Nhu cầu bùng nổ từ trí tuệ nhân tạo đang khiến thị trường bán dẫn toàn cầu bước vào một giai đoạn căng thẳng mới. Theo Chủ tịch tập đoàn công nghệ Hàn Quốc SK Group, tình trạng thiếu hụt chip nhớ trên toàn cầu có thể kéo dài đến tận năm 2030, khi năng lực sản xuất của ngành khó theo kịp tốc độ tăng trưởng của nhu cầu.
Phát biểu bên lề hội nghị công nghệ GTC của Nvidia diễn ra tại San Jose (Mỹ), ông Chey Tae-won cho biết ngành công nghiệp chip nhớ cần ít nhất 4–5 năm để mở rộng công suất sản xuất wafer - nền tảng cốt lõi của quá trình chế tạo chip. Trong khi đó, nhu cầu từ các ứng dụng AI đang tăng với tốc độ vượt xa dự báo trước đây.
Sự bùng nổ của AI đã khiến giá chip nhớ tăng mạnh, khi các hãng bán dẫn buộc phải ưu tiên những dòng sản phẩm có giá trị cao hơn. Điển hình là SK Hynix, công ty bán dẫn chủ lực của SK Group, hiện đang tập trung sản xuất HBM (High Bandwidth Memory) - loại chip nhớ băng thông cao được sử dụng trong các hệ thống AI tiên tiến của những khách hàng lớn như Nvidia.
Theo ông Chey, ngay cả khi các hãng chip tăng tốc đầu tư, việc mở rộng sản xuất không thể diễn ra trong thời gian ngắn. Do đó, thị trường chip nhớ có thể tiếp tục trong trạng thái cung không đủ cầu suốt phần còn lại của thập kỷ.
Rào cản không nằm ở tiền
Trước câu hỏi liệu SK Hynix có mở rộng các nhà máy ra nước ngoài để đáp ứng nhu cầu hay không, Chủ tịch SK Group cho biết công ty trước mắt vẫn ưu tiên xây dựng các cơ sở mới tại Hàn Quốc.
Ông nhấn mạnh rằng trở ngại lớn nhất đối với việc mở rộng sản xuất chip không phải là vốn đầu tư hay các gói hỗ trợ của chính phủ, mà là nguồn năng lượng, nước và hệ sinh thái công nghiệp phù hợp.
“Vấn đề hiện nay không phải là tiền hay trợ cấp. Điều quan trọng là năng lượng, nguồn nước và liệu nơi đó có đủ điều kiện để xây dựng một hệ sinh thái bán dẫn hoàn chỉnh hay không,” ông Chey nói.
Trong bối cảnh năng lực sản xuất không thể mở rộng nhanh, SK Hynix cho biết chiến lược trước mắt của công ty là ổn định giá chip nhớ, thay vì cố gắng tăng sản lượng quá nhanh.
“Có những giới hạn nhất định trong việc mở rộng nguồn cung. Vì vậy, chúng tôi sẽ cố gắng trước hết giữ cho giá thị trường ổn định,” ông Chey cho biết.
AI làm nhu cầu chip tăng gấp hàng nghìn lần
Áp lực lên ngành bán dẫn ngày càng lớn khi trí tuệ nhân tạo bước vào giai đoạn triển khai quy mô lớn.
Trong bài phát biểu tại GTC, Jensen Huang, CEO Nvidia, cho biết nhu cầu đối với chip AI đã tăng gấp 10.000 lần trong thời gian gần đây. Sự gia tăng này đến từ quá trình triển khai mô hình AI vào thực tế - còn gọi là inference - khi các hệ thống AI cần xử lý lượng dữ liệu khổng lồ và yêu cầu sức mạnh tính toán ngày càng lớn.
Điều này khiến các hãng công nghệ phải đầu tư mạnh vào GPU và chip nhớ hiệu suất cao, những thành phần then chốt để vận hành các mô hình AI hiện đại.
Bên cạnh nhu cầu tăng vọt, ngành bán dẫn còn phải đối mặt với một thách thức khác: chi phí năng lượng leo thang do bất ổn địa chính trị.
Theo ông Chey, căng thẳng tại Trung Đông, đặc biệt là xung đột liên quan đến Iran, đã khiến giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh sau khi eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa, làm gián đoạn một phần lớn hoạt động vận chuyển dầu khí. Tình hình này đã tạo ra thêm áp lực cho các tập đoàn công nghệ vốn tiêu thụ lượng điện năng khổng lồ để vận hành các nhà máy bán dẫn.
“Giá năng lượng tăng đã gây ra nhiều khó khăn cho chúng tôi. Tập đoàn cần tìm kiếm thêm các nguồn năng lượng thay thế để duy trì hoạt động ổn định,” ông Chey cho biết.
Theo Ray Wang, chuyên gia phân tích tại SemiAnalysis, rủi ro lớn nhất hiện nay nằm ở nguồn cung các nguyên liệu đặc thù cho ngành bán dẫn. Nếu tình hình căng thẳng kéo dài, các nhà sản xuất chip có thể gặp khó khăn trong việc đảm bảo nguồn helium và bromine - hai yếu tố quan trọng trong quy trình sản xuất.
“Hiện tại tác động vẫn chưa quá rõ rệt. Nhưng nếu xung đột tiếp tục leo thang, các doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh chuỗi cung ứng để thích ứng với nguy cơ thiếu hụt vật liệu,” ông nhận định.
Mặc dù Trung Đông không phải là trung tâm sản xuất chip như Đông Á, khu vực này lại giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp một số nguyên liệu thiết yếu.
Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), Qatar cung cấp hơn ⅓ lượng helium của thế giới. Loại khí này được sử dụng trong nhiều công đoạn sản xuất bán dẫn, đặc biệt là tản nhiệt và hỗ trợ công nghệ quang khắc - quy trình tạo ra các mạch điện siêu nhỏ trên bề mặt chip.
Điều đáng lo ngại là hiện không có giải pháp thay thế thực sự khả thi cho helium trong quy trình này. Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn (SIA) từng cảnh báo rằng nếu nguồn cung helium bị gián đoạn, toàn bộ ngành sản xuất chip toàn cầu có thể chịu cú sốc lớn.
Ngoài sản xuất, khâu vận chuyển cũng tiềm ẩn rủi ro. Helium từ Trung Đông phần lớn được xuất khẩu qua eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chiến lược đang nằm trong tâm điểm căng thẳng địa chính trị.
SK Hynix cân nhắc niêm yết tại Mỹ
Song song với chiến lược mở rộng sản xuất, SK Hynix cho biết đang cân nhắc niêm yết cổ phiếu tại Mỹ thông qua phát hành chứng chỉ lưu ký Mỹ (ADR).
Theo Chủ tịch SK Group, động thái này có thể giúp công ty tiếp cận nhiều nhà đầu tư Mỹ và quốc tế hơn, qua đó mở rộng nguồn vốn cho các kế hoạch phát triển trong tương lai.
“Nếu phát hành ADR, chúng tôi có thể thu hút thêm các cổ đông Mỹ cũng như nhà đầu tư quốc tế,” ông Chey nói.
Trong bối cảnh AI đang thúc đẩy cuộc cách mạng công nghệ toàn cầu, chip nhớ, đặc biệt là các dòng phục vụ AI, đang trở thành tài nguyên chiến lược mới của ngành công nghiệp bán dẫn. Tuy nhiên, với những rào cản về năng lực sản xuất và hạ tầng năng lượng, thế giới có thể sẽ phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt chip kéo dài trong nhiều năm tới.
Theo: Nikkei Asia, CNBC
.jpg "Lãi vay tăng cao, thị trường bất động sản bước vào giai đoạn sàng lọc")
