13.000 video chỉ trong 3 tháng: YouTube đang “nuốt chửng” lớp học Mỹ như thế nào?

Trong nhiều năm, YouTube được xem là công cụ hỗ trợ giảng dạy hữu ích trong trường học. Nhưng một loạt dữ liệu, câu chuyện từ phụ huynh và nghiên cứu mới đang đặt ra câu hỏi đáng lo ngại. Liệu nền tảng này đang giúp học sinh học tốt hơn, hay vô tình kéo các em vào vòng xoáy nội dung không kiểm soát?

Một trường hợp điển hình đến từ Wichita, Kansas, nơi một học sinh lớp bảy đã xem hơn 13.000 video chỉ trong vòng ba tháng, ngay trên thiết bị do nhà trường cấp. Con số gây sốc này không chỉ khiến phụ huynh bàng hoàng, mà còn phản ánh một thực trạng rộng lớn hơn trong hệ thống giáo dục Mỹ.

Từ công cụ giảng dạy đến “cơn nghiện” trong lớp học

Câu chuyện bắt đầu khi Amy Warren nhận thấy con trai mình, bất ngờ hiểu biết sâu về Fortnite, một trò chơi mà cậu bé bị cấm tiếp cận. Khi đăng nhập vào tài khoản Google của trường, bà phát hiện ra sự thật đáng kinh ngạc. Từ tháng 12/2024 đến tháng 2/2025, Ben đã xem hơn 13.000 video YouTube trong giờ học.

Danh sách nội dung mà cậu tiếp cận khiến người mẹ choáng váng. Từ video ca ngợi văn hóa súng đạn, hướng dẫn sử dụng phụ kiện cho súng đồ chơi, đến các cảnh bạo lực mô phỏng “bắn trúng đầu” và cả những nội dung mang tính tục tĩu.

Thuật toán liên tục đề xuất các video ngắn khiến việc dừng lại gần như bất khả thi. Warren nói: “Điều đó khiến tôi bật khóc.”. Sự việc khiến bà quyết định tranh cử vào hội đồng nhà trường và giành chiến thắng vào tháng 11, với mục tiêu thúc đẩy thay đổi.

Không chỉ là một trường hợp cá biệt. Theo hơn 45 gia đình, hiệu trưởng và chuyên gia giáo dục được The Wall Street Journal phỏng vấn, YouTube đã trở thành một phần không thể thiếu trong trường học Mỹ. Nhưng đồng thời cũng là cánh cửa dẫn đến sự xao nhãng hàng loạt.

Nền tảng này xuất hiện ở khắp nơi: trong giờ ăn nhẹ, giờ ra chơi, giờ học vẽ của học sinh lớp một, giờ đọc sách tập thể. Thậm chí, học sinh còn mang Chromebook về nhà và tiếp tục xem YouTube dưới chăn vào ban đêm.

Một khảo sát cho thấy 94% giáo viên đã sử dụng YouTube trong công việc. Tuy nhiên, dữ liệu chi tiết từ phụ huynh lại phơi bày mặt trái: một học sinh lớp hai ở New York xem hơn 700 video trong hai tháng, bao gồm cả video múa cột.

Một học sinh lớp mười ở Oregon xem hơn 200 video chỉ trong khoảng thời gian từ 9h đến 11h40 sáng. Sự phổ biến của YouTube diễn ra song song với một xu hướng đáng lo ngại. Hơn 88% trường công lập Mỹ đã áp dụng mô hình mỗi học sinh một thiết bị.

Các thiết bị này, đặc biệt là Chromebook, chiếm khoảng 60% thị trường theo Futuresource Consulting, được tối ưu hóa cho hệ sinh thái Google, bao gồm cả YouTube. Trong nhiều trường hợp, YouTube trở thành trang web được truy cập nhiều nhất, chiếm tới một nửa lưu lượng truy cập của học sinh.

Khi công nghệ va chạm với giáo dục: lợi ích hay hệ lụy?

Sự bùng nổ của YouTube trong lớp học diễn ra trong bối cảnh hệ thống giáo dục Mỹ đối mặt với khủng hoảng. Điểm số môn toán và đọc đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ.

Nhiều chuyên gia cho rằng nguyên nhân không thể tiếp tục đổ lỗi cho đại dịch, mà liên quan trực tiếp đến việc gia tăng thời gian sử dụng màn hình trong trường học. Các nghiên cứu khoa học cũng củng cố mối lo này.

