Theo tờ The Verge, trong khi người dùng tại Trung Quốc hay châu Âu đang được tận hưởng những chiếc smartphone với cảm biến 1-inch và hệ thống zoom tiềm vọng 'vô đối', thì tại Mỹ, những khái niệm như 'Ultra' dường như đang bị Apple và Samsung định nghĩa lại theo một cách khiêm tốn hơn nhiều.
Tại sao quốc gia đi đầu về công nghệ lại đang tụt hậu trong cuộc đua phần cứng nhiếp ảnh di động?
Khi 'Ultra' tại Mỹ không còn thực sự 'Ultra'
Nếu nhìn vào các bảng xếp hạng camera smartphone gần đây, có thể thấy một xu hướng rõ rệt: những cái tên dẫn đầu không còn xoay quanh Apple hay Samsung, mà là các flagship đến từ Trung Quốc như Xiaomi 17 Ultra, các dòng OPPO Find X Ultra hay Vivo X Ultra thế hệ mới.
Trước đó, những model như Xiaomi 14 Ultra, OPPO Find X7 Ultra hay Vivo X100 Ultra đã đặt nền móng cho xu hướng này, khi đẩy phần cứng camera lên mức cực đoan.
Điểm chung của những "quái vật" này là gì? Đó là cảm biến loại 1-inch (Sony IMX989 hoặc LYT-900), thứ được coi là 'chén thánh' của nhiếp ảnh di động hiện đại.
Cảm biến 1-inch mang lại độ sâu trường ảnh (bokeh) tự nhiên và khả năng thu sáng vượt trội mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào các thuật toán AI "tẩy" nhiễu vốn thường làm bệt chi tiết.
Tại Mỹ, phân khúc smartphone siêu cao cấp hiện chủ yếu xoay quanh các lựa chọn như Samsung Galaxy S24 Ultra, iPhone 17 Pro Max và một số dòng Pixel của Google. Sự vắng bóng của các thương hiệu Trung Quốc khiến người dùng gần như không có cơ hội tiếp cận những thiết bị “camera-first” cực đoan nhất.
Đặt vào bối cảnh đó, Galaxy S24 Ultra vẫn là đại diện Android cao cấp nổi bật, nhưng nếu so về cấu hình phần cứng camera thuần túy, thiết bị này không theo kịp xu hướng cảm biến siêu lớn và hệ thống đa tele đang được các hãng Trung Quốc theo đuổi.
Tương tự, các flagship mới nhất như iPhone 17 Pro Max hay Galaxy S24 Ultra vẫn rất mạnh, nhưng theo một triết lý khác: cân bằng tổng thể giữa hiệu năng, pin, phần mềm và hệ sinh thái, thay vì tối đa hóa phần cứng camera.
Trái lại, các mẫu máy như Xiaomi 13 Ultra, OPPO Find X7 Ultra hay các dòng Vivo X Ultra lại theo đuổi triết lý “camera-first” cực đoan như nhiều ống kính tele riêng biệt (3x, 5x, 10x), thử nghiệm zoom quang học liên tục hoặc chia sẻ cảm biến giữa các tiêu cự…
Nếu thế giới đang tiến tới việc thu hẹp khoảng cách với máy ảnh chuyên nghiệp bằng vật lý thì người dùng Mỹ vẫn đang phải hài lòng với những cảm biến nhỏ hơn và chờ đợi sự cứu rỗi từ phần mềm.
Khoảng cách còn lộ rõ hơn ở hệ thống ống kính tiềm vọng. Trong khi Apple là hãng đầu tiên đưa zoom tiềm vọng 5x lên iPhone 15 Pro Max, thì ở các thế hệ gần đây, công nghệ này đã trở thành tiêu chuẩn và không còn là lợi thế riêng.
Các hãng Trung Quốc như OPPO Find X7 Ultra, Vivo X100 Ultra hay Xiaomi 14 Ultra đã đi xa hơn khi triển khai hệ thống nhiều ống kính tele độc lập, mỗi ống kính tối ưu cho một dải tiêu cự khác nhau.
Một số hãng thậm chí thử nghiệm các giải pháp quang học mới như thấu kính di chuyển hoặc biến thiên tiêu cự, nhằm duy trì chất lượng hình ảnh ổn định trên toàn dải zoom. Hệ quả là các thiết bị này có xu hướng giữ chất lượng ảnh cao hơn ở nhiều mức zoom khác nhau.
