Ông Trump đánh thuế 8 nước châu Âu cho đến khi sở hữu Greenland: EU vội vã lên tiếng chỉ trích, cảnh báo suy yếu nền tảng hợp tác lâu dài

Trong bài đăng dài trên mạng xã hội, ông Trump cáo buộc Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan đã đưa lực lượng đến Greenland với “mục đích chưa rõ ràng”, gọi đây là “tình huống cực kỳ nguy hiểm đối với an toàn, an ninh và sự tồn vong của hành tinh”.

Theo Tổng thống Mỹ, các quốc gia châu Âu nói trên đang tham gia vào một “trò chơi đầy rủi ro”, đẩy mức độ nguy hiểm lên ngưỡng “không thể chấp nhận”. Ông nhấn mạnh Mỹ cần triển khai các biện pháp cứng rắn nhằm buộc tình huống này sớm chấm dứt.

Ông Trump cho biết từ ngày 1-2-2026, Mỹ sẽ áp thuế 10% đối với mọi mặt hàng xuất khẩu sang Mỹ từ 8 quốc gia nêu trên. Mức thuế này sẽ tăng lên 25% kể từ ngày 1-6-2026 và tiếp tục được duy trì cho đến khi Washington đạt được thỏa thuận mua lại Greenland “một cách hoàn toàn và trọn vẹn”.

Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định Washington đã nhiều lần tìm cách mua Greenland trong hơn 150 năm qua, song luôn vấp phải sự phản đối từ Đan Mạch. Theo ông, trong bối cảnh Mỹ thúc đẩy xây dựng hệ thống lá chắn tên lửa mà ông gọi là “Vòm Vàng”, nhu cầu kiểm soát Greenland trở nên đặc biệt cấp thiết.

“Hàng trăm tỷ USD đang được chi cho các chương trình an ninh liên quan đến Vòm Vàng, và hệ thống này chỉ có thể phát huy hiệu quả tối đa nếu Greenland được tích hợp vào mạng lưới”, ông Trump viết.

Liên minh châu Âu (EU) ngày 17-1 lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc áp thuế nhập khẩu đối với 8 quốc gia châu Âu, cảnh báo động thái này có thể đẩy quan hệ xuyên Đại Tây Dương vào vòng xoáy căng thẳng nguy hiểm liên quan đến vấn đề Greenland.

Trong tuyên bố chung, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa nhấn mạnh rằng việc sử dụng thuế quan như một công cụ gây sức ép chính trị sẽ làm suy yếu nền tảng hợp tác lâu dài giữa châu Âu và Mỹ.

“Thuế quan sẽ làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ dẫn đến một vòng xoáy nguy hiểm. Châu Âu sẽ vẫn đoàn kết, phối hợp chặt chẽ và cam kết bảo vệ chủ quyền của mình”, tuyên bố nêu rõ.

Thời gian gần đây, Tổng thống Mỹ liên tục nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của Greenland và thậm chí để ngỏ khả năng sử dụng vũ lực nhằm giành quyền kiểm soát hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch này. Ngày 14-1, các quan chức Đan Mạch và Greenland đã tới Nhà Trắng họp với Phó tổng thống Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio, song chưa đạt được đồng thuận về tương lai của Greenland.

Sau đó, Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan tuyên bố triển khai lực lượng tới Greenland nhằm tăng cường an ninh cho hòn đảo. Tuy nhiên, Nhà Trắng cho rằng sự hiện diện của quân đội châu Âu tại đây không ảnh hưởng đến kế hoạch của Mỹ.

Greenland là hòn đảo lớn nhất thế giới, nằm giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, gần Bắc Mỹ, với dân số khoảng 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km². Vị trí nằm trên tuyến đường ngắn nhất giữa Bắc Mỹ và châu Âu khiến Greenland có ý nghĩa chiến lược quan trọng đối với Mỹ. Bên cạnh đó, hòn đảo này còn sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, phần lớn chưa được khai thác.