Học sinh tại Mỹ xem video Youtube với nội dung nhạy cảm 

Nhà thần kinh học Tzipi Horowitz-Kraus cho biết việc tiếp xúc sớm với công cụ kỹ thuật số có thể ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ, đặc biệt là khả năng tập trung và ngôn ngữ. Bà nói: “Trẻ biết cách nhấn nút rất nhanh nhưng lại không đủ tập trung để chú ý đến giáo viên.”

Một phân tích khác của nhà thần kinh học Jared Cooney Horvath chỉ ra một xu hướng đáng báo động. Khi các bang chuyển sang thi trực tuyến từ năm 2011 đến 2019, điểm số quốc gia bắt đầu giảm, kéo dài đến năm 2024, ngay cả khi không tính giai đoạn đại dịch.

Trong khi đó, chính Google, công ty mẹ của YouTube cũng từng nhận thức được vấn đề. Các tài liệu nội bộ cho thấy từ năm 2019, công ty đã thừa nhận trải nghiệm YouTube trong trường học “đang gặp vấn đề” do quảng cáo và nội dung không phù hợp.

Chế độ hạn chế được đánh giá là “rất dễ bị học sinh vượt qua”. Dù vậy, việc kiểm soát nền tảng này không hề đơn giản. YouTube khẳng định các trường học có thể chặn hoàn toàn hoặc giới hạn nội dung thông qua các công cụ quản lý.

Tuy nhiên, nhiều giáo viên và quản trị viên cho biết các bộ lọc này chưa hiệu quả. Học sinh thường tìm cách lách luật: đăng xuất tài khoản trường, chia sẻ link qua Google Docs hoặc Slides, hoặc sử dụng các “lối vào lậu” khác.

Ngay cả khi một số lỗi đã được Google khắc phục, cuộc đua giữa kiểm soát và vượt rào vẫn tiếp diễn. Ở cấp độ lớp học, giáo viên cũng đối mặt với thách thức lớn. Gavin Farmer, một giáo viên tin học, cho biết họ phải vừa giảng bài vừa giám sát hàng chục màn hình nhỏ hiển thị trên phần mềm.

Đây có lẽ là một nhiệm vụ gần như bất khả thi. Ông nói “Chúng ta đã cho học sinh vô số cơ hội để sao nhãng.” khi mô tả việc học sinh có thể chuyển sang xem bóng rổ, phim hoặc thậm chí nội dung khiêu dâm ngay trong giờ học.

Không chỉ ảnh hưởng đến học tập, YouTube còn tác động đến sức khỏe tâm lý. Một số phụ huynh ghi nhận con mình lo âu về ngoại hình sau khi xem video làm đẹp. Hoặc sợ hãi sau khi xem nội dung kinh dị. Với trẻ mắc ADHD, sức hút của YouTube càng khó cưỡng, khiến thời gian xem có thể lên tới 240 phút mỗi ngày.

Trong một trường hợp khác, một học sinh đã dành khoảng 40% thời gian trên thiết bị trường để truy cập các trang không liên quan đến học tập. Trong đó bao gồm hơn 1.000 video YouTube trong 50 ngày.

Trước thực trạng này, nhiều học khu bắt đầu hành động. Một số nơi chặn hoàn toàn YouTube ở cấp tiểu học, số khác áp dụng chính sách hạn chế thời gian sử dụng màn hình. Tại Bắc Carolina, một học khu ước tính học sinh mất tới 31 ngày học mỗi năm vì thời gian “lãng phí” trên thiết bị.

Tuy nhiên, việc loại bỏ hoàn toàn công nghệ cũng không khả thi. Các bài kiểm tra tiêu chuẩn hiện đều diễn ra trực tuyến, và nhiều giáo viên vẫn coi YouTube là công cụ hữu ích nếu được sử dụng đúng cách.

Rajen Sheth, người từng dẫn dắt chiến lược Chromebook tại Google, thừa nhận YouTube là “bài toán khó”. Lượng nội dung khổng lồ khiến việc lọc theo thời gian thực gần như không thể.

Theo ông, các trường học đang mắc kẹt giữa hai lựa chọn đều không hoàn hảo: chặn hoàn toàn hoặc chấp nhận rủi ro. Trong khi đó, doanh thu của YouTube đã vượt 60 tỷ USD, cho thấy sức mạnh khổng lồ của nền tảng này. Đặc biệt trong nhóm người dùng trẻ.

Nhưng cùng với đó là câu hỏi ngày càng lớn: liệu lợi ích giáo dục có đủ để bù đắp những hệ lụy mà nó mang lại? Câu trả lời vẫn chưa rõ ràng. Nhưng với những con số như 13.000 video trong 3 tháng, cuộc tranh luận về vai trò của YouTube trong lớp học Mỹ chắc chắn sẽ còn kéo dài.

*Nguồn bài viết: WSJ