Trong khi đó, các flagship từ Mỹ thường có “điểm ngọt” tại một vài tiêu cự quang học cố định, và dựa nhiều hơn vào xử lý lai (hybrid) ở các mức còn lại.
Thiếu cạnh tranh
Nguyên nhân đầu tiên và quan trọng nhất dẫn đến tình trạng này chính là sự thiếu hụt cạnh tranh.
Tại Mỹ, thị trường smartphone gần như là cuộc chơi song mã giữa Apple và Samsung, với sự điều phối cực lớn từ các nhà mạng như Verizon hay AT&T. Khi những "kẻ thách thức" từ Trung Quốc như Xiaomi, Oppo hay Vivo không thể hiện diện chính thức vì các rào cản pháp lý và chính trị, Apple và Samsung không có động lực để mạo hiểm.
Đa số điện thoại tại Mỹ được mua qua nhà mạng (AT&T, Verizon, T-Mobile). Các hãng Trung Quốc gần như không có cửa vào hệ thống phân phối này do các vấn đề địa chính trị và bảo mật. Khi không có sự so sánh trực tiếp trên kệ hàng, người dùng Mỹ mặc nhiên coi iPhone hay Samsung là "hợp lý nhất".
Bởi vậy thay vì phải chạy đua thông số mỗi 6 tháng để tồn tại, hai gã khổng lồ này chọn chiến lược tối ưu hóa những gì đang có. Họ ưu tiên sự ổn định, hệ sinh thái và trải nghiệm tổng thể hơn là những đột phá phần cứng mang tính rủi ro cao.
Người dùng Mỹ dường như đang bị "định hình nhu cầu" bởi chính những người bán hàng cho họ: Họ được dạy rằng "đủ tốt" mới là tiêu chuẩn, thay vì "tốt nhất".
Bên cạnh đó, rào cản về thẩm mỹ và văn hóa tiêu dùng cũng đóng vai trò quyết định. Những chiếc "camera phone" hàng đầu thế giới thường có thiết kế rất cực đoan với cụm camera tròn khổng lồ, chiếm tới 1/3 mặt lưng và lồi ra đáng kể.
Apple và Samsung hiểu rằng đại đa số người dùng Mỹ ưu tiên sự tinh tế, mỏng nhẹ và tính công thái học. Việc hy sinh ngoại hình để lấy một cảm biến lớn là một canh bạc mà các hãng này chưa sẵn sàng thực hiện.
Thêm nữa, triết lý “nhiếp ảnh điện toán” và “nhiếp ảnh thuần túy” cũng đang khiến câu chuyện máy ảnh smartphone tại Mỹ trở nên phức tạp.
Mỹ là cái nôi của phần mềm, và cả Apple lẫn Google đều tin rằng thuật toán có thể bù đắp cho sự thiếu hụt vật lý của cảm biến. Do đó Apple và Google đều tập trung vào HDR, khả năng tái tạo màu da, và sự ổn định khi quay video. Họ muốn một bức ảnh "đẹp ngay lập tức" để đăng mạng xã hội.
Trái lại, Xiaomi, Vivo đi theo hướng "Optical priority" (Ưu tiên quang học). Cảm biến 1-inch và ống kính Leica không chỉ để lấy chi tiết, mà để lấy cái "hồn" của ảnh (độ chuyển vùng mờ, độ nổi khối), thứ mà thuật toán hiện nay vẫn chỉ là mô phỏng.
Nghịch lý
Một chi tiết đáng chú ý là Samsung Electronics hiện là một trong những nhà sản xuất cảm biến hình ảnh hàng đầu thế giới với dòng Samsung ISOCELL. Tuy nhiên, chiến lược của họ lại cho thấy một nghịch lý thú vị.
Trong khi bộ phận bán dẫn của Samsung cung cấp các cảm biến tiên tiến cho nhiều đối tác, bao gồm cả các hãng smartphone Trung Quốc, thì bộ phận di động của hãng lại không phải lúc nào cũng theo đuổi những cấu hình phần cứng camera “cực đoan” nhất trên các dòng Galaxy.
Thay vào đó, Samsung thường ưu tiên sự cân bằng tổng thể về thiết kế, pin và trải nghiệm người dùng. Điều này khiến một số công nghệ camera mới (đặc biệt ở mảng zoom hoặc thử nghiệm quang học) xuất hiện sớm hơn trên các thiết bị Trung Quốc, nơi các hãng sẵn sàng chấp nhận rủi ro để đẩy giới hạn phần cứng.
