Vì sao nhiều hộ kinh doanh chưa minh bạch dòng tiền? Chuyên gia thuế nói về một điều 'không ngờ'

Tại Hội thảo “Quản lý thuế theo dòng tiền: Kinh doanh an tâm, thuế minh bạch” do Cục Thuế phối hợp với báo Tiền Phong tổ chức mới đây, nhiều ý kiến từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp và hộ kinh doanh đã cùng trao đổi về những rào cản trong quá trình minh bạch dòng tiền, kê khai doanh thu và thực hiện nghĩa vụ thuế trong thực tế kinh doanh hiện nay.

Một trong những nội dung được quan tâm là đâu là nguyên nhân khiến nhiều hộ kinh doanh vẫn chưa sẵn sàng minh bạch dòng tiền.

Theo bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, rào cản lớn nhất hiện nay nằm ở tâm lý e ngại kê khai thuế và thói quen giấu doanh thu.

Bà cho rằng nhiều người vẫn nghĩ có thể che giấu được doanh thu thực tế, trong khi các giao dịch hiện nay đều để lại dấu vết và có thể được cơ quan quản lý đối chiếu thông qua dữ liệu. Những hành vi gian lận có hệ thống vì vậy tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn.

Theo bà Cúc, điều quan trọng nhất là tạo được niềm tin để người kinh doanh yên tâm kê khai, tránh tâm lý lo sợ bị truy thu hoặc bị xử lý thiếu hợp lý. Nếu được giải thích đầy đủ và vận động đúng cách, nhiều người nộp thuế sẽ sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ thuế.

Thực tế hiện nay, quá trình minh bạch hóa dòng tiền vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt ở nhóm hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống. Với các cửa hàng đã sử dụng phần mềm quản lý, máy tính tiền hoặc các giải pháp công nghệ như MISA hay Sapo, việc xuất hóa đơn điện tử được thực hiện khá thuận lợi.

Tuy nhiên, nhiều quán ăn và hộ kinh doanh nhỏ vẫn duy trì thói quen giao dịch tiền mặt, chưa quen với việc xuất hóa đơn kịp thời nên phát sinh không ít vướng mắc trong quá trình kê khai và quản lý doanh thu.

Theo đại diện Hội Tư vấn thuế Việt Nam, áp lực từ chính thị trường hiện cũng đang buộc nhiều hộ kinh doanh phải thay đổi. Doanh nghiệp mua hàng nhưng không có hóa đơn sẽ gặp khó khăn trong hạch toán chi phí đầu vào, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động hợp tác kinh doanh.

“Nộp thuế là nghĩa vụ của mỗi cá nhân. Nếu tìm cách giấu thuế để làm giàu cho bản thân hay con cái thì đó là lựa chọn rất rủi ro, bởi với công nghệ quản lý hiện nay, vi phạm sớm muộn cũng bị phát hiện”, bà Cúc nêu quan điểm.

Ở góc độ quản lý, mục tiêu cuối cùng theo các chuyên gia là xây dựng quy trình kê khai đơn giản, dễ thực hiện để hộ kinh doanh có thể từng bước chuyển sang quản lý sổ sách, hóa đơn và dòng tiền theo hướng thuận lợi, minh bạch hơn.