Ngày 25/8, Phó Thủ tướng kiêm Phó Chủ tịch thứ nhất Hội đồng Phát triển Campuchia (CDC) Sun Chanthol đã làm việc với đoàn cấp cao của Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc (China EXIM Bank) do Chủ tịch Chen Huaiyu dẫn đầu.
Hai bên thảo luận tăng cường hợp tác tài chính, đầu tư vào các dự án hạ tầng chiến lược, trong đó có dự án Quản lý tổng hợp tài nguyên nước Funan Techo.
Ông Sun Chanthol đã trình bày với phía Trung Quốc về tiến độ dự án và phác thảo tầm nhìn phát triển một hành lang kinh tế dọc theo cả hai phía của Funan Techo, kết nối với các mạng lưới cơ sở hạ tầng liên quan.
Mục tiêu Campuchia đặt ra là nâng cao năng lực cạnh tranh về vận tải và logistics, đồng thời tạo thêm lợi ích cho các cộng đồng sinh sống dọc tuyến.
Hai bên cũng ủng hộ đề xuất đồng tổ chức một diễn đàn xúc tiến và thu hút đầu tư, nhằm đưa các nhà đầu tư vào hành lang kinh tế Funan Techo.
Từ kênh đào Funan Techo đến trục kinh tế
Ban đầu, Funan Techo được Campuchia nhấn mạnh chủ yếu ở vai trò một tuyến vận tải đường thủy, kết nối hệ thống sông nội địa với vùng ven biển phía Nam.
Nhưng cách Phnom Penh mô tả dự án cho thấy kỳ vọng thực tế lớn hơn nhiều: biến tuyến kênh thành một hành lang kinh tế, logistics và sản xuất mới.
Theo thiết kế, Funan Techo dài khoảng 180 km, nối từ khu vực Prek Takeo trên hệ thống sông Mekong tới biển ở tỉnh Kep, đi qua 4 tỉnh Kandal, Takeo, Kampot và Kep.
Khoảng 1,6 triệu người sinh sống ở hai bên tuyến. Kênh rộng khoảng 100 m ở thượng nguồn, 80 m ở hạ nguồn, có 2 làn tàu, 3 công trình kiểm soát nước và 11 cây cầu.
Quy mô này cho thấy Funan Techo không đơn thuần là một tuyến đường thủy. Ngay từ khi giới thiệu dự án, Bộ Công chính và Vận tải Campuchia đã gọi đây là "Tonle Bassac Navigation Road and Logistics System Project" – tức dự án hệ thống giao thông đường thủy và hậu cần Tonle Bassac.
Bộ này cho biết dự án được kỳ vọng giảm thời gian, khoảng cách và chi phí vận tải, đồng thời thúc đẩy hình thành các khu thương mại, trung tâm logistics và các cảng vệ tinh mới.
Thậm chí, Chính phủ Campuchia còn đặt Funan Techo trong tham vọng tạo ra một "cực kinh tế thứ tư" của đất nước, bên cạnh việc mở rộng nông nghiệp, thủy lợi, nuôi trồng thủy sản và chăn nuôi, tạo thêm việc làm tại cảng Phnom Penh Autonomous Port, Sihanoukville Autonomous Port và các cảng khác.
Điều này càng rõ hơn trong những phát biểu của Thủ tướng Hun Manet vào tháng 4/2026.
"Dự án này sẽ trở thành một tuyến đường thủy chiến lược quan trọng, kết nối thủ đô Phnom Penh với biển", ông Hun Manet cho biết. "Mục tiêu chính của nó là thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quốc gia, vận tải đường thủy và năng lực hậu cần."
Ông cho biết dự án sẽ biến các khu vực dọc theo kênh đào thành các khu công nghiệp, thương mại, nông nghiệp công nghiệp, hậu cần và đặc khu kinh tế, cũng như các điểm du lịch, mang lại những cơ hội chiến lược mới cho sự phát triển kinh tế - xã hội trong dài hạn.
"Dự án lịch sử này sẽ mang lại lợi ích to lớn cho Campuchia, vì nó sẽ giảm chi phí vận chuyển, thời gian và khoảng cách giao hàng", ông nói.
Ông Thong Mengdavid, Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc-ASEAN thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Campuchia, cho biết dự án này dự kiến sẽ tăng cường chủ quyền kinh tế của Campuchia bằng cách giảm chi phí vận chuyển, nâng cấp cơ sở hạ tầng hậu cần, giảm sự phụ thuộc vào các tuyến đường vận chuyển quốc tế và thúc đẩy kết nối khu vực.
"Điều này sẽ cho phép Campuchia định vị lại mình để có khả năng cạnh tranh thương mại mạnh mẽ hơn và tăng trưởng dài hạn trong khu vực," ông nói với Tân Hoa Xã.
Trung Quốc rót vốn
Nền tảng đầu tiên là thỏa thuận PPP trị giá 1,156 tỷ USD được Campuchia và các đối tác ký tháng 4/2025. Theo thỏa thuận, nhà đầu tư Campuchia nắm 51%, trong khi phía Trung Quốc sở hữu 49%.
Lễ ký có sự tham dự của Chủ tịch Tập đoàn Xây dựng Giao thông Trung Quốc (CCCC) Wang Tongzhou, trong khi Tổng công ty Xây dựng Cầu đường Trung Quốc (CRBC) là một trong những doanh nghiệp Trung Quốc tham gia dự án.
Đến tháng 7/2026, nguồn vốn Trung Quốc tiếp tục được làm rõ hơn.
