Nỗi buồn của nước Nga: Đến thương hiệu huyền thoại này mà giờ cũng thành "mác Nga, bộ lòng Trung Quốc"

Như một xu thế không thể cưỡng lại, nền công nghiệp Nga cũng rơi vào vòng xoáy ảnh hưởng của Trung Quốc.

Tại Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF-26), hai mẫu xe được gắn mác "thuần Nga" vừa chính thức trình làng: chiếc sedan hạng sang Senat 900 và mẫu crossover đầu bảng Volga K50.

Thế nhưng, đằng sau ánh hào quang ra mắt, giới quan sát lại mang đến một góc nhìn phũ phàng. Chuyên gia kinh tế và công nghiệp Yury Baranchik nhận định thẳng thắn trên blog cá nhân: “Giờ đây, ngay cả ông lớn AvtoVAZ cũng khó có thể gọi là một thương hiệu Nga đúng nghĩa.”

Theo ông, việc gắn mác nội địa dường như chỉ còn là câu chữ, khi người ta hoàn toàn có thể lấy một sản phẩm Trung Quốc và đặt cho nó cái tên mang tính biểu tượng như của người Nga.

Thực tế, mẫu Volga K50 mới xuất hiện bị số đông coi là một sản phẩm "bình mới rượu cũ" của Geely – một thương hiệu của Trung Quốc, trong khi thương hiệu "Moskvich" về bản chất là xe JAC (Trung Quốc) được gắn logo Nga và lắp ráp tại nhà máy cũ của Renault.

Ngay cả dòng xe quốc dân LADA Vesta hiện cũng phải duy trì sự sống bằng động cơ, hộp số và các linh kiện điện tử từ Trung Quốc để thay thế cho nguồn cung phương Tây đã đứt gãy. Sự phụ thuộc quá sâu vào linh kiện từ quốc gia láng giềng khiến khái niệm "ô tô thuần Nga" trở nên xa xỉ.

Diện mạo ngành công nghiệp ô tô Nga ở thời điểm hiện tại đã không còn bất kỳ mối liên hệ nào với chương trước của lịch sử.

Sự rút lui đồng loạt mang tính tháo chạy của các thương hiệu phương Tây – từ việc bán tống bán tháo nhà xưởng cho đến đóng cửa toàn bộ dây chuyền sản xuất và mạng lưới kinh doanh – đã tạo ra một khoảng trống chưa từng có.

Khoảng trống này nhanh chóng được lấp đầy bởi làn sóng xe Trung Quốc ồ ạt tràn qua biên giới.

Aurus Senat 900: Xe nguyên thủ và cái bóng của Hongqi H9

Minh chứng rõ nét nhất cho xu hướng này chính là câu chuyện của Aurus Motors. Được thành lập vào năm 2018 với sứ mệnh độc tôn là chế tạo chiếc xe bọc thép limousine Senat phục vụ Tổng thống Vladimir Putin, Aurus đã quyết định thương mại hóa tên tuổi này thành một nhãn hiệu xe siêu sang. Tuy nhiên, kỳ vọng về một biểu tượng cơ khí Nga tự chủ đã phần nào bị dập tắt khi chiếc Senat 900 thương mại đầu tiên lộ diện.

Về bản chất, Senat 900 không phải là sản phẩm từ kỹ nghệ của Nga, mà là phiên bản đổi logo của chiếc Hongqi H9 (Hồng Kỳ) – một trong những dòng sedan cỡ lớn xa xỉ nhất của Trung Quốc hiện nay.

Để tạo chút bản sắc riêng, các kỹ sư đã tái thiết kế phần đầu xe với đèn pha mới và lưới tản nhiệt mang âm hưởng từ các dòng xe nguyên thủ trước đây của Aurus. Tuy nhiên, từ góc nhìn ngang cho đến toàn bộ phần đuôi xe – bao gồm cụm đèn hậu, dải LED định vị, cản sau và chụp ống xả – đều là những đường nét nguyên bản được bê nguyên xi từ chiếc Hongqi H9.

