Thị trường ngày 1/3: Dầu và vàng bứt phá vì căng thẳng Trung Đông

Căng thẳng Mỹ - Iran phủ bóng lên thị trường hàng hóa toàn cầu

Iran là nhà sản xuất dầu lớn nằm sát eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Vì vậy, bất kỳ nguy cơ leo thang nào cũng có thể gây chấn động thị trường năng lượng. Giá dầu Brent giao dịch quanh 73 USD/thùng, tăng khoảng 20% so với đầu năm. Một số tập đoàn dầu khí và công ty thương mại đã tạm ngừng vận chuyển qua eo biển Hormuz do rủi ro an ninh.

Các nhà phân tích cho rằng nếu xung đột được kiểm soát, giá dầu Brent có thể tăng lên khoảng 80 USD/thùng. Nhưng nếu gián đoạn nguồn cung kéo dài, giá có thể vọt lên 100 USD/thùng, đủ để làm tăng thêm 0,6-0,7 điểm phần trăm lạm phát toàn cầu.

Biến động tài chính toàn cầu cũng gia tăng khi chỉ số VIX tăng 1/3 từ đầu năm và biến động trái phiếu Mỹ tăng 15%. Đồng franc Thụy Sĩ và trái phiếu Kho bạc Mỹ tiếp tục được săn đón, trong khi bitcoin giảm 2% trong ngày thứ Bảy và mất hơn 1/4 giá trị trong hai tháng.

Giá vàng biến động cuối tuần

Giá vàng thế giới cuối tuần tăng lên 5.278,2 USD/ounce, cao hơn tuần trước 172 USD. Bank of America giữ mục tiêu 12 tháng ở mức 6.000 USD/ounce. Khảo sát của Kitco News cho thấy 67% chuyên gia Phố Wall và 76% nhà đầu tư cá nhân dự báo giá vàng tiếp tục tăng trong tuần tới.

Giá dầu tăng mạnh

Thị trường năng lượng phản ứng rõ rệt nhất với căng thẳng địa chính trị. Giá dầu Brent giao kỳ hạn chốt tuần ở mức 72,48 USD/thùng, tăng 1,73 USD tương đương 2,45%, còn dầu WTI của Mỹ đạt 67,02 USD/thùng, tăng 1,81 USD tương đương 2,78%.

Đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran chưa đạt kết quả, làm dấy lên nghi ngờ về khả năng đạt thỏa thuận. Phí bảo hiểm rủi ro địa chính trị ước tính đã được cộng thêm 8-10 USD/thùng vào giá dầu, do lo ngại nguồn cung Trung Đông bị gián đoạn.

Một số nhà sản xuất lớn đã chuẩn bị tăng nguồn cung để ổn định thị trường. Abu Dhabi dự kiến tăng xuất khẩu dầu Murban trong tháng 4, trong khi Ả Rập Xê Út cũng có khả năng tăng sản lượng và điều chỉnh giá bán sang châu Á, có thể tăng khoảng 1 USD/thùng do nhu cầu từ Ấn Độ gia tăng.

Khí đốt tự nhiên Mỹ tăng

Giá khí đốt tự nhiên kỳ hạn của Mỹ tăng trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu leo thang và xuất khẩu LNG gần mức kỷ lục. Hợp đồng tháng 4 trên sàn NYMEX tăng 4,9 cent, tương đương 1,7%, lên 2,876 USD/triệu BTU.

Mức tăng này diễn ra dù dự báo thời tiết ấm hơn làm giảm nhu cầu sưởi. Trong tuần, hợp đồng kỳ hạn tháng trước vẫn giảm khoảng 6%, đánh dấu tuần giảm thứ năm liên tiếp, và đã giảm khoảng 45% trong năm tuần qua. Riêng tháng 2, giá giảm khoảng 34% sau khi tăng 18% trong tháng 1.

Nguồn cung dồi dào tiếp tục gây áp lực thị trường nội địa. Giá khí tại Waha Hub ở Tây Texas duy trì mức âm trong 16 ngày liên tiếp do tắc nghẽn đường ống. Tại Bắc California, giá giao ngay tại PG&E Citygate rơi xuống mức thấp kỷ lục 1,37 USD/mmBtu. Sản lượng khí trung bình tại 48 bang lục địa Mỹ đạt 108,7 tỷ feet khối/ngày trong tháng 2, gần mức kỷ lục lịch sử.

