Mới đây, một cái tên gần như vô danh trước đó đã bất ngờ trở thành tâm điểm của giới công nghệ Trung Quốc: LingGuang – ứng dụng trợ lý AI đa mô hình (multimodal AI assistant) do Ant Group phát triển.
Không chỉ là một ứng dụng trả lời câu hỏi hay sinh nội dung thông thường, LingGuang nhanh chóng tạo thành cơn sốt bởi khả năng biến một yêu cầu ngắn gọn thành ứng dụng hoàn chỉnh chỉ trong vòng từ 30 giây đến 1 phút. Điều mà trước đây chỉ lập trình viên mới làm được thì nay LingGuang có thể tạo ra cho bất kỳ ai, từ mini-game, công cụ quản lý chi tiêu, ứng dụng kế hoạch học tập tới các sản phẩm đồ họa, mô hình 3D hay video. Sự tiện lợi và tốc độ đáng kinh ngạc khiến ứng dụng được báo Business Insider gọi là “ứng dụng AI vibe coding đầu tiên thực sự dành cho đại chúng”.
Điều gây chú ý hơn cả là tốc độ lan truyền. Theo South China Morning Post, chỉ 4 ngày sau khi ra mắt, LingGuang vượt mốc 1 triệu lượt tải; đến cuối tuần, con số nhanh chóng tăng lên hơn 2 triệu lượt và đứng đầu bảng xếp hạng ứng dụng miễn phí trên App Store Trung Quốc. Trên các nền tảng xã hội như Weibo hay Xiaohongshu, người dùng thi nhau chia sẻ video thử nghiệm: yêu cầu tạo ứng dụng đếm bước chân, tạo công cụ dịch tiếng Hán cổ, tạo bản đồ tương tác, hay thậm chí làm video hoạt họa.
Sự bùng nổ đến mức máy chủ của LingGuang bị quá tải chỉ sau 72 giờ ra mắt. Một số tính năng phải tạm ngưng, đặc biệt là “flash-app” – tính năng nổi bật nhất của ứng dụng. Ant Group phải lên tiếng trấn an rằng đội kỹ thuật đang gấp rút mở rộng năng lực xử lý.
Sinh ra từ trung tâm đế chế fintech như Ant Group, LingGuang là bằng chứng rõ ràng cho thấy Ant không còn xem mình chỉ là một công ty công nghệ tài chính. Sau giai đoạn bị siết chặt bởi các quy định tài chính tại Trung Quốc năm 2020–2023, Ant Group đã tái cơ cấu và bắt đầu đầu tư mạnh mẽ vào AI, dữ liệu và hạ tầng công nghệ. Năm 2024, Ant công bố tăng chi tiêu R&D lên hàng chục tỷ nhân dân tệ, tập trung vào AI đa mô hình, dữ liệu lớn và tự động hóa.

Trước LingGuang, Ant đã tung ra loạt sản phẩm AI cho tài chính, chăm sóc sức khỏe, quản trị doanh nghiệp, song đây mới là sản phẩm đầu tiên của họ hướng trực tiếp tới người dùng đại chúng, cạnh tranh trực diện với các ứng dụng AI của các công ty như Baidu, Tencent hay iFlytek. Điểm đặc biệt làm LingGuang khác biệt với các mô hình khác tại Trung Quốc và cả phương Tây là tính “thao tác” của nó.
Trong khi ChatGPT, Gemini hay Claude chủ yếu tập trung vào xử lý ngôn ngữ và văn bản, LingGuang ngay lập tức được định vị là công cụ “hành động”: tạo app, tạo giao diện, dựng video, thiết kế tương tác, xuất mã lệnh tự động. Business Insider nhận xét rằng LingGuang đưa ra “chuẩn mới” cho trợ lý AI – biến người dùng thành lập trình viên mà không cần hiểu code. Điều này đồng nghĩa Ant đang theo đuổi một hướng đi mà ngay cả những ông lớn AI phương Tây cũng chưa hoàn toàn làm tốt: kết hợp trí tuệ đa mô hình với khả năng tạo sản phẩm hoàn chỉnh chỉ qua vài dòng mô tả.