Phó Thủ tướng Campuchia Sun Chanthol cho biết Trung Quốc đã phê duyệt khoản vay 200 triệu USD, cùng 200 triệu USD viện trợ cho dự án.
Ông đồng thời cho biết một nhóm các tổ chức cho vay Trung Quốc sẽ cung cấp khoảng 1 tỷ USD cho nhà thầu nhượng quyền để trang trải chi phí xây dựng.
Những con số này cho thấy Trung Quốc đang trở thành một nguồn lực tài chính quan trọng của Funan Techo, nhưng điều đáng chú ý hơn xuất hiện trong cuộc gặp ngày 25/8 giữa CDC và China EXIM Bank.
Chủ tịch Chen Huaiyu cho biết ngân hàng tiếp tục quan tâm tới dự án; trong khi ông Sun Chanthol trình bày tầm nhìn xây dựng một hành lang kinh tế dọc hai bên Funan Techo, kết nối với các mạng lưới hạ tầng liên quan.
Hai bên cũng ủng hộ việc đồng tổ chức một diễn đàn xúc tiến đầu tư để thu hút doanh nghiệp vào hành lang này.
Theo CDC, Phnom Penh cũng chuẩn bị các hoạt động xúc tiến đầu tư tại Hạ Môn và Thâm Quyến, đồng thời thúc đẩy diễn đàn chung với China EXIM Bank nhằm tìm kiếm nhà đầu tư cho hành lang Funan Techo.
Điều này mở ra khả năng Trung Quốc tham gia vào Funan Techo ở nhiều tầng: Nguồn vốn, doanh nghiệp xây dựng, vận hành, logistics và đầu tư sản xuất.
.jpg)
Bài toán khó hơn với Campuchia
Một dấu hiệu cho thấy Campuchia đã bắt đầu chuẩn bị cho bài toán đó là sự tham gia của hai cảng lớn.
Sihanoukville Autonomous Port (PAS) nắm 26% tại Công ty Funan Techo Inland Waterways and Logistics, trong khi Phnom Penh Autonomous Port (PPAP) đầu tư 2,5 triệu USD, tương đương 25% vốn vào doanh nghiệp này.
Đáng chú ý hơn, mục tiêu của Campuchia là xây dựng một hệ thống vận tải đa phương thức, trong đó đường thủy được kết nối với đường bộ, đường sắt và các cảng biển.
Về lý thuyết, Funan Techo có thể trở thành tuyến kết nối hàng hóa từ khu vực Phnom Penh và nội địa Campuchia tới các đầu mối cảng, qua đó tạo thành chuỗi đường thủy – đường bộ – đường sắt – cảng biển thay vì một tuyến vận tải đơn lẻ.
Nhưng chính ở đây xuất hiện câu hỏi khó nhất: có đủ hàng hóa để nuôi tuyến kênh hay không? Campuchia từng đặt mục tiêu Funan Techo có thể vận chuyển khoảng 7 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
Trong khi đó, Asian Transport Observatory cho biết tuyến kênh được định hướng nhằm giảm chi phí vận tải, nhiên liệu và thời gian cho vận tải đường thủy.
Những lợi ích này chỉ thực sự phát huy nếu lượng hàng hóa chuyển sang tuyến mới đủ lớn để tạo ra tần suất khai thác và hiệu quả kinh tế tương xứng.
Vì thế, Campuchia cần đủ hàng xuất khẩu, nhập khẩu và hàng hóa nội địa để tạo dòng vận tải ổn định.
Nếu mục tiêu 7 triệu tấn/năm đạt được, các cảng, kho bãi, trung tâm phân phối và dịch vụ logistics quanh tuyến sẽ có cơ sở để phát triển. Ngược lại, nếu lưu lượng thấp hơn đáng kể, một phần công suất của tuyến có thể không được khai thác hiệu quả.
Thách thức thứ hai còn lớn hơn: Doanh nghiệp có thực sự dịch chuyển hoạt động về hai bên Funan Techo hay không? Một hành lang kinh tế chỉ hình thành khi doanh nghiệp có lý do để đặt nhà máy, kho hàng, trung tâm phân phối hoặc cơ sở chế biến tại đó.
Chính vì vậy, việc Campuchia xúc tiến đầu tư vào hành lang Funan Techo có ý nghĩa quan trọng: Phnom Penh đang cố gắng tạo ra nguồn hàng và hoạt động kinh tế ngay từ phía doanh nghiệp, thay vì chỉ trông chờ hàng hóa tự nhiên chuyển sang tuyến kênh.
Điều này cũng giải thích vì sao Funan Techo được kỳ vọng tạo ra một hành lang logistics.
Theo AP, dự án được thiết kế như một hành lang đường thủy – hàng hải mới, có thể tiếp nhận tàu có tải trọng lên tới 3.000 tấn và bao gồm cả các hạng mục liên quan đến hạ tầng logistics.
Chủ tịch CCCC Wang Tongzhou khi đó cũng cho rằng dự án sẽ giúp giảm chi phí logistics và thúc đẩy công nghiệp Campuchia tiến lên các phân khúc có giá trị cao hơn.
.png "Vượt Ấn Độ, Nga xếp thứ 4 thế giới về 1 chỉ số giàu có, nhưng Mỹ vẫn cao gấp 8 lần")
.png "Thủ tướng Nga: Ngân sách tăng nhanh vượt dự báo, 80% không phải từ dầu khí")
.png "Lạm phát 5 năm chưa về đích, hàng loạt quan chức ám chỉ tăng lãi suất: “Giờ là lúc hành động”")
