Tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 8/2026 được tổ chức chiều ngày 3/9, trả lời câu hỏi của phóng viên về giải pháp gỡ khó cho xuất khẩu sầu riêng, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, hiện nay, sầu riêng là một trong những sản phẩm tương đối có giá trị cao ở Việt Nam, với diện tích khoảng 200.000 ha và sản lượng khoảng 2,08 triệu tấn.
Năm 2021, Việt Nam xuất khẩu khoảng 177 triệu USD. Đến năm 2025, xuất khẩu đạt 3,85 tỷ USD, có sự tăng đột biến trong 5 năm vừa qua.
Triển khai các giải pháp thúc đẩy sản xuất, trồng trọt
Đây là một sản phẩm chủ chốt của ngành trồng trọt và đóng góp khoảng 40% sản lượng xuất khẩu của ngành trồng trọt. Riêng trong 8 tháng đầu năm nay, xuất khẩu ước đạt khoảng 1,95 tỷ USD. Thị trường Trung Quốc đóng góp khoảng 1,85 tỷ USD, chiếm khoảng 95% thị phần.
Chính vì vậy, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặc biệt quan tâm, triển khai các giải pháp để tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển trong thời gian vừa qua.
Trước tiên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã cử các đoàn công tác của Bộ làm việc trực tiếp với các địa phương, đặc biệt là những vùng trồng sầu riêng cao như Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
Ngày 1/7 vừa qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thực hiện truy xuất nguồn gốc trên hệ thống chuyển đổi số của Bộ. Khách hàng nước ngoài, khách hàng trong nước có thể truy cập dữ liệu từ khâu trồng trọt, chăm sóc, phân bón hay nuôi trồng của các loại nông sản, trong đó có sầu riêng.
Thứ hai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trước đây doanh nghiệp gặp trong việc cấp mã vùng trồng. Bộ đã triển khai các văn bản chỉ đạo, qua đó tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Hiện nay, Bộ đã trình Chính phủ Nghị quyết 36 về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc cấp mã số vùng trồng cho tất cả các loại cây trồng. Đây là một trong những tháo gỡ rất thiết thực mà doanh nghiệp đánh giá cao.
Thứ ba là việc phân cấp, ủy quyền mạnh mẽ về địa phương trong công tác cấp mã vùng trồng của tất cả các loại cây trồng, trong đó có sầu riêng. Tất cả các loại sầu riêng bây giờ được phân cấp cho cấp phường, cấp xã cấp mã vùng trồng, cấp mã đóng gói. Xen canh cũng được giao cho cấp phường, xã cấp mã vùng trồng, tạo thuận tiện cho xuất khẩu sầu riêng.
Đặc biệt, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã sang Trung Quốc vào ngày 14/8 vừa qua. Kết quả, Tổng cục Hải quan của Trung Quốc đã cấp cho chúng ta 567 mã vùng trồng sầu riêng Việt Nam, nâng tổng số mã vùng trồng lên khoảng hơn 1.800 mã. Hiện nay, chúng ta có khoảng 1.599 mã vùng trồng sầu riêng và 281 cơ sở đóng gói.
“Đây là những kết quả chúng tôi đã đạt được và chúng tôi đang làm các thủ tục còn lại để đưa xuất khẩu sầu riêng trong cuối năm nay ít nhất đạt bằng năm ngoái là 3,85 tỷ USD hoặc có thể cao hơn, đạt khoảng 4 tỷ USD trong năm 2026”, ông Đặng Ngọc Điệp nói.
Chú trọng xuất khẩu, tăng thị trường tiềm năng
Qua đánh giá, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thấy rằng ngành sầu riêng còn một số hạn chế, vướng mắc.
Ví dụ, tăng trưởng nhanh nhưng diện tích còn chưa gắn với tổ chức chuỗi giá trị và tại một số địa phương, việc mở rộng mang tính tự phát, chưa chặt chẽ với điều kiện đất đai, nguồn nước và chưa có hệ thống kết nối giữa nhà sản xuất, logistics rồi xuất khẩu.
Thứ hai là yêu cầu về kỹ thuật thị trường ngày càng cao hơn. Hiện nay, phía bạn đang có những yêu cầu rất cao về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, cơ sở dữ liệu phải đầy đủ. Đây là những việc thời gian tới phải tiếp tục làm tốt hơn.
Thứ ba là cạnh tranh quốc tế. Các nước như Malaysia, Thái Lan và các nước trong khu vực đã có những sản phẩm, chính sách để thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc. Đây là những thách thức mà chúng ta phải vượt qua trong thời gian tới.
Để triển khai hoạt động xuất khẩu, Bộ đẩy mạnh 5 giải pháp:
Thứ nhất là đẩy mạnh xúc tiến thương mại và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu. Trong đó, tiếp tục đàm phán mở rộng thị trường, tăng thị phần tại các thị trường tiềm năng như Ấn Độ, Úc, New Zealand. Gia tăng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh, sản phẩm chế biến, các sản phẩm phù hợp; tăng cường xúc tiến thương mại, tổ chức quảng bá thương hiệu, kết nối cung cầu; tăng cường thông tin, phân tích, dự báo thị trường, kịp thời định hướng sản xuất, tiêu thụ, thu hoạch.
Trong tháng 7, phía Ấn Độ đã đồng ý cho Việt Nam xuất khẩu sầu riêng sang Ấn Độ. Đây là một thị trường tỷ dân và có nhu cầu rất lớn thời gian tới, đặc biệt có những khách hàng siêu giàu. Chúng tôi đang triển khai mở rộng thị trường xuất khẩu sang Ấn Độ.
Thứ hai là đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tổ chức lại sản xuất, phát triển vùng nguyên liệu bền vững; rà soát quy hoạch vùng sản xuất phù hợp với điều kiện đất đai, nguồn nước, khí hậu. Phát triển hạ tầng vùng nguyên liệu tập trung gắn với sơ chế, chế biến, bảo quản, tiêu thụ và xuất khẩu. Đồng thời, kết nối nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư trở lại vùng nguyên liệu, từng bước xây dựng thương hiệu sầu riêng Việt Nam.
Thứ ba là chuẩn hóa chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc; nâng cao trình độ nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao khoa học công nghệ, chuyển đổi số.
Thứ tư là phát triển hạ tầng bảo quản, chế biến, logistics; khuyến khích đầu tư kho lạnh, kho sơ chế, bảo quản, chế biến tại vùng sản xuất tập trung. Đẩy mạnh chế biến, đa dạng hóa sản phẩm và phương thức vận chuyển, ứng dụng công nghệ để giảm chi phí, nâng cao chất lượng; đồng thời nâng cấp hạ tầng thủy lợi, giao thông phục vụ vùng nguyên liệu.
Thứ năm là mở rộng, củng cố, nâng cao năng lực hệ thống phòng thí nghiệm; tiếp tục xã hội hóa, mở cửa các phòng thí nghiệm đủ điều kiện, ưu tiên thiết bị, nâng cao năng lực kiểm nghiệm chất lượng đối với cadimi, vàng ô và các tiêu chí theo yêu cầu thị trường nhập khẩu.
