Trung Quốc vừa chính thức vận hành hệ thống thang cuốn ngoài trời được cho là dài nhất thế giới, nằm trên sườn dốc dựng đứng bên bờ sông Dương Tử - khu vực miền núi vốn nổi tiếng với những công trình kiến trúc đầy táo bạo.
Dự án thang cuốn mang tên “Nữ Thần” tại huyện Vu Sơn, thuộc thành phố Trùng Khánh ở miền tây Trung Quốc, gây ấn tượng mạnh ngay cả trong bối cảnh hạ tầng quy mô lớn đã trở nên phổ biến tại quốc gia này. Tuyến di chuyển dài gần 1km, mất 4 năm xây dựng, bao gồm hơn 20 thang cuốn và thang nâng, với tổng thời gian di chuyển lên đỉnh khoảng 21 phút.
“Theo hiểu biết của tôi, chưa có dự án nào tương tự trên toàn quốc có quy mô bằng hoặc vượt chúng tôi”, ông Hoàng Vĩ, trưởng nhóm thiết kế và là kỹ sư của Tập đoàn Kỹ thuật Trung Thiết Nhị Viện, cho biết. “Đây là công trình đầu tiên thuộc loại này.”
Trong nhiều thập kỷ, tăng trưởng nhanh của Trung Quốc được thúc đẩy bởi sản xuất và bất động sản, đi kèm với các khoản đầu tư hạ tầng quy mô lớn, tiêu biểu là mạng lưới đường sắt cao tốc. Dù tăng trưởng đang chậm lại và thị trường bất động sản suy yếu, hạ tầng vẫn được xem là động lực quan trọng của nền kinh tế, đặc biệt tại các khu vực ngoài vành đai ven biển giàu có như Trùng Khánh.
“Tôi cho rằng đầu tư hạ tầng vẫn là động lực quan trọng nhất của đầu tư trong nước,” Dan Wang, Giám đốc khu vực Trung Quốc của Eurasia Group, nhận định. “Đây là lĩnh vực mà chính phủ có thể kiểm soát.”
Việc phát triển hạ tầng từ lâu cũng mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp nước ngoài. Hệ thống thang cuốn tại Vu Sơn, chính thức mở cửa từ tháng trước, được sản xuất bởi tập đoàn Thụy Sĩ Schindler tại một nhà máy phía bắc Thượng Hải, sau đó vận chuyển bằng đường bộ đến công trình.

“Nếu không có địa hình núi cao như vậy, sẽ không thể xây dựng một hệ thống dài đến thế,” ông Du Ying, Phó Chủ tịch mảng lắp đặt hiện hữu của Schindler Trung Quốc, cho biết. Ông cũng tiết lộ doanh nghiệp này đã cung cấp khoảng 1.400 thang cuốn cho hệ thống metro Trùng Khánh.
Các công ty nước ngoài khác như Kone (Phần Lan) và Otis (Mỹ) cũng đã tham gia lắp đặt thang máy, thang cuốn tại các trung tâm thương mại, tuyến đường sắt và khu dân cư trên khắp Trung Quốc, dù hoạt động bị ảnh hưởng bởi sự suy giảm kéo dài của thị trường bất động sản.
Ông Hoàng Vĩ cho biết kinh nghiệm của ông được tích lũy tại Trùng Khánh - thành phố cách Vu Sơn khoảng hai giờ đi tàu cao tốc, nổi tiếng với những công trình kỹ thuật táo bạo. “Ở Trùng Khánh, thang cuốn là một phần của đô thị và là phần rất quan trọng,” ông nói.
Thành phố ven sông này có cấu trúc đường chằng chịt, với hệ thống thang máy và thang cuốn dày đặc. Hình ảnh những “bangbang” - người khuân vác sử dụng đòn tre và dây thừng để vận chuyển hàng hóa - vẫn gợi nhớ về một thời kỳ kinh tế cũ chưa hoàn toàn biến mất.
“Những năm 1990, riêng quận Du Trung đã có tới hàng chục nghìn người khuân vác,” ông Nhiễm Quang Huy, 60 tuổi, cho biết. Ông hiện dùng xe đẩy thay vì đòn tre để vận chuyển hàng hóa qua các thang cuốn và thang máy vào trung tâm thương mại. “Trước đây không có thang máy, rất bất tiện,” ông nói.
Thang cuốn Crown tại Trùng Khánh, được xây dựng từ thập niên 1990 và thuộc hệ thống metro, dài 112m - là một trong những thang cuốn đơn dài nhất châu Á. Ngày nay, những thiết kế đô thị độc đáo của thành phố còn trở thành điểm hút khách du lịch, đặc biệt trên mạng xã hội.
“Bắc Kinh có không gian rộng rãi hơn, còn ở đây mọi thứ đều nén lại,” Filip Pychtharow, một du khách Ba Lan 25 tuổi, nhận xét khi cùng đám đông đứng chụp ảnh đoàn tàu chạy xuyên qua một tòa chung cư - một cảnh tượng nổi tiếng của Trùng Khánh.

Theo ông Hoàng, việc xây dựng hệ thống thang cuốn tại Vu Sơn gặp nhiều thách thức, do phải tránh hệ thống đường ống ngầm dày đặc và lắp đặt trên những con đường mà trước đây, vào giờ cao điểm, phải mất tới một giờ đi ô tô mới leo hết. Điều này khiến dự án phức tạp hơn cả hệ thống thang cuốn Mid-Levels dài 800m tại Hong Kong.
“Dự án đô thị ba chiều này có thể nhân rộng và mở rộng,” ông nói, đồng thời cho biết chi phí xây dựng khoảng 158 triệu nhân dân tệ (tương đương 23 triệu USD). “Nhu cầu tương tự sẽ xuất hiện ở nhiều nơi, cả gần lẫn xa.”
Hiện mỗi ngày có khoảng 9.000 người sử dụng hệ thống thang cuốn Vu Sơn, với mức phí 3 nhân dân tệ cho một lượt một chiều. Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, công trình đã phục vụ tới 450.000 lượt người.

Giống như Trùng Khánh, khu phố cổ trên đỉnh thang cuốn vẫn mang nhiều dấu ấn của một nền kinh tế xưa cũ đang dần lùi vào quá khứ. Những nhóm người cao tuổi chơi bài bên đường, hay ông Nhan Trường Thuận, 82 tuổi, kiếm thêm thu nhập bằng nghề xem bói, tạo nên một không gian vừa hoài niệm vừa sống động.
“Nó nổi tiếng khắp thế giới rồi,” ông Nhan nói về hệ thống thang cuốn.
Theo: Financial Times
