Theo thông tin từ TMTPOST, tháng 4 năm nay tại con đường Hậu Xưởng Thôn thuộc khu phát triển phần mềm nổi tiếng Trung Quan Thôn của Trung Quốc, ánh đèn đêm khuya thưa thớt và lạnh lẽo, giống như tình cảnh nghề nghiệp của nhiều lập trình viên phổ thông lúc này tại Trung Quốc.
Trên các nền tảng tuyển dụng lớn, mức lương trung bình hàng tháng cho các vị trí công nghệ truyền thống như nhà phát triển phần mềm Java hay Front-end,..đang âm thầm sụt giảm, dần quay về mốc của hai năm trước.
Bóng ma “lằn ranh đỏ 35 tuổi” đối với lập trình viên ở Trung Quốc vẫn chưa tan biến. Điều này có nghĩa là một số doanh nghiệp công nghệ ở Trung Quốc ngầm xem ngưỡng tuổi 35 là giới hạn tuyển dụng hoặc giữ nhân sự đối với các lập trình viên.
Cùng với việc chỉ tiêu tuyển dụng liên tục thắt chặt, khiến thời gian này luôn mang theo cảm giác lạnh giá đối với rất nhiều lập trình viên bình thường. Sự lo âu của họ ẩn giấu trong mỗi lần do dự khi nộp CV, và ẩn trong nỗi mơ hồ cả về ngưỡng trần phát triển sự nghiệp.
Tuy nhiên, cũng trong chính lĩnh vực công nghệ lại đang diễn ra một cơn sốt hoàn toàn trái ngược.
Ngày 23/4, anh Diêu Thuận Vũ cựu nhà nghiên cứu tại OpenAI, người được đồn đoán gia nhập tập đoàn Tencent với mức lương hàng năm lên tới 100 triệu Nhân dân tệ đã nộp “bài thi” quan trọng đầu tiên sau khi nhậm chức. Đó là mô hình ngôn ngữ lớn Hy3 preview của Tencent chính thức được ra mắt và mã nguồn mở.
“Bài thi” của ông Diêu Thuận Vũ không phải là trường hợp cá biệt, mà là hình ảnh thu nhỏ của cuộc cạnh tranh nhân tài trong ngành AI hiện nay. Ngày 16/4, thông tin anh Quách Đạt Nhã gia nhập tập đoàn ByteDance với mức đề xuất thu nhập tổng trị giá gần 100 triệu Nhân dân tệ đã lan truyền nhanh chóng và làm rúng động giới công nghệ.
Trước đó, ngày 2/4, công ty robot hình người dẫn đầu toàn cầu của Trung Quốc UBTECH thậm chí còn đưa ra mức lương 124 triệu Nhân dân tệ để chiêu mộ Giám đốc khoa học về Trí tuệ nhân tạo hiện thân(Embodied AI) trên phạm vi toàn cầu, đẩy mức trần lương của nhân tài AI lên một tầm cao mới.
Một bên là những người làm kỹ thuật bình thường đang chật vật sinh tồn trong giai đoạn điều chỉnh của ngành, một bên là các nhà nghiên cứu AI hàng đầu liên tục làm mới giá trị bản thân tính bằng từng giây.
Sự tương phản cực độ này không chỉ là khác biệt về cảnh ngộ cá nhân, mà còn là minh chứng thực tế cho sự tái cấu trúc ngành nghề trong kỷ nguyên AI.
Báo cáo của tờ China Daily thể hiện sự phân hóa này một cách trực quan hơn: Trong thị trường tuyển dụng mùa xuân năm 2026, các vị trí Giám đốc AI đang dẫn đầu toàn ngành với mức lương trung bình hàng tháng là 137.000 Nhân dân tệ.
Khoảng cách tiền lương này liệu là “bữa tiệc cuối cùng" của tư bản trong bong bóng AI, hay là lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại, “tài sản trí tuệ thuần túy” được định giá một cách sôi động đến vậy?
Tại sao một “bộ não” có thể địch lại cả một thành trì?
Sự phân hóa giá trị bản thân thần tốc về bản chất phản ánh logic của ngành AI đang chuyển dịch từ số lượng nhân lực sang chất lượng thuật toán.
