Liên minh Châu Âu đã chính thức thông qua lệnh cấm hoàn toàn khí đốt Nga

Lệnh cấm này đã được hầu hết các nước EU nhất trí, chỉ có Hungary và Slovakia phản đối.

Hội đồng châu Âu đã ra tuyên bố cho biết các hợp đồng hiện có sẽ được hưởng giai đoạn chuyển tiếp để kiểm soát tác động của lệnh cấm đối với giá khí đốt và thị trường. Các quốc gia EU sẽ trước tiên xác minh các quốc gia sản xuất khí đốt trước khi cho phép khí đốt nhập khẩu vào EU. Cá nhân vi phạm quy định có thể phải đối mặt với mức phạt tối đa ít nhất là 2,5 triệu euro, trong khi các công ty sẽ phải đối mặt với mức phạt tối đa ít nhất là 40 triệu euro.

Liên minh châu Âu đã yêu cầu các quốc gia thành viên phải xây dựng kế hoạch trước ngày 1/3/2026 để đa dạng hóa nguồn cung cấp khí đốt tự nhiên và xác định các nguồn nhập khẩu thay thế để thay thế khí đốt của Nga. Các công ty EU phải báo cáo bất kỳ hợp đồng khí đốt nào còn hiệu lực với Nga cho các cơ quan có thẩm quyền và Ủy ban châu Âu, và các quốc gia vẫn nhập khẩu dầu mỏ của Nga cũng phải đệ trình các kế hoạch đa dạng hóa năng lượng.

Nếu một quốc gia thành viên EU gặp khó khăn trong việc bổ sung nguồn dự trữ khí đốt không phải của Nga trước mùa sưởi ấm mùa đông, luật pháp cho phép hoãn thời hạn cấm nhập khẩu đến ngày 1/11/2027. Quy định cũng nêu rõ rằng Ủy ban châu Âu có thể tạm dừng lệnh cấm nhập khẩu trong tối đa bốn tuần nếu EU tuyên bố tình trạng khẩn cấp và một hoặc nhiều quốc gia EU phải đối mặt với mối đe dọa nghiêm trọng về nguồn cung.

Michael Damianos, Bộ trưởng Năng lượng, Thương mại và Công nghiệp của Síp, quốc gia đang giữ chức chủ tịch luân phiên của Liên minh châu Âu, cho biết lệnh cấm này nhằm mục đích giảm sự phụ thuộc vào khí đốt của Nga và sẽ là "một bước quan trọng hướng tới một liên minh năng lượng độc lập" cho EU.

Kết quả bỏ phiếu của Hội đồng châu Âu cho thấy chỉ có Hungary và Slovakia bỏ phiếu chống lại lệnh cấm, trong khi Bulgaria bỏ phiếu trắng. Hãng tin Reuters đưa tin rằng Hungary và Slovakia vẫn phụ thuộc rất nhiều vào năng lượng của Nga và hy vọng duy trì quan hệ với Nga. Hungary tuyên bố rằng nếu lệnh cấm được thông qua, nước này sẽ đệ đơn kiện lên Tòa án Công lý châu Âu, cơ quan tư pháp cao nhất của EU.

Trước cuộc xung đột Nga-Ukraine năm 2022, Nga cung cấp cho EU khoảng 40% lượng khí đốt tự nhiên. Hội đồng châu Âu tuyên bố rằng tỷ lệ này đã giảm xuống còn 13% vào năm 2025, khi các nước EU dần giảm nhập khẩu và EU áp dụng một loạt các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Nga.

Dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch Phần Lan cho thấy, tháng trước, 5 nước nhập khẩu năng lượng hàng đầu của EU từ Nga đã chi tổng cộng 1,4 tỷ euro, chủ yếu cho khí đốt tự nhiên qua đường ống và khí đốt tự nhiên hóa lỏng. Hungary là nước mua nhiều nhất.

Ngoài ra, Hội đồng châu Âu cho biết Ủy ban châu Âu cũng có kế hoạch đề xuất luật nhằm từng bước loại bỏ nhập khẩu dầu mỏ từ Nga vào cuối năm 2027.

Đáp lại lệnh cấm mới được EU thông qua, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết vào ngày 26/1: "Vẫn khó để đánh giá liệu họ là những chư hầu hạnh phúc hay những nô lệ bất hạnh. Thời gian sẽ trả lời. Nhưng dù sao đi nữa, họ đã từ bỏ tự do của mình."