VinFast chuyển nhượng mảng sản xuất: Đây là 3 người chi nửa tỷ USD mua lại

Kế hoạch tái cấu trúc của VinFast tiếp tục gây chú ý khi mảng sản xuất tại Việt Nam được chuyển nhượng cho nhóm nhà đầu tư mới. Theo thông tin được công bố, toàn bộ 100% cổ phần phổ thông tại CTCP Sản xuất và Kinh doanh VinFast, tức VFTP, sẽ được chuyển nhượng với tổng giá trị khoảng 13.309,6 tỷ đồng, tương đương khoảng 530 triệu USD.

Ba bên tham gia mua lại gồm CTCP Nghiên cứu và Phát triển Đầu tư Tương Lai, Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Thương mại Ngọc Quý và ông Phạm Nhật Vượng. Trong cơ cấu ban đầu, Công ty Tương Lai dự kiến mua 49% cổ phần VFTP, tương ứng khoảng 6.528 tỷ đồng. Công ty Ngọc Quý mua 46,5% cổ phần, tương ứng khoảng 6.195 tỷ đồng. Phần còn lại, khoảng 4,4%, do ông Phạm Nhật Vượng mua bằng nguồn tài chính cá nhân, với giá trị khoảng 586 tỷ đồng.

Sau các giao dịch chuyển nhượng nội bộ, Công ty Tương Lai dự kiến trở thành cổ đông kiểm soát tại VFTP với tỷ lệ sở hữu khoảng 95,5%. Đây là doanh nghiệp có tên đầy đủ là CTCP Nghiên cứu và Phát triển Đầu tư Tương Lai, tiền thân là Novatech. Theo thông tin từ nhiều nguồn tin, người nắm quyền chi phối tại công ty này là ông Nguyễn Hoài Nam, hiện là Tổng giám đốc Berjaya Group Việt Nam.

Công ty Ngọc Quý được thành lập năm 2023, có trụ sở tại Khu đô thị sinh thái Dream City, Hưng Yên. Doanh nghiệp này hoạt động chính trong lĩnh vực bất động sản và có vốn điều lệ hơn 21.177 tỷ đồng. Trong khi đó, ông Phạm Nhật Vượng tham gia thương vụ với tư cách cá nhân. Ông hiện là Chủ tịch HĐQT Vingroup và Tổng giám đốc VinFast.

Sau khi chuyển nhượng, VFTP sẽ tiếp tục đảm nhiệm vai trò sản xuất xe cho VinFast. Pháp nhân này quản lý các tài sản phục vụ hoạt động sản xuất, bao gồm hệ thống nhà máy tại Việt Nam. Theo mô hình mới, VFTP sẽ gia công xe theo tiêu chuẩn và thiết kế do VinFast đưa ra. Như vậy, mảng sản xuất được tách ra khỏi phần giữ vai trò định hướng công nghệ, phát triển sản phẩm và quản trị thương hiệu.

Trong khi đó, VinFast sẽ giữ lại các mảng được xem là cốt lõi hơn trong chuỗi giá trị xe điện, gồm R&D toàn cầu, quyền sở hữu trí tuệ, hệ thống bán hàng và dịch vụ hậu mãi. Đây là phần gắn với pháp nhân mới là CTCP VinFast Việt Nam, gọi tắt là VFVN. Việc tách riêng sản xuất giúp VinFast giảm tỷ trọng tài sản vật chất trong mô hình vận hành, hướng tới mô hình "asset-light" - mô hình tinh gọn tài sản.

Lý do VinFast giữ lại R&D có thể được nhìn từ khái niệm "đường cong nụ cười" hay "smiling curve" trong kinh tế học công nghiệp. Theo cách hiểu này, các khâu ở hai đầu chuỗi giá trị thường tạo ra giá trị gia tăng cao hơn. Một đầu là nghiên cứu, thiết kế, phát triển công nghệ và sở hữu trí tuệ. Đầu còn lại là thương hiệu, bán hàng, dịch vụ khách hàng và hậu mãi.

Trong khi đó, khâu sản xuất nằm ở phần giữa của đường cong thường đòi hỏi vốn đầu tư lớn cho nhà máy, máy móc, nhân công và vận hành, nhưng biên giá trị gia tăng có thể thấp hơn. Với ngành xe điện, R&D càng có vai trò quan trọng vì liên quan trực tiếp tới công nghệ quan trọng như pin, phần mềm điều khiển, nền tảng xe thông minh, cũng như khả năng cập nhật sản phẩm.

Việc giữ lại R&D được cho là giúp VinFast tiếp tục kiểm soát công nghệ, thiết kế sản phẩm và tài sản trí tuệ, trong khi mảng sản xuất được tổ chức lại thành một đơn vị vận hành độc lập. Đây là điểm chính trong kế hoạch tái cấu trúc mảng sản xuất của hãng tại Việt Nam.