Từ góc độ chiến lược, LingGuang là chìa khóa mở ra tham vọng lớn hơn: Ant Group muốn xây dựng hệ sinh thái AI cạnh Alipay. Với hơn 1 tỷ người dùng thường xuyên, Alipay là “siêu ứng dụng” lớn nhất Trung Quốc, và nếu LingGuang được tích hợp sâu, Ant có thể tạo ra nền tảng AI dùng chung cho mọi dịch vụ – từ thanh toán, quản lý tài chính, mua sắm, y tế tới giải trí. Đây là chiến lược mà các tập đoàn công nghệ lớn như Apple, Google và Meta đều đang theo đuổi.
Sự xuất hiện của LingGuang đúng thời điểm Trung Quốc muốn tăng tốc trong cuộc đua AI toàn cầu. Chính phủ Trung Quốc liên tục thúc đẩy phát triển AI nội địa, từ các mô hình ngôn ngữ lớn tới chip dành cho AI. Khi Mỹ tiếp tục siết chặt kiểm soát chip AI, các công ty Trung Quốc buộc phải tập trung hơn vào phát triển mô hình và ứng dụng nội địa. Ant Group, với nguồn lực tài chính và kỹ thuật mạnh mẽ, là một trong số ít công ty có đủ khả năng cạnh tranh trong thị trường AI nội địa đầy khốc liệt.
Dĩ nhiên, phía sau còn là một bức tranh cạnh tranh đầy thử thách: Baidu đã có Ernie Bot; Alibaba Cloud có mô hình Tongyi Qianwen; Tencent có Hunyuan; TikTok (Bytedance) có Doubao; iFlytek có mô hình Spark. Tuy nhiên, báo South China Morning Post đánh giá LingGuang khác biệt ở tính “đại chúng hóa lập trình AI”. Không đối đầu trực diện ở lĩnh vực chatbot, LingGuang bước sang hướng “AI tạo sản phẩm” – một ngách còn tương đối mới nhưng tiềm năng cực lớn trong kỷ nguyên nội dung số và thương mại điện tử.

Việc Ant bắt đầu công bố LingGuang tại thị trường quốc tế cũng là tín hiệu rằng họ không muốn LingGuang chỉ phục vụ Trung Quốc. India Today cho biết phiên bản quốc tế của LingGuang đã có mặt trên App Store và Google Play ở nhiều quốc gia, đồng thời có website cho người dùng toàn cầu. Điều này cho thấy tham vọng của Ant: cạnh tranh trên thị trường mà ChatGPT, Gemini và Copilot đang thống trị, mở rộng sức ảnh hưởng ra ngoài biên giới Trung Quốc.
Có thể thấy, LingGuang đã đạt được hai điều quan trọng: chiếm được sự chú ý của thị trường Trung Quốc và chứng minh sức mạnh R&D của Ant Group. Một ứng dụng bùng nổ trong thời gian ngắn như vậy không chỉ là sản phẩm thành công, mà là tuyên ngôn công nghệ. Ant Group giống như đang nói rằng “chúng tôi không còn ở thế phòng thủ sau biến cố fintech, mà đang tấn công ở mặt trận AI”.
Tương lai của LingGuang còn nhiều câu hỏi: liệu ứng dụng sẽ duy trì sức nóng, liệu nó có trở thành một phần của hệ sinh thái toàn cầu, liệu Ant sẽ mở rộng sang mô hình AI doanh nghiệp, hay LingGuang sẽ tiến tới tích hợp sâu trong thiết bị phần cứng thông qua đối tác như Xiaomi hay Oppo. Nhưng dù tương lai ra sao, LingGuang đã đánh dấu một cột mốc: lần đầu tiên trong làn sóng AI hiện đại, một công ty Trung Quốc có sản phẩm đủ “khác biệt” để khiến cả thị trường quốc tế phải chú ý.
Theo: SCMP, Business Insider