Đây là một quyết định mang tính kinh tế thuần túy: Samsung muốn duy trì một sản phẩm cân bằng để bán được hàng chục triệu máy trên toàn cầu, thay vì tạo ra một thiết bị quá chuyên biệt nhưng kén người dùng. Sự ổn định về dây chuyền cung ứng và tỷ suất lợi nhuận quan trọng hơn việc giành lấy ngôi vương trên các bảng xếp hạng camera.
Trước tình hình này, Google được kỳ vọng là cái tên phù hợp nhất để phá vỡ thế độc tôn và đưa Mỹ thoát khỏi "vùng trũng". Không giống như Apple vốn bị ràng buộc bởi di sản thiết kế quá chặt chẽ, Google đã tạo ra bản sắc riêng với "camera bar" (thanh camera) đặc trưng trên dòng Pixel.
Nguồn lực của Google cho phép họ thực hiện một chiến lược "tất tay" vào phần cứng. Google hoàn toàn có thể tạo ra một chiếc Pixel "Ultra" với thân máy dày hơn, cụm camera khổng lồ chứa cảm biến 1-inch và hệ thống zoom phức tạp nhất.
Tất nhiên Google cũng có khó khăn khi vẫn đang loay hoay với việc tối ưu hóa chip Tensor (vốn dựa trên Exynos của Samsung). Một hệ thống camera "khủng" cần một bộ xử lý hình ảnh (ISP) cực mạnh và mát, thứ mà Tensor hiện tại vẫn chưa hoàn thiện.
Bất chấp điều đó, với vị thế hiện tại, Google không có quá nhiều thứ để mất về mặt doanh số đại trà so với Apple, nhưng họ lại có tất cả để thắng nếu chiếm được lòng tin của giới đam mê công nghệ và nhiếp ảnh.
Nếu Google dám chấp nhận một thiết kế bị coi là "quái vật" để đổi lấy chất lượng ảnh vô đối, họ sẽ tạo ra một sản phẩm tiêu biểu mới tại thị trường Mỹ, buộc Apple và Samsung phải nhìn nhận lại sự bảo thủ của mình.
Đổi mới sáng tạo
Theo podcast The Vergecast, nếu nói công bằng thì việc gọi Mỹ là "vùng trũng" không có nghĩa là công nghệ của họ kém cỏi. Apple vẫn đang dẫn đầu tuyệt đối về khả năng quay video, sự ổn định màu sắc và tính nhất quán giữa các ống kính. Trải nghiệm "point and shoot" (giơ máy lên và chụp) của iPhone hay Pixel vẫn mang lại sự tin cậy cao hơn cho người dùng phổ thông.
Vấn đề của thị trường Mỹ không nằm ở chất lượng ảnh cuối cùng, mà nằm ở việc thiếu vắng sự "cực đoan" trong sáng tạo. Không có những thiết bị kiểu "camera monster", không có những thử nghiệm táo bạo về thấu kính. Chính xác hơn, Mỹ là một "vùng ổn định" nơi các hãng tập trung vào việc hoàn thiện những gì người dùng thực sự cần hàng ngày, thay vì chạy đua vũ trang phần cứng.
Ở một khía cạnh khác, điểm đáng chú ý nhất không phải là việc iPhone hay Samsung kém đi, mà là trung tâm đổi mới camera smartphone đã thực sự dịch chuyển sang Trung Quốc. Tại đó, các nhà sản xuất sẵn sàng chấp nhận rủi ro thiết kế, thử nghiệm phần cứng nhanh hơn và có chu kỳ lặp lại (iteration) ngắn hơn rất nhiều.
Trong khi Mỹ vẫn đang mải mê tối ưu hóa hệ sinh thái và trải nghiệm người dùng trên những nền tảng cũ, thì Trung Quốc đã trở thành "phòng thí nghiệm" cho tương lai của nhiếp ảnh di động. Người dùng Mỹ không thiếu công nghệ, họ chỉ thiếu áp lực cạnh tranh để các hãng buộc phải sử dụng những công nghệ đỉnh cao nhất vào sản phẩm thương mại.
*Nguồn: The Verge, Wired
.png "12 doanh nghiệp ký hợp đồng thuê hạ tầng tại Cụm Công nghiệp Stavian Hưng Yên")
