Mới đây, hãng Danone (đơn vị sản xuất Aptamil) đã thông báo thu hồi tự nguyện một lô sữa Aptamil First Infant Milk tại thị trường Anh do lo ngại nhiễm độc tố cereulide (tạo ra bởi vi khuẩn Bacillus cereus).
Sự việc của Aptamil diễn ra ngay sau khi tập đoàn Nestlé cũng thực hiện một đợt thu hồi khổng lồ trên hơn 50 quốc gia (bao gồm các dòng sữa như SMA, NAN, BEBA) do cùng một loại độc tố cereulide.
Cơn địa chấn mang tên thu hồi sữa bột trẻ em đang lan rộng từ Anh sang Pháp, Ireland và nhiều quốc gia khác không còn là một sự cố kỹ thuật đơn lẻ.
Mặc dù ban đầu Nestlé và Danone từ chối nêu tên trực tiếp, nhưng các báo cáo điều tra từ giới phân tích thị trường và truyền thông quốc tế (như tờ Yicai Global và Food Ingredients First) cho rằng nhà cung cấp chính là Cabio Biotech (Wuhan) Co., Ltd, một gã khổng lồ trong lĩnh vực nguyên liệu sinh học tại Trung Quốc.
Vụ việc này không chỉ đặt ra dấu hỏi lớn về an toàn thực phẩm mà còn phơi bày sự phụ thuộc rủi ro của những tập đoàn tỷ USD như Danone và Nestlé vào một nguồn cung ứng duy nhất.
Theo các thông tin xác minh từ Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Anh (FSA) và hệ thống cảnh báo RASFF của Liên minh Châu Âu, nguồn cơn của cuộc khủng hoảng bắt nguồn từ dầu ARA (Arachidonic Acid).
Đây là một loại axit béo quan trọng được thêm vào sữa công thức để giúp trẻ phát triển não bộ. Kết quả kiểm nghiệm cho thấy các lô dầu ARA do Cabio Biotech sản xuất tại nhà máy ở Vũ Hán đã bị nhiễm vi khuẩn Bacillus cereus, loại vi sinh vật sản sinh ra độc tố Cereulide cực kỳ nguy hiểm.
Điều đáng lo ngại nhất nằm ở đặc tính vật lý của loại độc tố này khi nó có khả năng chịu nhiệt vô cùng bền bỉ. Trong khi quy trình tiệt trùng sữa thông thường có thể tiêu diệt vi khuẩn, nhưng độc tố Cereulide vẫn tồn tại nguyên vẹn, sẵn sàng tấn công hệ tiêu hóa của trẻ em ngay cả khi sữa đã được pha bằng nước nóng.
Tác động của loại độc tố này lên sức khỏe trẻ nhỏ là vô cùng trực diện và nhanh chóng. Chỉ trong vòng vài giờ sau khi bú phải sữa nhiễm độc, trẻ có thể gặp các triệu chứng nôn mửa dữ dội, đau bụng co thắt và tiêu chảy. Đối với một cơ thể non nớt, việc mất nước đột ngột do ngộ độc thực phẩm có thể dẫn đến những biến chứng suy kiệt nghiêm trọng.
Chính tính chất "lì lợm" trước nhiệt độ của Cereulide đã biến các quy trình an toàn thông thường tại nhà máy của Danone và Nestlé trở nên vô hiệu, buộc các hãng này phải đưa ra lệnh thu hồi khẩn cấp cho hơn 60 thị trường trên toàn thế giới.
Xét về khía cạnh kinh doanh, Cabio Biotech vốn là "người khổng lồ thầm lặng" cung ứng tới gần một phần ba lượng ARA trên toàn cầu. Sự cố lần này không chỉ khiến cổ phiếu của doanh nghiệp tại thị trường chứng khoán Thâm Quyến sụt giảm thê thảm mà còn làm sứt mẻ nghiêm trọng uy tín của các nhãn hàng lâu đời như Aptamil hay SMA.
Cabio Biotech có trụ sở tại Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Trong giới nguyên liệu thực phẩm, đây không phải là một cái tên nhỏ lẻ. Họ sử dụng công nghệ lên men vi sinh vật để chiết xuất ARA, một quy trình đòi hỏi sự kiểm soát vi sinh cực kỳ nghiêm ngặt.
Giá cổ phiếu của Cabio Biotech trên thị trường chứng khoán Trung Quốc đã sụt giảm gần 12% chỉ trong một phiên giao dịch ngay sau khi thông tin thu hồi sữa được tung ra.
Vào ngày 12/1/2026, Cabio Biotech đã phải gửi văn bản giải trình lên Sàn giao dịch Chứng khoán Thượng Hải. Họ xác nhận đang phối hợp với các khách hàng lớn để kiểm tra lại các lô hàng sau khi cổ phiếu công ty bốc hơi gần 12% giá trị.
Nestlé và Danone đã lập tức đình chỉ việc nhập khẩu ARA từ nhà cung cấp này. Ước tính thiệt hại từ đợt thu hồi toàn cầu (tại hơn 60 quốc gia) đối với các hãng sữa có thể lên tới 1,3 tỷ USD (theo phân tích của ngân hàng Jefferies).
Cũng theo các chuyên gia tài chính từ ngân hàng Jefferies ước tính rằng chi phí thu hồi và xử lý khủng hoảng có thể lên tới con số hàng tỷ USD, chưa kể đến những vụ kiện pháp lý đang dần hình thành tại châu Âu. Sự phụ thuộc quá mức vào một nhà cung cấp từ Trung Quốc đã trở thành "gót chân Achilles" khiến các tập đoàn đa quốc gia rơi vào thế bị động khi mắt xích nguyên liệu thô bị gãy đổ.
