Thị trường rung lắc mạnh
Thị trường chìm trong tâm lý né tránh rủi ro khi Phố Wall ghi nhận phiên giảm mạnh nhất trong vòng 3 tháng, khởi phát từ các mối đe dọa áp thuế mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến Greenland. Cả ba chỉ số chứng khoán chủ chốt của Mỹ đều lao dốc mạnh, với S&P 500 giảm 2,06%, Dow Jones mất 2,39% và Nasdaq Composite giảm 1,76%, đánh dấu phiên tồi tệ nhất kể từ ngày 10/10 năm ngoái. Chỉ số biến động CBOE VIX vọt lên trên 20 điểm, mức cao nhất trong gần 2 tháng, phản ánh mức độ bất ổn gia tăng rõ rệt của nhà đầu tư.
Tâm lý bán tháo lan rộng không chỉ kéo chứng khoán giảm sâu mà còn gây áp lực mạnh lên trái phiếu kho bạc Mỹ, đặc biệt ở kỳ hạn dài, trong khi chi phí vay nợ tăng nhanh. Bitcoin, tài sản thường được xem là nơi trú ẩn thay thế, cũng giảm hơn 3%. Khối lượng giao dịch trên các sàn Mỹ tăng vọt, cho thấy mức độ phản ứng quyết liệt của thị trường trước nguy cơ tái bùng phát chiến tranh thương mại.
Cùng với đà lao dốc của chứng khoán, đồng đô la Mỹ suy yếu mạnh khi nhà đầu tư bán tháo tài sản Mỹ trên diện rộng. Chỉ số đô la có thời điểm giảm 0,53%, mức giảm mạnh nhất trong 6 tuần, trước khi ổn định quanh 98,541 điểm. Đồng euro và franc Thụy Sĩ hưởng lợi rõ rệt, trong khi đồng đô la có lúc giảm hơn 1% so với euro, xuống mức thấp nhất kể từ cuối tháng 12.
Các nhà phân tích cho rằng những đe dọa thuế quan liên quan đến Greenland đã làm sống lại chiến lược “bán tháo nước Mỹ”, phản ánh lo ngại về sự bất ổn kéo dài, nguy cơ trả đũa thương mại và xu hướng phi đô la hóa. Tuy nhiên, mục tiêu đảm bảo an ninh Greenland vẫn được xem là ưu tiên chiến lược của chính quyền Mỹ hiện nay, khiến căng thẳng khó sớm hạ nhiệt.
Trong khi đó, đồng yên Nhật tiếp tục suy yếu khi thị trường phản ứng với triển vọng nới lỏng tài khóa mạnh mẽ của chính phủ Nhật Bản trước cuộc bầu cử sớm. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật kỳ hạn 40 năm tăng vọt lên mức kỷ lục trên 4,2%, kéo theo áp lực bán mạnh lên đồng yên. Đồng tiền này rơi xuống mức thấp lịch sử so với franc Thụy Sĩ và tiến sát đáy kỷ lục so với euro.
Giới đầu tư hiện tập trung theo dõi thông điệp chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản trong cuộc họp sắp tới, đặc biệt là định hướng thắt chặt tiền tệ trong bối cảnh đồng yên yếu và rủi ro lạm phát gia tăng.
Giá dầu quay đầu giảm dù gián đoạn nguồn cung tại Kazakhstan
Trên thị trường năng lượng, giá dầu giảm trở lại trong phiên ngày 21/1 sau khi tăng nhẹ phiên 20/1, khi lo ngại về tồn kho dầu thô Mỹ tăng đã lấn át tác động từ việc Kazakhstan tạm ngừng sản xuất tại hai mỏ dầu lớn Tengiz và Korolev. Giá dầu Brent giảm xuống quanh 64 USD/thùng, trong khi dầu WTI lùi về dưới 60 USD/thùng.
Hiện tại, giá dầu thô diễn biến phân hóa giữa hai chuẩn chính. Dầu WTI giao tháng 3/2026 giảm 0,63 USD, tương đương 1,04%, xuống 59,73 USD/thùng, dù trong phiên từng vươn lên 59,88 USD/thùng. Ngược lại, dầu Brent cùng kỳ hạn tăng nhẹ 0,20 USD, tương ứng 0,31%, đạt 64,10 USD/thùng, cho thấy thị trường vẫn đánh giá cao triển vọng nguồn cung tại khu vực Biển Bắc.
