Trung Quốc đang đưa dự án nghiên cứu máy bay chở khách siêu thanh thế hệ mới tiến sang một giai đoạn đòi hỏi khắt khe hơn. Trong đó, mô hình thử nghiệm giảm tiếng ồn TMS-10 hiện đã bước vào bước lắp ráp cuối cùng nhằm chuẩn bị cho chuyến bay thử nghiệm ở tốc độ siêu thanh dự kiến diễn ra vào cuối năm 2026.
TMS-10 do Phòng thí nghiệm Thiên Mục Sơn — một cơ sở nghiên cứu được thành lập dưới sự hỗ trợ của Đại học Hàng không Vũ trụ Bắc Kinh — phát triển.
Mục tiêu chính của dự án là thử nghiệm những công nghệ nền tảng, làm tiền đề để chế tạo ra các dòng máy bay chở khách siêu thanh êm hơn và mang tính ứng dụng thực tiễn cao hơn trong tương lai. Hiện tại, phòng thí nghiệm đã hoàn thành xuất sắc các giai đoạn khí động học trong hầm gió, thiết kế hệ thống điều khiển bay và sản xuất khung thân máy bay.
Nếu công nghệ này được ứng dụng thành công trên các dòng máy bay thương mại cỡ lớn, lợi thế về tốc độ mà nó mang lại sẽ vô cùng ấn tượng. Theo truyền thông Trung Quốc, một mẫu máy bay siêu thanh trong tương lai có thể rút ngắn thời gian di chuyển giữa Bắc Kinh và Thượng Hải xuống chỉ còn khoảng 30 phút, vượt trội so với thời gian khoảng 2 giờ của các chuyến bay thương mại hiện nay.
Thiết kế hướng tới vận tốc Mach 2
Trọng tâm của dự án TMS-10 là dòng máy bay thương gia siêu thanh có sức chứa từ 10 đến 15 chỗ ngồi, phục vụ riêng cho phân khúc di chuyển doanh nhân và du lịch cao cấp, không phải chạy theo phân khúc máy bay chở khách đại chúng như của Airbus hay Boeing.
Cấu hình khí động học của máy bay đã được tối ưu hóa để đạt tốc độ bay hành trình lên tới Mach 2 (gấp 2 lần tốc độ âm thanh), đồng thời vẫn vận hành linh hoạt ở tốc độ cận âm khoảng Mach 0.95.
Bên cạnh đó, TMS-10 được phát triển dựa trên định hướng kết hợp giữa hiệu suất tốc độ cao, khả năng giảm lực cản khí động học và giảm thiểu đáng kể bùng nổ sóng âm.
Trước đó, vào tháng 6/2025, mẫu thử nghiệm tỉ lệ 1:18 đã cất cánh lần đầu tiên từ Sân bay Định Châu ở tỉnh Hà Bắc. Tờ Global Times đưa tin, chuyến bay đó giữ vận tốc dưới Mach 0.2, nhằm mục đích chính là kiểm chứng khả năng cất-hạ cánh ở vận tốc thấp, độ ổn định cũng như tính linh hoạt trong điều khiển.
Ở giai đoạn tiếp theo, nhóm nghiên cứu Trung Quốc dự kiến sẽ đẩy mẫu thử nghiệm vượt qua rào cản âm thanh để duy trì trạng thái bay siêu thanh liên tục. Quá trình này sẽ đi kèm với việc đo đạc mức độ bùng nổ sóng âm, đánh giá lại cấu hình khí động học, hệ thống điều khiển bay và mức độ tương thích giữa tính chất khí động học với hệ thống động cơ.
Mẫu máy bay thử nghiệm này sử dụng cấu hình 3 bề mặt khí động, tích hợp cánh tà phía trước và cánh đuôi chữ T. Đại diện Phòng thí nghiệm Thiên Mục Sơn cho biết, thiết kế này giúp ngăn ngừa các sóng xung kích phát sinh ở mũi và cánh máy bay hợp lại thành một dải sóng mạnh hơn, trong khi cấu hình phía sau sẽ hỗ trợ phân tán và làm suy yếu lực tác động của các sóng xung kích này.
Phá vỡ rào cản âm thanh mới chỉ là bước khởi đầu
Việc đưa một máy bay chở khách đạt tới tốc độ Mach 2 phức tạp hơn rất nhiều so với việc thử nghiệm bay siêu thanh trên tiêm kích hay các dòng máy bay thực nghiệm cỡ nhỏ.
Một máy bay thương mại đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa khí động học tốc độ cao với độ bền kết cấu, khả năng quản lý nhiệt, sự thoải mái của hành khách, độ tin cậy và chi phí vận hành ở mức chấp nhận được. Máy bay cũng phải chịu đựng được lượng nhiệt khổng lồ sinh ra từ việc bay liên tục ở tốc độ cao mà vẫn duy trì được tuổi thọ khai thác đạt chuẩn.
Hệ thống động cơ cũng là một rào cản kỹ thuật lớn khác. Các nhà nghiên cứu tham gia dự án nhấn mạnh rằng lõi động cơ, cửa hút khí và hệ thống xả là những khu vực then chốt cần tiếp tục nâng cấp.
Theo Phòng thí nghiệm Thiên Mục Sơn, các phiên bản trong tương lai sẽ cần tới hệ thống động cơ chu trình biến đổi — công nghệ có khả năng vận hành hiệu quả ở cả hai chế độ bay siêu thanh và cận âm.
Do đó, quá trình chuyển giao từ mô hình thử nghiệm hiện tại sang một chiếc máy bay chở khách hoàn chỉnh sẽ phải trải qua thêm nhiều giai đoạn. Trong đó bao gồm việc xây dựng một mô hình thử nghiệm giảm tiếng ồn quy mô lớn hơn với khối lượng khoảng 10 tấn, thực hiện thêm các đợt bay thử nghiệm và đánh giá toàn diện các thành phần kết cấu quan trọng.
Công tác nghiên cứu hiện tại của Trung Quốc vẫn đang nằm ở giai đoạn tiền nghiên cứu và xác minh công nghệ, chứ chưa phải là giai đoạn phát triển máy bay thương mại chính thức.
.png "Công bố kết luận thanh tra 2 chi nhánh một ngân hàng Big4")
.png "Gia Lai: Ngôi sao kinh tế mới của miền Trung đang trỗi dậy")
