Khối ngoại bán ròng là câu chuyện đã quá quen thuộc với nhà đầu tư chứng khoán Việt Nam những năm qua. Hoạt động này diễn ra liên tục đến nỗi không nhiều người nhớ được lần gần nhất có một dòng vốn ngoại đủ lớn đổ vào thị trường chứng khoán Việt Nam là khi nào.
Đó là giai đoạn cuối năm 2022 đến đầu 2023 khi dòng tiền P-Notes “ồ ạt” đổ vào bắt đáy cổ phiếu Việt Nam sau khi thị trường rơi về vùng đáy lịch sử dưới ảnh hưởng của khủng hoảng trái phiếu và vụ Vạn Thịnh Phát.
Từ đó đến nay, 42 tháng trôi qua, thị trường chứng khoán Việt Nam chỉ ghi nhận đúng 4 tháng khối ngoại dừng bán ròng. Tổng giá trị bán ròng trong 3 năm rưỡi trở lại đây lên đến hơn 340.000 tỷ đồng trên HoSE.
Tính từ đầu năm 2026, khối ngoại chưa có tháng nào dừng bán với tổng giá trị rút ròng gần 91.000 tỷ đồng. Thực trạng này đặc biệt đáng chú ý khi Việt Nam đã đến rất gần thời điểm chính thức lên thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell vào 21/9 tới đây. Dù được xác nhận từ tháng 4 năm nay nhưng dòng vốn ngoại vẫn chưa có dấu hiệu đảo chiều như kỳ vọng.
Theo FTSE Russell, quá trình đưa danh mục cổ phiếu này vào FTSE Global Equity Index Series (FTSE GEIS) và các chỉ số liên quan sẽ được triển khai theo nhiều giai đoạn, kéo dài đến tháng 9/2027.
Theo ước tính, khi hoàn tất lộ trình, cổ phiếu Việt Nam sẽ chiếm khoảng 0,488% trong FTSE Emerging All Cap Index, 0,3089% trong FTSE Emerging Index, 0,0311% trong FTSE All-World Index và khoảng 0,049% trong FTSE Global All Cap Index.
Do đợt đầu chỉ áp dụng 10% tỷ trọng có thể đầu tư, tỷ trọng của Việt Nam trong FTSE Emerging Index dự kiến khoảng 0,031% và FTSE Emerging All Cap Index khoảng 0,049%. Các tỷ trọng này sẽ tăng dần qua các đợt và đạt lần lượt khoảng 0,309% và 0,488% khi quá trình đưa Việt Nam vào chỉ số hoàn tất vào tháng 9/2027.
Quá trình giải ngân trong đợt đầu tiên sẽ kết thúc vào ngày 18/9 trước khi bộ chỉ số chính thức có hiệu lực vào ngày 21/9. Đến thời điểm hiện tại, chưa có một dấu hiệu nào thực sự rõ ràng cho thấy dòng vốn ngoại đang trở lại. Tuy nhiên, cần phải lưu ý rằng hoạt động giải ngân nhiều khả năng sẽ diễn ra trong tuần cuối cùng trước khi bộ chỉ số chính thức có hiệu lực, tức là khoảng 14-18/9.
27 cổ phiếu Việt Nam lọt rổ FTSE Global All Cap Index bao gồm VCB, VIC và VHM thuộc nhóm vốn hóa lớn (Large Cap); BID, HPG và VPB thuộc nhóm vốn hóa trung bình (Mid Cap); FPT, GEX, HDB, HCM, MCH, MSN, NVL, STB, SHB, SSB, SSI, TCX, VCI, VJC, VNM, MSB, VRE, VPL, VIX, VND và VPS thuộc nhóm vốn hóa nhỏ (Small Cap).
VPS dự báo tổng dòng vốn từ các quỹ thụ động theo FTSE GEIS vào cổ phiếu Việt Nam có thể đạt gần 2,4 tỷ USD, phần lớn đến từ các quỹ thuộc Vanguard. Riêng đợt đầu trong tháng 9/2026 chiếm 10%, tương ứng khoảng 240 triệu USD; các đợt tiếp theo dự kiến diễn ra vào tháng 3, tháng 6 và tháng 9/2027.
Nhìn chung, khó có thể dự báo chính xác dòng vốn ngoại trong ngắn hạn. Tuy nhiên, việc chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi của FTSE Russell sẽ là cú huých lớn để Việt Nam tiếp tục hoàn thiện thị trường theo các tiêu chuẩn cao hơn. Điều này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy chứng khoán Việt Nam phát triển lành mạnh, bền vững qua đó thu hút dòng vốn ngoại dài hạn trở lại trong tương lai.