.jpg)
Mặc dù việc ngừng sản xuất tại Kazakhstan có thể kéo dài thêm hơn một tuần, giới phân tích cho rằng đây chỉ là gián đoạn tạm thời. Áp lực lớn hơn đến từ triển vọng tăng tồn kho dầu thô Mỹ và rủi ro kinh tế toàn cầu khi căng thẳng thương mại leo thang. Tuy vậy, nguy cơ xung đột Mỹ-Iran tái bùng phát vẫn được xem là yếu tố có thể hỗ trợ giá dầu trong trung hạn.
Các sản phẩm năng lượng khác ghi nhận biến động hẹp. Khí tự nhiên giảm 0,010 USD, tương ứng 0,26%, xuống 3,883 USD/MMBtu. Trong khi đó, dầu nhiên liệu tăng 0,33% lên 2,3227 USD, xăng RBOB tăng 0,15% lên 1,8105 USD, còn dầu khí London tăng 1,63 USD, tương ứng 0,25%, đạt 662,38 USD/tấn.
Vàng lập đỉnh lịch sử trên 4.800 USD/ounce
Giá vàng trở thành tâm điểm của thị trường khi lần đầu tiên vượt mốc 4.800 USD/ounce, thiết lập mức cao kỷ lục mới nhờ nhu cầu trú ẩn an toàn và đồng đô la suy yếu. Vàng giao ngay có lúc lên gần 4.844 USD/ounce trước khi hạ nhiệt nhẹ. Hợp đồng vàng giao tháng 2/2026 chốt ở mức 4.838,81 USD/ounce, tăng 73,01 USD, tương đương 1,53% so với phiên trước. Biên độ dao động trong phiên khá rộng khi giá có lúc lên tới 4.847,20 USD/ounce và lùi về mức thấp nhất 4.761,90 USD/ounce.
Động lực chính đến từ lo ngại địa chính trị khi ông Trump tái khẳng định không từ bỏ mục tiêu kiểm soát Greenland, làm dấy lên nguy cơ rạn nứt nghiêm trọng trong quan hệ Mỹ-EU và NATO. Nhà đầu tư đẩy mạnh bán đô la và trái phiếu kho bạc Mỹ, chuyển dòng vốn sang vàng như một tài sản an toàn hơn. Trong khi đó, giá bạc và bạch kim điều chỉnh giảm nhẹ sau khi chạm các mức đỉnh gần đây. Giá bạc giao tháng 3/2026 giảm 0,661 USD, tương đương 0,70%, xuống còn 93,975 USD/ounce, dù trong phiên từng chạm mốc 95,435 USD/ounce.
Áp lực điều chỉnh cũng xuất hiện ở nhóm kim loại quý khác khi giá platin giảm 18,25 USD, tương ứng 0,74%, còn 2.461,75 USD/ounce, trong khi palladi giảm nhẹ 2 USD, tương đương 0,10%, xuống 1.908 USD/ounce.
Kim loại cơ bản: Đồng và niken tăng giá, nhôm giảm sâu
Nhóm kim loại công nghiệp ghi nhận xu hướng trái chiều. Giá đồng tăng 71,90 USD, tương đương 0,56%, lên 12.851 USD/tấn, phản ánh kỳ vọng nhu cầu tiêu thụ cải thiện. Niken cũng tăng 77,87 USD, tương ứng 0,44%, lên mức 17.794,75 USD/tấn, trong bối cảnh lực mua quay trở lại sau giai đoạn điều chỉnh trước đó. Kẽm tăng nhẹ 9,20 USD, tương đương 0,29%, đạt 3.188,10 USD/tấn.
Ở chiều ngược lại, giá nhôm giảm khá mạnh 48,60 USD, tương ứng 1,53%, xuống còn 3.117,80 USD/tấn, trở thành kim loại cơ bản giảm sâu nhất trong nhóm. Diễn biến này cho thấy áp lực chốt lời vẫn hiện hữu, đặc biệt với những mặt hàng đã tăng mạnh trong thời gian trước.
Ca cao lao dốc mạnh, cà phê và đường tiếp tục giảm
Thị trường nông sản ghi nhận áp lực bán rõ rệt ở nhiều mặt hàng chủ chốt. Giá ca cao Hoa Kỳ giao tháng 3/2026 giảm sâu tới 423 USD, tương đương 8,33%, xuống còn 4.653 USD/tấn, trở thành mặt hàng giảm mạnh nhất trong toàn bộ hai bảng dữ liệu. Cà phê Hoa Kỳ loại C giảm 9,50 USD, tương ứng 2,67%, xuống 345,80 USD, trong khi cà phê London giảm 71 USD, tương đương 1,80%, còn 3.864 USD/tấn.