Cao su Nhật Bản điều chỉnh

Giá cao su kỳ hạn tại Nhật Bản giảm khi nhà đầu tư chốt lời sau chuỗi bảy phiên tăng liên tiếp. Hợp đồng tháng 8 trên Sở giao dịch Osaka giảm 2,1 yên, tương đương 0,56%, xuống 375,5 yên (2,41 USD)/kg, dù vẫn tăng 5,36% trong tuần và 9% trong tháng.

Tại Thượng Hải, hợp đồng tháng 5 giảm 65 nhân dân tệ xuống 17.155 nhân dân tệ/tấn, còn cao su butadien tháng 4 giảm 265 nhân dân tệ xuống 12.630 nhân dân tệ/tấn. Trên nền tảng SICOM Singapore, hợp đồng tháng 3 giao dịch ở 199,8 cent/kg, giảm 2,3%.

Dù điều chỉnh ngắn hạn, thị trường vẫn được hỗ trợ bởi nguồn cung thắt chặt do mùa đông khai thác cao su và nhu cầu phục hồi sau Tết Nguyên đán. Xuất khẩu cao su Thái Lan tháng 1 giảm 19,3% so với cùng kỳ năm trước.

Cà phê biến động trái chiều

Thị trường cà phê quốc tế ghi nhận diễn biến trái chiều. Trên sàn London, robusta tháng 3/2026 tăng nhẹ 10 USD lên 3.699 USD/tấn, nhưng các kỳ hạn xa giảm: tháng 5 còn 3.624 USD/tấn và tháng 7 xuống 3.552 USD/tấn.

Trong khi đó, arabica trên sàn New York tiếp tục suy yếu. Hợp đồng tháng 3/2026 giảm xuống 284,60 cent/lb; tháng 5 còn 280,75 cent/lb; tháng 7 xuống 275,90 cent/lb.

Áp lực giảm giá đến từ tồn kho tăng mạnh, đạt 466.055 bao vào ngày 26/2, so với 449.566 bao một tuần trước. Nguồn cung từ Honduras và Nicaragua gia tăng, trong khi triển vọng mùa vụ Brazil thuận lợi nhờ mưa đều và nhiệt độ ôn hòa. Từ đầu năm, hợp đồng arabica tháng 3 và tháng 5 đã giảm lần lượt 16,1% và 12,9%.

Giá hồ tiêu giữ ổn định

Thị trường hồ tiêu thế giới duy trì trạng thái ổn định. Giá tiêu đen Lampung Indonesia ở mức 7.011 USD/tấn, tiêu trắng Muntok 9.339 USD/tấn. Giá tiêu Brazil giữ ở 6.175 USD/tấn.

Tại Malaysia, tiêu đen ASTA ở 9.000 USD/tấn và tiêu trắng ASTA đạt 12.200 USD/tấn. Giá tiêu trắng xuất khẩu của Việt Nam ở mức 9.350 USD/tấn, tiêu đen loại 500 gr/l đạt 6.600 USD/tấn và loại 550 gr/l đạt 6.800 USD/tấn.

Quặng sắt giảm

Giá quặng sắt chịu áp lực khi triển vọng nhu cầu thép suy yếu. Hợp đồng tháng 5 trên sàn Đại Liên giảm 0,27% xuống 746,5 nhân dân tệ (108,89 USD)/tấn, giảm 0,99% trong tuần và 5,86% trong tháng. Trên sàn Singapore, hợp đồng tháng 4 giảm 0,22% xuống 98,15 USD/tấn.

Nguyên nhân chính là kế hoạch cắt giảm sản lượng thép từ đầu tháng 3 và tồn kho cao tại các cảng Trung Quốc. Sản lượng thép thô của Trung Quốc tháng 1 giảm 13,9% xuống 75,3 triệu tấn. Tuy vậy, lợi nhuận cao từ giao dịch quặng nhập khẩu và sự khan hiếm thị trường vật chất giúp hạn chế đà giảm.

Thị trường bước vào giai đoạn nhạy cảm với rủi ro địa chính trị

Nhìn tổng thể, thị trường hàng hóa toàn cầu đang bước vào giai đoạn đặc biệt nhạy cảm với rủi ro địa chính trị. Năng lượng và kim loại quý phản ứng mạnh với căng thẳng Trung Đông, trong khi các mặt hàng nông sản và nguyên liệu công nghiệp chịu chi phối bởi yếu tố cung cầu riêng.

Nếu xung đột kéo dài hoặc lan rộng, thị trường có thể chứng kiến chu kỳ tăng giá mới của năng lượng và kim loại quý, đi kèm áp lực lạm phát toàn cầu và biến động tài chính mạnh hơn trong thời gian tới.

Diễn biến giá một số hàng hóa, ghi nhận sáng 1/3: