Nga ngồi không cũng có lợi giữa chảo lửa Hormuz: Hai quốc gia nhập khẩu hàng đầu thế giới ‘tranh nhau’ từng giọt dầu, bất chấp cả ‘gọng kìm’ trừng phạt Mỹ

Hiện nay, hai cường quốc kinh tế này đang rơi vào cuộc đua khốc liệt để giành lấy lượng dầu hạn chế, chủ yếu từ Nga và một phần từ Saudi Arabia. Nguyên nhân bắt nguồn từ tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz và các cuộc đàm phán hòa bình bế tắc giữa Mỹ và Iran khiến thị trường bị thắt chặt.

Chuyên gia phân tích cấp cao Muyu Xu là tại Kpler cho biết sự cạnh tranh dầu thô Nga giữa Ấn Độ và Trung Quốc đã diễn ra rất gay gắt và sẽ tiếp tục duy trì đối với các lô hàng tháng 6.

Vào ngày 18/4, Mỹ đã gia hạn lệnh miễn trừ cho phép các nước mua dầu Nga đang vận chuyển trên biển trong khoảng 1 tháng để giảm bớt áp lực lên giá toàn cầu. Tuy nhiên Washington không nới lỏng lệnh trừng phạt đối với dầu thô Iran, vốn có gần 98% sản lượng được xuất sang Trung Quốc.

Việc đóng cửa eo biển Hormuz trên thực tế đang thúc đẩy các nước châu Á tìm đến nguồn dầu thô giá rẻ và có sẵn như dầu của Nga. Trong cuộc khủng hoảng này, Ấn Độ dường như dễ bị tổn thương hơn trước các cú sốc nguồn cung.

Lượng dầu nhập khẩu của nước này đã giảm trong tháng 3 và chỉ còn dự trữ đủ dùng trong khoảng 30 ngày. Khác với các quốc gia khác, chính phủ Ấn Độ không tăng giá bán lẻ xăng dầu nên nhu cầu tiêu thụ trong nước vẫn không hề sụt giảm.

Trong khi đó, Trung Quốc phụ thuộc vào eo biển Hormuz cho khoảng 45% - 50% lượng dầu nhập khẩu. Tuy nhiên, kho dự trữ dầu của Bắc Kinh có thể đáp ứng nhu cầu trong vòng 3-4 tháng.

Trung Quốc đang có vị thế tốt hơn so với hầu hết các quốc gia châu Á khác. Dù vậy Bắc Kinh vẫn cần nhập khẩu dầu thô để duy trì ngành xuất khẩu và hóa dầu khổng lồ, đồng thời tăng cường dự trữ chiến lược đề phòng xung đột kéo dài.

Về sự phụ thuộc vào dầu Nga, Ấn Độ đã nhập khẩu tổng cộng 4,57 triệu thùng/ngày trong tháng 3, trong đó dầu Nga chiếm 2,14 triệu thùng, tương đương 47%. Con số này cao gần gấp đôi so với tháng 2 khi tỷ trọng dầu Nga chỉ chiếm khoảng 20%.

Dữ liệu từ Kpler cho thấy Trung Quốc đã nhập khẩu 1,8 triệu thùng dầu Nga mỗi ngày trong tháng 3. Tuy nhiên tính đến thời điểm hiện tại của tháng 4, cả Ấn Độ và Trung Quốc đang cạnh tranh trực diện khi mỗi bên đều mua được 1,6 triệu thùng/ngày dầu thô từ Nga.

Trước chiến sự, các nhà lọc dầu Ấn Độ từng giảm mua dầu Nga do lệnh trừng phạt của Mỹ vào tháng 11. Washington thậm chí còn gây áp lực buộc New Delhi giảm phụ thuộc vào Nga để đổi lấy một thỏa thuận thương mại có lợi.

Đến tháng 2, thời điểm Ấn Độ và Mỹ đạt được thỏa thuận thương mại, lượng dầu Nga nhập khẩu vào Ấn Độ đã giảm xuống còn khoảng 1,04 triệu thùng/ngày. Nhưng cuộc xung đột liên quan đến Iran đã đảo ngược xu hướng đó.

Đại sứ Nga tại Ấn Độ Denis Alipov xác nhận Ấn Độ gần đây đang mua rất nhiều dầu của Nga và Moscow muốn duy trì mức độ hợp tác này. Ông mô tả các lệnh trừng phạt của Mỹ là bất hợp pháp.

Mặc dù New Delhi cần một thỏa thuận thuận lợi với Mỹ, nhưng dầu thô Nga đã trở thành yếu tố sống còn cho an ninh năng lượng của Ấn Độ giữa lúc xung đột Trung Đông diễn ra. Ấn Độ chịu rủi ro lớn hơn Trung Quốc do phụ thuộc nhiều hơn vào dầu vùng Vịnh và có mức dự trữ thấp hơn.

Theo CNBC