Tăng tốc và đột phá - “mệnh lệnh” cho nền kinh tế Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030

"Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn đứng trước nhiều thách thức bất định với nhiều cơ hội đan xen, việc duy trì và đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong những năm tiếp theo đòi hỏi sự nỗ lực vượt bậc của cả nền kinh tế, đồng thời phải hội tụ đồng bộ nhiều điều kiện quan trọng, cả về nền tảng vĩ mô, nguồn lực tăng trưởng, chất lượng phát triển và năng lực điều hành chính sách”, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng lưu ý. 

2020- 2025 là giai đoạn mở đường

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, nhiệm kỳ vừa qua Đảng tiếp tục xác định đột phá về thể chế là một trong ba đột phá chiến lược. Tại Nghị quyết 66-NQ/TW, Bộ Chính trị tiếp tục nhấn mạnh việc xây dựng và thi hành pháp luật chính là “đột phá của đột phá”, là nhiệm vụ trọng tâm, cần đi trước một bước để mở đường cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Với mục tiêu xác định đó, thời gian qua chúng ta đã tháo gỡ các điểm nghẽn, đáp ứng yêu cầu phát triển mới, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, tập trung vào 3 lĩnh vực: Kiến tạo môi trường đầu tư kinh doanh, giải phóng mọi nguồn lực xã hội, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn; Huy động, quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính quốc gia; Phát triển thị trường vốn và kiến tạo khuôn khổ cho các mô hình kinh tế mới.

Theo Bộ trưởng Bộ tài chính Nguyễn Văn Thắng, thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đất nước ta đạt được các kết quả thắng lợi như quy mô vốn đăng ký của doanh nghiệp tăng 37,6% so với năm 2020; Thu ngân sách nhà nước 5 năm đạt gần 9,9 triệu tỷ đồng, vượt mục tiêu và gấp 1,4 lần giai đoạn trước; miễn, giảm, gia hạn thuế, phí... khoảng 1,1 triệu tỷ đồng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế; tăng thu, tiết kiệm chi đạt 1,85 triệu tỷ đồng cho đầu tư phát triển và an sinh xã hội.

Tổng vốn đầu tư công khoảng 3,4 triệu tỷ đồng, tăng gần 55%, số dự án sử dụng ngân sách Trung ương giảm mạnh từ 11 nghìn tỷ đồng xuống còn 4,6 nghìn tỷ đồng so với giai đoạn trước; Thị trường chứng khoán được nâng hạng, quy mô vốn hóa thị trường tăng 1,9 lần so với năm 2020. Thành lập và đưa vào vận hành Trung tâm tài chính quốc tế, các khu thương mại tự do thế hệ mới.

Trong Báo cáo mới đây của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, năm 2025, tăng trưởng kinh tế đạt 8,02%, hoàn thành mục tiêu kế hoạch đặt ra. Kết quả này thể hiện nỗ lực vượt bậc của tất cả hệ thống chính trị, bộ ngành, địa phương, doanh nghiệp và người dân. Nền tảng vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát trong giới hạn cho phép, chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ tiếp tục được duy trì hỗ trợ, giúp doanh nghiệp và người dân củng cố niềm tin, tạo dư địa thuận lợi cho phát triển kinh tế.

Đồng thời, tăng trưởng kinh tế năm 2025 cũng cho thấy nội lực và khả năng thích ứng của nền kinh tế Việt Nam đang dần được củng cố. Đây là điểm tựa tốt cho tăng trưởng kinh tế trong năm 2026 và những năm sau.

2026-2030: Bước vào giai đoạn tăng tốc và đột phá

Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, giai đoạn 2026-2030 là giai đoạn đất nước ta tăng tốc, bứt phá, bước vào kỷ nguyên mới để hiện thực hóa khát vọng trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045. Cụ thể, mục tiêu phấn đấu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên để phát triển nhanh, bền vững; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống Nhân dân, GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD; tổng vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 40% GDP; huy động ngân sách đạt 18% GDP, bội chi khoảng 5% GDP.

Để hiện thực hóa những mục tiêu đó, dự thảo Nghị quyết xác định nhiệm vụ “tập trung hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững đất nước... trong đó thể chế kinh tế là trọng tâm. Đây là "mệnh lệnh" để ngành Tài chính tiếp tục đổi mới tư duy, cách làm, hành động quyết liệt hơn nữa trong xây dựng và hoàn thiện thể chế để huy động, sử dụng ngày càng hiệu quả nguồn lực tài chính đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.

Trong Báo cáo của Cục Thống kê đã chỉ ra, để đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo, Cục Thống kê cho biết, cần có những điều kiện sau:

Trước hết, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết. Việc kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn nợ công, duy trì các cân đối lớn của nền kinh tế và điều hành chính sách tài khóa - tiền tệ theo hướng linh hoạt, thận trọng sẽ góp phần tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất và kinh doanh, tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.

Thứ hai, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho tăng trưởng giữ vai trò then chốt. Đầu tư công cần tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt, tập trung vào các lĩnh vực hạ tầng then chốt, tăng cường giải ngân vốn đầu tư công đúng tiến độ, đặc biệt là các dự án trọng điểm quốc gia, nâng cao hiệu quả phân bổ vốn, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí. Đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi để khu vực đầu tư tư nhân phát triển, trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng. Việc thu hút đầu tư FDI cần được thực hiện theo hướng có chọn lọc, gắn với chuyển giao công nghệ, bảo vệ môi trường và tăng cường liên kết với khu vực kinh tế trong nước.

Thứ ba, nâng cao chất lượng và hiệu quả tăng trưởng. Tăng trưởng kinh tế cần chuyển dần từ mô hình dựa nhiều vào vốn và lao động sang mô hình dựa trên nâng cao năng suất, hiệu quả phân bổ nguồn lực và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, bền vững.

Thứ tư, tạo đột phá về năng suất lao động và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư thông qua việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, nhất là trong các ngành, lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao, qua đó gia tăng giá trị gia tăng và nâng cao chất lượng tăng trưởng; tăng cường đào tạo gắn với nhu cầu thị trường, nhất là khu vực kinh tế tư nhân và các ngành giá trị cao, để tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Thứ năm, hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều hành của Nhà nước. Việc tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, bảo đảm tính minh bạch, ổn định và nhất quán của chính sách, cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa các chính sách vĩ mô sẽ tạo nền tảng để các động lực tăng trưởng phát huy hiệu quả.