Với chiều dài tổng thể lên tới 5,14 mét, không gian bên trong của Senat 900 mang đến hai tùy chọn cấu hình: bản 5 chỗ truyền thống và bản VIP 4 chỗ thương gia. Nội thất xe ngập tràn da Nappa sang trọng, ốp gỗ cao cấp, ghế tích hợp các chức năng sưởi, thông gió, massage cùng hệ thống hỗ trợ lái an toàn tân tiến.

Sự khác biệt duy nhất ở khoang lái chỉ là logo Aurus nằm trên vô lăng, nhưng ngay cả phần ốp trung tâm của vô lăng cũng giữ nguyên phom dáng của mẫu xe Trung Quốc.

Trái tim của Senat 900 là khối động cơ V6 3.0L tăng áp, sản sinh công suất 326 mã lực và mô-men xoắn 450 Nm, đi kèm hộp số tự động 8 cấp và hệ dẫn động 4 bánh toàn thời gian.

Xe có khả năng tăng tốc từ 0-100 km/h trong 6,5 giây nhờ sự hỗ trợ của hệ thống treo khí nén tiêu chuẩn. Hiện tại, dây chuyền sản xuất mẫu xe này đã đi vào hoạt động tại nhà máy cũ của Toyota ở St. Petersburg.

Mức giá được công bố tại thị trường Nga là 12 triệu rúp (khoảng 162.800 USD) cho bản 5 chỗ và lên tới 12,5 triệu rúp (khoảng 169.600 USD) cho phiên bản VIP 4 chỗ.

Sự bão hòa của thị trường và ván bài nội địa hóa

Trớ trêu thay, màn đổ bộ mang tính "cứu viện" của các hãng xe Trung Quốc vào Nga lại diễn ra trong bối cảnh ngành công nghiệp ô tô tại quê nhà của họ đang có những dấu hiệu chững lại.

Tại Bắc Kinh, ông William Li – CEO của hãng xe điện NIO – đã lên tiếng thừa nhận về sự kết thúc của "kỷ nguyên vàng" của ô tô Trung Quốc. Khi thị trường nội địa đạt ngưỡng 370 triệu xe và ghi nhận mạch sụt giảm doanh số suốt 7 tháng liên tiếp do bão hòa, áp lực xuất khẩu trở thành con đường sống còn.

Dẫu vậy, thị trường Nga cũng đang cho thấy những giới hạn của mình. Sau khi đạt đỉnh vào năm 2024 với khoảng 906.000 xe Trung Quốc được tiêu thụ (tăng trưởng phi mã 68%), doanh số vào năm 2025 đã quay đầu lao dốc 25%, xuống còn 685.000 chiếc. Thị phần của xe Trung Quốc tại Nga theo đó cũng co hẹp từ 58,5% xuống còn 51,7%.

Sự sụt giảm này, theo chuyên gia Yury Baranchik, đến từ việc toàn bộ thị trường ô tô mới của Nga giảm 15-16% trong năm 2025, đi kèm với đó là làn sóng xả hàng tồn kho, giảm giá và tái cấu trúc dòng vốn lưu động bị đóng băng từ giai đoạn trước.

Cục diện cạnh tranh cũng phân hóa khốc liệt: Nếu như năm 2024 có tới 4 đại gia Trung Quốc vượt mốc doanh số 100.000 xe tại Nga (Haval, Chery, Geely và Changan), thì bước sang năm 2025, duy nhất Haval trụ lại được cột mốc này dù chịu mức giảm nhẹ 9%. Ba thương hiệu còn lại đều chứng kiến mức sụt giảm nghiêm trọng từ 36% đến 38%.

Nhìn vào bức tranh tổng thể, với bệ đỡ chính sách và hạ tầng sản xuất vững chắc, Haval đang nắm giữ vị thế gần như không thể lay chuyển tại thị trường Nga – một vị trí mà các đối thủ đồng hương hay ngay cả các nhà sản xuất nội địa như AvtoVAZ cũng chưa thể mơ tới trong một sớm một chiều.