Nền kinh tế Việt Nam đang chuyển mình từ mở rộng nhanh sang phát triển bền vững và nâng cao chất lượng

Bức tranh kinh tế Việt Nam giai đoạn 2016–2025 được thể hiện rõ nét qua các chỉ số tăng trưởng nổi bật trong báo cáo của Cushman & Wakefield Việt Nam, cho thấy nền kinh tế đang chuyển mình từ mở rộng nhanh sang phát triển bền vững và nâng cao chất lượng.

Năm 2025, GDP bình quân đầu người đạt 5.026 USD, tăng 2.326 USD so với mức 2.735 USD năm 2016, trong khi tốc độ tăng trưởng GDP đạt 8,02%, cao hơn đáng kể so với mức 6,21% của năm 2016.

Cùng với đó, tầng lớp trung lưu gia tăng nhanh chóng với mức thu nhập trung bình đạt 4.490 USD, tăng 95% so với 2.301 USD năm 2016, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tiêu dùng nội địa và quá trình đô thị hóa.

Quy mô thương mại ghi nhận bước nhảy vọt khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 đạt 930,05 tỷ USD, tăng mạnh từ 349,16 tỷ USD năm 2016. Dân số Việt Nam cũng tăng từ 92,7 triệu người lên 102,3 triệu người, đứng thứ ba Đông Nam Á, tạo nền tảng vững chắc cho thị trường tiêu dùng và lực lượng lao động.

Việt Nam tiếp tục duy trì sức hút đối với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, với tổng vốn FDI đạt 38,42 tỷ USD vào năm 2025, tăng so với mức 20,9 tỷ USD năm 2016. Cơ cấu FDI cho thấy sự ổn định khi công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất, từ 58,8% năm 2016 lên 59,2% năm 2025; lĩnh vực bất động sản tăng từ 17,7% lên 19,9%; trong khi các ngành khác giảm từ 23,5% xuống còn 20,9%. Những con số này phản ánh vai trò trung tâm sản xuất của Việt Nam đồng thời cho thấy xu hướng dịch chuyển sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn.

FDI vào Việt Nam giai đoạn 2016–2025.

Chia sẻ tại phiên thảo luận về quy hoạch đô thị, bà Lê Hoàng Lan Như Ngọc, Giám đốc cấp cao Tư vấn Chiến lược, Cushman & Wakefield Việt Nam, cho biết bài học quan trọng nhất từ các nghiên cứu điển hình là quá trình đô thị hóa thành công chưa bao giờ chỉ dừng lại ở việc bổ sung nguồn cung nhà ở.

“Cốt lõi là phải tạo ra một logic đô thị – nơi hạ tầng, việc làm, giáo dục, y tế, tiện ích công cộng và chất lượng sống cùng phát triển một cách đồng bộ. Với dư địa quy hoạch lớn hơn, Việt Nam có cơ hội rõ nét để phát triển các đại đô thị tích hợp hiệu quả hơn, nhưng điều đó đòi hỏi tư duy dài hạn, kỷ luật trong triển khai và một cách tiếp cận hướng tới kiến tạo các quận, khu đô thị hoàn chỉnh, thay vì chỉ phát triển những công trình đơn lẻ”, bà nhấn mạnh.

Thông qua các nghiên cứu điển hình được trình bày tại hội thảo, Cushman & Wakefield chỉ ra một số nguyên tắc lặp lại cho tương lai đô thị Việt Nam, trong đó kết nối hạ tầng cần được ưu tiên từ sớm, tính kỷ luật trong quy hoạch tạo ra giá trị thương mại bền vững, và các hệ sinh thái đa chức năng – bao gồm trường học, y tế, văn phòng, bán lẻ và không gian công cộng – có khả năng chống chịu tốt hơn theo thời gian. Những ví dụ từ Trung Quốc và Việt Nam cho thấy quy hoạch đồng bộ không chỉ hỗ trợ gia tăng dân số mà còn duy trì giá trị tài sản, đồng thời nâng cao chất lượng sống đô thị.

Ở góc nhìn dài hạn, ông Anshul Jain, Tổng Giám đốc thị trường Ấn Độ, Đông Nam Á, Trung Đông và châu Phi, Cushman & Wakefield, nhận định câu chuyện tăng trưởng của Việt Nam đang chuyển dịch rõ rệt.

“Việt Nam tiếp tục là một trong những thị trường tăng trưởng dài hạn hấp dẫn nhất trong khu vực, bởi câu chuyện của Việt Nam giờ đây không chỉ còn là tốc độ mở rộng, mà là chất lượng của quá trình mở rộng đó.

Từ góc độ khu vực, xu hướng ngày càng rõ ràng: quy hoạch đô thị, đầu tư hạ tầng và chiến lược kinh tế cần được gắn kết chặt chẽ hơn. Nếu sự đồng bộ này tiếp tục được duy trì, Việt Nam sẽ có vị thế đặc biệt thuận lợi để hình thành những đô thị có năng lực cạnh tranh cao hơn, những hành lang đô thị có sức hút đầu tư mạnh hơn và một nền tảng vững chắc hơn cho tăng trưởng bất động sản trong dài hạn.”

Trong tầm nhìn dài hạn, theo định hướng quy hoạch đến năm 2050, Việt Nam tập trung phát triển các ngành chiến lược như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, robot, thiết bị bay không người lái, vật liệu mới, công nghệ sinh học và năng lượng hạt nhân. Hạ tầng tiếp tục là trụ cột quan trọng khi mạng lưới cao tốc được mở rộng với nhiều khu vực đạt trên 2.000 km.

Hệ thống metro tại các đô thị lớn cũng được đẩy mạnh, với Hà Nội dự kiến phát triển từ 410 km trong giai đoạn 2030–2035 lên 600 km vào giai đoạn 2045–2050, trong khi TP.HCM tăng từ 462 km lên 700 km. Các dự án trọng điểm như đường sắt cao tốc Bắc – Nam và sân bay quốc tế Long Thành được kỳ vọng sẽ tạo động lực tăng trưởng dài hạn.

Với nền tảng từ các chỉ số kinh tế tích cực và định hướng chiến lược rõ ràng, Việt Nam đang từng bước chuyển từ giai đoạn tăng trưởng nhanh sang phát triển bền vững, nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh, hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045.