Theo tờ The Wall Street Journal (WSJ), theo số liệu được công bố ngày 30/4, tính đến ngày 31/3, nợ công của Mỹ là 31.265 tỷ USD, trong khi GDP của nước này trong năm trước đó là 31.216 tỷ USD. Như vậy, nợ công của nước Mỹ đang ở mức 100,2% GDP, tức là tăng lên từ mức 99,5% vào cuối năm tài khóa gần nhất (bắt đầu từ ngày 1/10/2024 và kết thúc vào ngày 30/9/2025).
Đáng chú ý, con số nợ công này dự kiến tiếp tục tăng. Nguyên nhân là do mức thâm hụt ngân sách hàng năm của chính phủ liên bang đang ở mức rất cao trong lịch sử gần 6% GDP, khiến cho nợ công tiếp tục phình to.
Hơn nữa, mức thâm hụt thực tế của năm nay sẽ còn phụ thuộc vào chi phí cho chiến sự Iran, các khoản hoàn thuế và cùng với diễn biến của nền kinh tế. Trước đó, Mỹ chưa kết thúc năm tài khóa nào với nợ công trên 100% GDP, kể từ năm 1946.
Vào năm 1957, nợ công của Mỹ chỉ bằng 50% GDP. Sau đó, đến năm 2008, nợ công của quốc gia này dưới mức 40% GDP. Tuy nhiên, kể từ đó, Mỹ bắt đầu vay nhiều hơn để vượt qua cuộc khủng hoảng tài chính và sau này là đại dịch Covid-19.
Trên thực tế, Quốc hội Mỹ cũng đã giảm thuế vào các năm 2013, 2017 và 2025, đồng thời mở rộng chương trình bảo hiểm y tế và phúc lợi cho cựu binh, nhưng lại ít có hành động để điều chỉnh những chương trình chi tiêu lớn.
Nợ công của nước Mỹ đã từng vượt 100% GDP vào năm 2020 (thời đại dịch Covid-19) trong một thời gian ngắn, khi GDP bị thu hẹp và chính phủ phải tăng vay để hỗ trợ các gia đình. Tuy nhiên, tỷ lệ này giảm xuống khi các gói kích thích kết thúc và tăng trưởng kinh tế phục hồi.
Hiện nay, Chính phủ Mỹ đang chi 1,33 USD cho mỗi USD thu được. Trong khi đó, thâm hụt ngân sách năm nay được dự báo ở mức 1.900 tỷ USD. Mức này gần như không đổi so với năm 2025, nhất là khi chính sách cắt giảm thuế do đảng Cộng hòa thúc đẩy có hiệu lực nhưng các biện pháp cắt giảm chi tiêu chưa được thực hiện.
Theo các chuyên gia, con số cuối cùng sẽ còn phụ thuộc vào chi phí cho xung đột Iran, hoàn trả thuế quan và sức mạnh của nền kinh tế.
Tỷ lệ nợ công trên GDP có thể dao động trong các quý tới
Nóc toà nhà Quốc hội Mỹ ở Capitol Hill. Ảnh: Bloomberg
Theo WSJ, tỷ lệ nợ công vượt 100% GDP không đồng nghĩa nền kinh tế sẽ lập tức rơi vào khủng hoảng. Tuy nhiên, tỷ lệ này cũng có thể dao động trong các quý tới, khi nguồn thu thuế được báo cáo và các khoản hoàn thuế được chi trả.
Nhưng việc tỷ lệ này chạm mức 3 con số là một biểu tượng cho thấy những áp lực tài chính mà Mỹ đã phải đối mặt trong nhiều thập niên qua. Các nghị sĩ thuộc cả hai đảng của Mỹ cũng đều bày tỏ sự lo ngại về tình trạng nợ công của Mỹ, nhưng vẫn ưu tiên việc cắt giảm thuế và tăng chi tiêu vì những lợi ích chính trị ngắn hạn rõ ràng hơn.
Ông Marc Goldwein, lãnh đạo cấp cao của Ủy ban vì Ngân sách Liên bang Có trách nhiệm (CRFB), cho biết: "Chúng ta đang phải đối mặt với tình huống bất định. 100% với 99% không khác biệt gì, nhưng đây vẫn là ngưỡng đáng sợ".
Nếu không có biện pháp thay đổi, nước Mỹ sẽ tiến tới mức nợ mà Pháp, Italy, Hy Lạp và Nhật Bản từng phải đối mặt, đồng thời kéo theo các mức độ căng thẳng kinh tế khác nhau. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, Mỹ vẫn có dư địa vay nợ lớn hơn các quốc gia trên vì kiểm soát đồng tiền dự trữ của thế giới. Đồng thời, trái phiếu kho bạc Mỹ vẫn được xem là nơi trú ẩn an toàn của nhà đầu tư.
Một số nhà kinh tế nhận định rằng, nợ công cao hơn sẽ dẫn tới lạm phát cao hơn, vì ngân hàng trung ương gặp sức ép buộc phải giữ lãi suất thấp và trong kịch bản cực đoan là phải in tiền để trả nợ.
Trước đó, vào hồi tháng 10, khi Bộ Tài chính Mỹ cập nhật báo cáo tình hình tài chính quốc gia, Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) đã chỉ ra một số tác động của việc nợ công gia tăng đối với người Mỹ, chẳng hạn như chi phí vay cao hơn cho các khoản thế chấp mua nhà, xe, lương thấp hơn do doanh nghiệp có ít vốn đầu tư, giá hàng hóa và dịch vụ tăng cao.
Tỷ lệ nợ công trên GDP được coi là thước đo mà các nhà kinh tế ưu tiên sử dụng để đánh giá gánh nặng vay nợ của một quốc gia đối với nền kinh tế. Theo đó, khi tỷ lệ này tăng, nợ công sẽ hút bớt các nguồn lực mà đáng lẽ ra có thể được sử dụng hiệu quả hơn ở những nơi khác.
Nợ công của Mỹ hiện gấp nhiều lần so với GDP của một số quốc gia châu Phi. Cụ thể, theo báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) công bố tháng 4/2026, GDP danh nghĩa của Kenya năm 2026 là 147,26 tỷ USD và Ghana khoảng 118,29 tỷ USD. Như vậy, nợ công của Mỹ lần lượt tương đương với khoảng 212 lần và 264 lần GDP của hai quốc gia này.
Bài tham khảo nguồn: WSJ, AP
.png "Giới buôn vàng Trung Đông và Nga ‘bê’ vàng tháo chạy đến Trung Quốc, chấp nhận bán rẻ tới 20%: Chuyện gì đang xảy ra?")
