Mới đây, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã quyết định nâng lãi suất chính sách lên 1,25%, mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, trong bối cảnh áp lực lạm phát gia tăng và thị trường kỳ vọng ngân hàng trung ương tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ.
Sau cuộc họp kéo dài hai ngày, hội đồng chính sách BOJ quyết định tăng lãi suất cho vay qua đêm không thế chấp lên 1,25%. Đây là lần tăng lãi suất thứ hai của ngân hàng trung ương trong năm nay, sau khi nâng lãi suất chính sách lên 1% vào tháng 6. Mức 1,25% cũng là cao nhất kể từ năm 1995. Quyết định được thông qua với tỷ lệ 7-2, khi hai trong số chín thành viên hội đồng bỏ phiếu giữ nguyên lãi suất.
Thị trường trước đó gần như đã dự đoán BOJ sẽ tăng lãi suất. Dữ liệu từ Totan Research và Totan ICAP cho thấy xác suất được thị trường đánh giá cho một đợt tăng lãi suất gần như 100%. Trong những tuần gần đây, các quan chức BOJ cũng liên tục phát đi những tín hiệu theo hướng thắt chặt, củng cố kỳ vọng ngân hàng sẽ đẩy nhanh quá trình tăng lãi suất.
Động thái của BOJ diễn ra trong bối cảnh áp lực lạm phát ngày càng lớn, đặc biệt khi xung đột kéo dài tại Trung Đông đẩy giá dầu tăng trở lại.
Là quốc gia phụ thuộc đáng kể vào dầu mỏ nhập khẩu, Nhật Bản có nguy cơ chịu tác động trực tiếp từ giá năng lượng cao. Chi phí nhiên liệu tăng không chỉ gây thêm áp lực lên lạm phát mà còn có thể ảnh hưởng đến cán cân thương mại của nước này.
“Việc tăng lãi suất tái cấp vốn chính của Ngân hàng Nhật Bản chủ yếu xuất phát từ nhu cầu tiếp tục quá trình bình thường hóa tiền tệ đã bắt đầu từ vài quý trước”, Mabrouk Chetouane, người đứng đầu chiến lược thị trường toàn cầu tại Natixis Investment Managers, nhận định.
Theo ông Chetouane, “sự trở lại của lạm phát tích cực về mặt cấu trúc đòi hỏi phải thoát khỏi môi trường lãi suất thấp một cách dứt khoát”. Ông cho rằng các cuộc khảo sát hộ gia đình về kỳ vọng lạm phát cho thấy áp lực giá cả dai dẳng vẫn tồn tại.
Kể từ khi chấm dứt chính sách lãi suất âm lịch sử vào tháng 3/2024, BOJ đã tiếp tục tăng lãi suất thêm 5 lần, tính cả quyết định mới nhất.
Động thái mới của BOJ diễn ra sau các quyết định điều chỉnh lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB). Cách đây 2 ngày, Fed nâng lãi suất qua đêm chuẩn thêm 25 điểm cơ bản lên phạm vi 3,75-4%, trong khi ECB tuần trước cũng tăng lãi suất tiền gửi chủ chốt thêm 25 điểm cơ bản lên 2,5%.
Không chỉ giới đầu tư kỳ vọng BOJ tăng lãi suất. Chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng gây sức ép lên ngân hàng trung ương Nhật Bản trong việc kiểm soát lạm phát, trong bối cảnh Washington quan ngại về lợi suất trái phiếu Nhật Bản tăng và đồng yên suy yếu so với USD.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent từng đưa ra những tuyên bố cứng rắn, thách thức các nhà đầu tư đặt cược chống lại những nỗ lực phối hợp giữa Mỹ và Nhật Bản nhằm hỗ trợ đồng yên. Ông cũng đã gặp Thống đốc BOJ Kazuo Ueda, thúc giục ngân hàng sử dụng chính sách hợp lý để kiềm chế lạm phát và củng cố đồng nội tệ.
Tuần trước, đồng yên có thời điểm tăng lên mức 152 yên/USD, cao nhất trong 6 tháng. Tuy nhiên, đồng tiền này sau đó thu hẹp đà tăng và hiện giao dịch quanh 155-156 yên/USD.
Sau quyết định tăng lãi suất, thị trường hiện hướng sự chú ý tới cuộc họp báo của Thống đốc Kazuo Ueda. Các nhà đầu tư và giới phân tích sẽ tìm kiếm những tín hiệu mới về lộ trình chính sách tiền tệ và khả năng BOJ tiếp tục nâng lãi suất trong thời gian tới.
Theo Nikkei Asia
