Ngân hàng Trung ương Campuchia đã phê duyệt việc thành lập các tổ chức quản lý tài sản để thu mua các khoản nợ xấu trong lĩnh vực ngân hàng và các tổ chức tài chính vi mô trong bối cảnh tỷ lệ nợ xấu gia tăng trên toàn ngành dịch vụ tài chính.
Kinh tế Campuchia đã chịu áp lực nặng nề trong 12 tháng qua do áp lực thuế quan từ Mỹ, 2 vụ xung đột xuyên biên giới với Thái Lan gây ảnh hưởng đến du lịch, thương mại và kiều hối. Ngoài ra, còn áp lực tạo việc làm cho gần 1 triệu lao động hồi hương từ Thái Lan để họ trả nợ ngân hàng và các tổ chức cho vay nhỏ.
Giá năng lượng tăng vọt do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran có khả năng làm tăng thêm áp lực chi phí sinh hoạt tại một quốc gia mà toàn bộ nhiên liệu đều phải nhập khẩu. Giá xăng đã tăng khoảng 14% trong tuần qua.
Ngân hàng Trung ương Campuchia tháng trước đã phê duyệt việc cấp phép cho các tổ chức quản lý tài sản (AMI) mua lại các khoản nợ xấu (NPL) và tài sản thế chấp liên quan. Các công ty này phải có vốn điều lệ tối thiểu 50 triệu USD và phải mua lại các khoản nợ xấu thông qua “các giao dịch minh bạch và sòng phẳng, với giá cả được thỏa thuận với các bên”.
Các tổ chức quản lý tài chính thay thế (AMI) đã được các quốc gia Đông Nam Á khác triển khai sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997-1998, hoặc để đối phó với các cuộc khủng hoảng ngân hàng trong nước, với hầu hết các AMI do nhà nước hậu thuẫn. Theo nghiên cứu của Nikkei Asia, chưa có AMI nào được thành lập tại Campuchia trước đó.
Sáng kiến này được đưa ra trong bối cảnh ngành ngân hàng và tài chính vi mô đang phải đối mặt với tỷ lệ nợ xấu ngày càng tăng. Tháng 12, Quỹ Tiền tệ Quốc tế đã cảnh báo về tình trạng nợ xấu và lợi nhuận sụt giảm trong ngành tài chính. Văn phòng Nghiên cứu Kinh tế vĩ mô ASEAN+3 cho biết trong báo cáo năm 2025 về Campuchia rằng chất lượng tài sản đang xấu đi trên diện rộng, với tỷ lệ nợ xấu là 7,8% đối với ngân hàng và 10% đối với các tổ chức cho vay vi mô. Con số này lần lượt là 6,2% và 7,4% vào năm 2024.
Cục Tín dụng Campuchia báo cáo rằng tính đến tháng 12/2025, quy mô trung bình của tất cả các khoản vay cá nhân là khoảng 6.500 USD.
Số liệu từ Hiệp hội Tài chính vi mô Campuchia cho thấy một bức tranh ảm đạm. Tỷ lệ người vay quá hạn thanh toán ít nhất 30 ngày, hay còn gọi là PAR30, đã tăng từ 7,3% vào tháng 12/2024 lên 9,6% vào cuối năm ngoái. Một trong những tổ chức cho vay lớn nhất, Sathapana, có 14,6% danh mục đầu tư ở mức PAR30; Ngân hàng Woori thuộc sở hữu của Hàn Quốc ghi nhận tỷ lệ nợ xấu là 10,5%. Còn LOLC báo cáo tỷ lệ này là 12,3%.
Stephen Higgins, đối tác quản lý tại Mekong Strategic Capital, cho biết đã có những cuộc thảo luận trong vài năm qua về việc thành lập các công ty xử lý nợ xấu. Câu hỏi lớn đặt ra là liệu chính phủ hay khu vực tư nhân sẽ đóng vai trò chủ đạo.
Ông Higgins cho biết thách thức chính đối với một công ty AMI tư nhân tại Campuchia là việc giải quyết các khoản nợ xấu thông qua hệ thống tòa án. Ông nói rằng trước khi số lượng nợ xấu gia tăng gần đây, các bên cho vay mất 3 năm để giải quyết một khoản nợ xấu, nhưng con số đó có thể tăng lên từ 5-7 năm khi số lượng nợ xấu tăng lên.
“Tôi không thấy các tổ chức AMI nào có thể hoạt động hiệu quả ở đây, trừ khi có sự cải cách lớn về cách hệ thống pháp luật xử lý các khoản nợ xấu”, Higgins nói. “Hơn nữa, chúng ta đang nói về khoản vay trị giá khoảng 5 tỷ USD, và khó có thể thấy bất kỳ tổ chức AMI tư nhân nào có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể với số tiền lớn như vậy”.
Theo Nikkei Asia
