Cuối tháng 3/2022, vợ chồng anh Việt Huỳnh Đ (sinh năm 1978, tỉnh Vĩnh Long) đến một chi nhánh ngân hàng để vay vốn. Phía ngân hàng đặt điều kiện, khách hàng muốn được giải ngân, chị Nguyễn Thị Kim N phải mua hợp đồng bảo hiểm nhân thọ với phí 150 triệu đồng/năm.
Cùng ngày ký hợp đồng tín dụng (31/3/2022), chị N cũng ký hợp đồng bảo hiểm nhân thọ với một công ty bảo hiểm. Người thụ hưởng là anh Đ, hưởng 100% quyền lợi. Tổng số tiền bảo hiểm cơ bản gần 6,5 tỷ đồng, hiệu lực kéo dài đến năm 2091.
Theo lời khai của nguyên đơn, khi làm thủ tục, nhân viên tư vấn yêu cầu chị N ký tên và đánh dấu vào các ô “không có” để hoàn tất hồ sơ mà không giải thích rõ nội dung từng câu hỏi. Bộ tài liệu hợp đồng dày hơn 60 trang, nhưng không có thời gian để đọc kỹ.
Ngày 21/10/2022, chỉ khoảng 7 tháng sau khi ký hợp đồng, chị N qua đời do đột quỵ. Anh Đ nộp hồ sơ yêu cầu công ty bảo hiểm chi trả gần 6,5 tỷ đồng.
Công ty từ chối. Lý do đưa ra là chị N đã khai không trung thực về tình trạng sức khỏe khi mua bảo hiểm.
Cụ thể, trong hồ sơ yêu cầu bảo hiểm có hai câu hỏi quan trọng. Câu hỏi thứ 10 hỏi rằng trong 5 năm gần đây, người được bảo hiểm có từng nhập viện, xét nghiệm máu, chụp X-quang, siêu âm, điện tâm đồ... không. Câu hỏi thứ 11 hỏi về các bệnh tim mạch, van tim, bệnh tim bẩm sinh. Chị N đều đánh dấu vào ô “không”.
Công ty bảo hiểm dẫn hồ sơ bệnh án cho thấy từ năm 2017 đến 2021, chị N có ghi tiền sử “hở van tim 2 lá” tại nhiều cơ sở y tế. Từ đó, công ty kết luận việc khai “không” là gian dối, đơn phương chấm dứt hợp đồng và chỉ đồng ý hoàn trả 150 triệu đồng phí bảo hiểm đã đóng.
Không chấp nhận, anh Đ đưa vụ việc ra tòa. Tháng 9/2025, Tòa án nhân dân khu vực xử sơ thẩm, chấp nhận toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn buộc công ty bảo hiểm trả gần 6,5 tỷ đồng.
Công ty bảo hiểm kháng cáo, đề nghị tòa phúc thẩm bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện.
Tòa phúc thẩm nói gì?
Tại phiên xử ngày 31/3/2026, Hội đồng xét xử Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Long phân tích từng luận điểm của công ty bảo hiểm và bác bỏ lần lượt.
Về hồ sơ “hở van tim 2 lá”: Các lần chị N nhập viện từ 2017 đến 2021 đều là để sinh con, không phải để khám hay điều trị bệnh lý tim mạch. Ghi chú “hở van tim 2 lá” trong hồ sơ sản khoa chỉ là lời khai của thân nhân khi làm thủ tục nhập viện — không phải kết luận của cơ quan chuyên môn xác nhận chị mắc bệnh này. Lần khám tại bệnh viện sau đó cũng chỉ là khám sức khỏe tổng quát, không liên quan đến điều trị tim mạch.
Về nguyên nhân tử vong: Hồ sơ y tế xác định chị N mất do suy hô hấp cấp — không phải bệnh van tim. Công ty bảo hiểm không chứng minh được rằng trước khi ký hợp đồng, chị N đã từng được xác định mắc bệnh hở van tim hoặc điều trị các bệnh liên quan.
Về trách nhiệm kiểm tra sức khỏe: Nếu công ty nghi ngờ tình trạng sức khỏe của người được bảo hiểm, họ hoàn toàn có quyền yêu cầu kiểm tra sức khỏe trước khi ký hợp đồng. Họ đã không làm vậy và không thể sau đó đổ lỗi cho người mua về việc khai báo thiếu sót.
Về căn cứ pháp lý: Bệnh hở van tim 2 lá không thuộc danh mục bệnh hiểm nghèo theo quy định hiện hành của Bộ Y tế. Việc công ty viện dẫn án lệ để đơn phương chấm dứt hợp đồng là không có cơ sở.
Kết quả, Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm. Công ty bảo hiểm phải trả gần 6,5 tỷ đồng cho anh Đ, đồng thời chịu toàn bộ án phí phúc thẩm.
Vụ kiện này phản ánh một thực tếi khi người mua bảo hiểm kèm khoản vay thường không có đủ thời gian và điều kiện để đọc kỹ hàng chục trang hợp đồng. Khi sự cố xảy ra, công ty bảo hiểm có thể viện dẫn lỗi khai báo để từ chối bồi thường nhưng trong vụ này, tòa án đã xét xử theo hướng bảo vệ người tiêu dùng, khi những bằng chứng phía công ty đưa ra không đủ thuyết phục.
.jpg "DICERA Holdings tăng vốn lên hơn 1.000 tỷ đồng sau đợt trả cổ tức")