Đường Hoa Kỳ loại 11 cũng giảm 0,22 cent, tương ứng 1,47%, xuống 14,74 cent/pound. Giá nước cam giảm 5,70 USD, tương đương 2,73%, còn 202,80 USD, phản ánh tâm lý thận trọng của thị trường đối với nhóm hàng tiêu dùng mềm.
Nhóm ngũ cốc và đậu tương ghi nhận biến động nhẹ, chủ yếu đi ngang hoặc tăng nhẹ. Giá lúa mì Hoa Kỳ giảm không đáng kể 0,40 USD, tương ứng 0,08%, xuống 510,10 USD. Ngược lại, giá thóc tăng 0,040 USD, tương đương 0,37%, đạt 10,730 USD, trong khi bắp Hoa Kỳ tăng nhẹ 0,03% lên 424,13 USD.
Đậu nành Hoa Kỳ tăng 3,25 USD, tương ứng 0,31%, lên 1.056,25 USD. Giá dầu đậu nành và khô đậu nành cũng đồng loạt tăng lần lượt 0,15% và 0,50%, cho thấy lực cầu tương đối ổn định trong chuỗi sản phẩm từ đậu tương.
Đáng chú ý, giá yến mạch tăng mạnh 5,45 USD, tương đương 1,83%, lên 303,20 USD, trở thành mặt hàng tăng mạnh nhất trong nhóm nông sản ngũ cốc. Giá gỗ đi ngang, chốt phiên ở mức 614,50 USD, không thay đổi so với phiên trước.
Venezuela cải cách luật dầu mỏ
Ở Nam Mỹ, Venezuela đang thúc đẩy sửa đổi luật dầu mỏ nhằm nới lỏng vai trò kiểm soát của PDVSA và mở rộng các hình thức hợp tác đầu tư. Chính phủ nước này hướng tới chính thức hóa mô hình “hợp đồng tham gia sản xuất”, thay thế dần các liên doanh cứng nhắc trước đây. Động thái này diễn ra trong bối cảnh ngành dầu mỏ Venezuela vẫn chịu hậu quả nặng nề từ trừng phạt, tham nhũng và cơ sở hạ tầng xuống cấp.
Washington hiện tập trung vào việc tái cấu trúc toàn diện hệ thống dầu mỏ Venezuela, với sự tham gia trở lại của các tập đoàn quốc tế như Chevron, Repsol và ENI. Một số nhà phân tích nhận định nếu cải cách được duy trì và dòng vốn quay lại, sản lượng dầu của Venezuela hoàn toàn có thể phục hồi lên khoảng 2 triệu thùng/ngày vào đầu những năm 2030.
Khí đốt tự nhiên Mỹ tăng vọt vì rét đậm và mua bù bán khống
Thị trường khí đốt tự nhiên Mỹ chứng kiến phiên tăng giá mạnh hiếm thấy trong mùa đông năm nay, với hợp đồng Henry Hub tăng hơn 23% do dự báo thời tiết chuyển sang lạnh hơn và hoạt động mua bù các vị thế bán khống. Giá có thời điểm tiến sát 3,90 USD/triệu BTU, mức cao nhất trong nhiều tuần.
Nhu cầu sưởi ấm gia tăng trong khi lượng dự trữ không còn quá dư dả đã khiến thị trường trở nên nhạy cảm với các thay đổi ngắn hạn. Tuy không có gián đoạn sản xuất lớn, sự kết hợp giữa thời tiết lạnh, xuất khẩu LNG mạnh và hạn chế hạ tầng đã tạo ra biến động giá đáng kể, theo đánh giá của giới phân tích.
Rét đậm tại Trung Quốc đẩy giá LNG tăng trở lại
Tại châu Á, đợt rét đậm hiếm gặp ở Trung Quốc đã đảo chiều xu hướng giảm kéo dài nhiều tháng của giá LNG. Giá LNG nội địa tăng lên hơn 4.000 nhân dân tệ mỗi tấn, phản ánh nhu cầu sưởi ấm tăng mạnh khi nhiệt độ tại nhiều khu vực có thể giảm sâu tới 16 độ C, theo Bloomberg.
Mặc dù nhập khẩu LNG của Trung Quốc được dự báo vẫn giảm trong cả năm do sản lượng trong nước cao, đà tăng theo mùa trong mùa đông đang trở lại rõ nét. Diễn biến này cho thấy thị trường khí đốt châu Á tiếp tục chịu tác động mạnh từ yếu tố thời tiết, trong bối cảnh cán cân cung cầu toàn cầu vẫn khá mong manh, Bloomberg nhận định.
Diễn biến giá một số hàng hóa, ghi nhận sáng 21/1:
