Sự thay đổi trong vai trò các công ty trong hệ sinh thái của VPBank

Kết thúc sáu tháng đầu năm 2026, VPBank ghi nhận lợi nhuận trước thuế hợp nhất gần 18.880 tỷ đồng, tăng 68% so với cùng kỳ và hoàn thành khoảng 46% kế hoạch năm.

Tuy nhiên, cơ cấu tạo ra khoản lợi nhuận kỷ lục này đã khác xa thời kỳ FE Credit giữ vai trò trung tâm trong hệ sinh thái VPBank.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026 của Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng – VPBank, hoạt động ngân hàng mang về gần 15.567 tỷ đồng lợi nhuận. Hoạt động chứng khoán, chủ yếu từ VPBankS, đạt 2.673 tỷ đồng; bảo hiểm đạt hơn 613 tỷ đồng. Trong khi đó, hoạt động công ty tài chính, tương ứng với FE Credit, chỉ ghi nhận gần 153 tỷ đồng.

Ngoài các đơn vị được hợp nhất nói trên, VPBank cho biết GPBank đạt hơn 730 tỷ đồng lợi nhuận trong nửa đầu năm, gần gấp rưỡi kết quả cả năm 2025. Do GPBank là ngân hàng được chuyển giao bắt buộc, báo cáo tài chính hợp nhất của VPBank không bao gồm kết quả của ngân hàng này.

Như vậy, trong nhóm những mảnh ghép lớn được VPBank công bố riêng, lợi nhuận của FE Credit chỉ bằng khoảng 1/17 VPBankS, một phần tư OPES và chưa bằng một phần năm GPBank.

Khoản lãi gần 153 tỷ đồng của FE Credit cũng chỉ tương đương khoảng 0,8% lợi nhuận hợp nhất của VPBank trong nửa đầu năm.

CON GÀ ĐẺ TRỨNG VÀNG

Vị trí hiện tại hoàn toàn trái ngược với vai trò của FE Credit cách đây vài năm.

Năm 2019, FE Credit đạt lợi nhuận trước thuế 4.488 tỷ đồng. Cùng năm, lợi nhuận trước thuế hợp nhất của VPBank là 10.334 tỷ đồng. Những con số này cho thấy riêng công ty tài chính tiêu dùng này đã tạo ra khoảng 43% lợi nhuận toàn hệ thống.

Ở thời điểm đó, FE Credit còn sở hữu dư nợ cho vay gần 60.600 tỷ đồng, giải ngân khoảng 72.500 tỷ đồng trong năm và duy trì tỷ lệ sinh lời trên vốn chủ sở hữu bình quân ở mức 34,8%. Công ty là một trong những động lực chính đưa VPBank trở thành ngân hàng có hiệu quả sinh lời thuộc nhóm cao trên thị trường.

Nói cách khác, gọi FE Credit là “gà đẻ trứng vàng” của VPBank khi ấy không phải cách ví von quá lời. Nếu loại bỏ đóng góp từ công ty tài chính tiêu dùng, quy mô lợi nhuận của VPBank năm 2019 sẽ giảm gần một nửa.

Đến năm 2020, ngân hàng mẹ bắt đầu vươn lên mạnh hơn, tạo ra 9.308 tỷ đồng lợi nhuận và đóng góp 71% lợi nhuận hợp nhất. Dù vậy, VPBank vẫn mô tả tài chính tiêu dùng là lợi thế cạnh tranh quan trọng của ngân hàng.

Sáu năm sau, tỷ trọng đóng góp của FE Credit đã giảm từ hơn 40% xuống chưa tới 1%.

Sự thu hẹp vai trò của FE Credit không đến từ việc công ty ngừng mở rộng kinh doanh.

Trong nửa đầu năm 2026, doanh thu của mảng công ty tài chính đạt 10.232 tỷ đồng, tăng gần 8% so với mức 9.498 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Trong đó, lãi thuần từ dịch vụ hơn 1.352 tỷ đồng và thu nhập từ hoạt động khác khoảng 882 tỷ đồng.

Sau khi trừ chi phí hoạt động, FE Credit tạo ra gần 6.311 tỷ đồng lợi nhuận trước chi phí dự phòng rủi ro, tăng hơn 6% so với cùng kỳ.

Nhưng chi phí dự phòng rủi ro tín dụng cũng tăng từ 5.674 tỷ đồng lên hơn 6.158 tỷ đồng. Khoản dự phòng này tương đương 97,6% toàn bộ lợi nhuận trước dự phòng mà FE Credit tạo ra trong kỳ.

Việc trích lập dự phòng của FE Credit được thực hiện đầy đủ theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và các chuẩn mực kế toán hiện hành. Mặc dù chi phí dự phòng cao có tác động ngắn hạn đến lợi nhuận, nhưng về lâu dài, việc này tăng cường bộ đệm rủi ro và tạo nền tảng tài chính cho tăng trưởng dài hạn.

Sau cùng, lợi nhuận trước thuế chỉ còn 152,6 tỷ đồng, giảm gần 43% so với mức 267 tỷ đồng của sáu tháng đầu năm 2025.

Dù lợi nhuận còn mỏng, quy mô FE Credit không hề nhỏ. Đến cuối tháng 6/2026, mảng công ty tài chính có tổng tài sản gần 75.900 tỷ đồng và tổng nợ phải trả hơn 64.580 tỷ đồng.

Điều này cho thấy FE Credit không phải mắt xích nhỏ về quy mô, mà đang trở thành mắt xích nhỏ về khả năng đóng góp lợi nhuận.

CHỨNG KHOÁN VÀ BẢO HIỂM VƯƠN LÊN

Trong lúc FE Credit phải dành gần như toàn bộ kết quả kinh doanh để trích lập dự phòng, VPBankS đã nổi lên thành nguồn lợi nhuận lớn thứ hai trong hệ sinh thái, chỉ sau hoạt động ngân hàng.

Nửa đầu năm 2026, VPBankS đạt lợi nhuận trước thuế 2.673 tỷ đồng, gấp ba lần cùng kỳ. VPBank cho biết kết quả này đến từ việc mở rộng mảng ngân hàng đầu tư và triển khai các sáng kiến kinh doanh mới. Công ty cũng vươn lên nhóm tám doanh nghiệp có thị phần môi giới lớn nhất trên HoSE.

Sự vượt lên của VPBankS không chỉ diễn ra trong một quý. Năm 2025, công ty chứng khoán này đã đạt lợi nhuận 4.476 tỷ đồng, gấp bốn lần năm trước và cao hơn hơn bảy lần kết quả cả năm của FE Credit.

OPES cũng đang dần trở thành nguồn lợi nhuận ổn định. Công ty bảo hiểm đạt 613 tỷ đồng lợi nhuận sau sáu tháng, gần gấp ba lần cùng kỳ và cao gấp bốn lần FE Credit. Năm 2025, OPES lãi 638 tỷ đồng, cũng đã nhỉnh hơn mức 611 tỷ đồng của FE Credit.

Đáng chú ý hơn là GPBank. Sau khi được chuyển giao bắt buộc về VPBank và bước vào quá trình tái cấu trúc, ngân hàng này báo lãi hơn 500 tỷ đồng năm 2025. Chỉ trong sáu tháng đầu năm 2026, lợi nhuận đã tăng lên hơn 730 tỷ đồng, gần gấp năm lần FE Credit.

VPBank đặt mục tiêu FE Credit đạt lợi nhuận trước thuế 1.179 tỷ đồng trong năm 2026, tăng 93% so với kết quả năm trước. Sau sáu tháng, công ty mới hoàn thành khoảng 13% kế hoạch.

Để hoàn thành mục tiêu, FE Credit phải tạo ra thêm hơn 1.026 tỷ đồng lợi nhuận trong nửa cuối năm. Con số này cao gấp khoảng 6,7 lần kết quả của toàn bộ sáu tháng đầu năm.

Sự thay đổi của FE Credit cũng phản ánh quá trình chuyển dịch rộng hơn tại VPBank.

Năm 2019, lợi nhuận của ngân hàng phụ thuộc lớn vào tín dụng tiêu dùng. Đến năm 2026, ngân hàng mẹ đã trở thành đầu tàu rõ rệt, trong khi chứng khoán, bảo hiểm và GPBank hình thành các nguồn đóng góp mới.

VPBank hiện không còn phải đặt phần lớn kỳ vọng tăng trưởng vào một “con gà đẻ trứng vàng” duy nhất. Nhưng với FE Credit, cuộc phục hồi mới chỉ hoàn thành bước đầu tiên: Thoát khỏi thua lỗ. Để giành lại vị trí trong hệ sinh thái, công ty còn phải chứng minh rằng quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng tài sản có thể một lần nữa được chuyển hóa thành lợi nhuận thực sự.