánh được với ANC của tai nghe không dây.
Nhưng bất chấp sự tiện lợi của ANC và việc phải loay hoay xử lý sợi dây cáp lủng lẳng, tôi đã thích nghi với lối sống sử dụng tai nghe có dây.
Cuối cùng, tôi đã có thể gạt bỏ định kiến rằng công nghệ có dây là cổ lỗ hay lạc hậu — sau khi trải nghiệm sự an tâm tuyệt đối vì không bao giờ lo hết pin, cùng chất lượng âm thanh tuyệt vời mà không cần phải "vắt kiệt" túi tiền của mình.
.jpg "Phiên 24/2: Khối ngoại bán mạnh FPT, ngược dòng \"tung\" hơn 1.000 tỷ gom một cổ phiếu bluechip")