Thời đại Internet di động tin vào việc “quy mô định nghĩa sản lượng”. Các nhân sự R&D, bao gồm cả lập trình viên chăm chỉ có thể đổi lấy tiến độ.
Ngược lại, kỷ nguyên AI lại tin vào việc “trí tuệ định nghĩa ranh giới”. Những nhà khoa học hàng đầu không còn là những người phát triển hàng đầu, mà là các “chuyên gia thuật toán của hệ thống định vị”.
Họ chịu trách nhiệm dùng suy luận logic giữa màn sương mù để chỉ ra con đường duy nhất dẫn đến Trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) cho khối tư bản với vốn đầu tư lên tới hàng chục tỷ Nhân dân tệ .
Lấy ví dụ về việc anh Quách Đạt Nhã gia nhập đội ngũ Seed của ByteDance, vai trò của anh giống như “người châm lửa” cho toàn bộ siêu máy tính.
Trong quá trình huấn luyện mô hình lớn, một tối ưu hóa thuật toán nhỏ có thể giúp một nhiệm vụ vốn gần 5.000 GPU chạy trong 3 tháng nay chỉ cần 3.000 GPU chạy trong 2 tháng.
Lợi nhuận trực tiếp từ việc nâng cao hiệu suất này là tiết kiệm chi phí năng lực tính toán lên tới hàng trăm triệu Nhân dân tệ.
Do đó, gói thu nhập gần trăm triệu Nhân dân tệ mà ByteDance đưa ra thực chất không phải để mua thời gian lao động, mà là mua “trực giác thuật toán” của anh.
Ở chiều ngược lại, các vị trí viết code và nghiên cứu kỹ thuật thông thường đang đối mặt với sự chèn ép chưa từng thấy. Theo Báo cáo xu hướng tiền lương toàn cầu năm 2026 của đơn vị cung cấp bộ dữ liệu toàn diện Ravio, mức tăng lương khởi điểm cho các vị trí IT cơ bản trên toàn cầu đã giảm xuống còn 2,1%, trong khi mức giới hạn lương của các kiến trúc sư AI vẫn duy trì ở mức trên 40%.
Tờ TMTPOST cho hay, sự rạn nứt này khiến thế giới công nghệ trở thành một căn hộ hai tầng: Tầng trên là các “vị thần” nắm giữ quyền kiểm soát mã nguồn cốt lõi, tầng dưới là những “ong thợ” có thể bị thay thế bất cứ lúc nào bởi mã nguồn do AI tự động tạo ra.
Đối với các lập trình viên tầng đáy, trước đây đối thủ của họ là đồng nghiệp, giờ đây đối thủ là một “siêu não” có thu nhập trăm triệu Nhân dân tệ và đang không ngừng tự tiến hóa thông qua mô hình.
Có thể hình dung, trong làn sóng chuyển đổi mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), nhân tài AI hàng đầu đang nắm giữ vai trò then chốt như những người điều khiển phương tiện cứu sinh duy nhất giữa khủng hoảng, trong khi phần lớn lao động kỹ thuật truyền thống dần bị đẩy xuống vị trí thứ yếu.
Chính mức đãi ngộ tăng vọt do tâm lý cạnh tranh này đã khiến môi trường việc làm của nhóm nhân sự kỹ thuật phổ thông thêm phần khó khăn, khi nhiều tập đoàn lớn cắt giảm chi phí ở các vị trí phổ thông để dồn nguồn lực giữ chân nhân tài chiến lược.
Cuộc chiến giữ chỗ đứng của những lập trình phổ thông
Đằng sau sự ồn ào của mức lương trăm triệu Nhân dân tệ, điều đáng quan tâm hơn là hàng triệu người làm kỹ thuật bình thường với mức lương 20.000 – 30.000 Nhân dân tệ, thậm chí là những người đang loay hoay tìm việc.
Trong “Báo cáo nghề nghiệp thăng tiến nhanh nhất năm 2026”, nền tảng LinkedIn đã chỉ ra rằng, mặc dù nhu cầu về vị trí AI bùng nổ, nhưng “vạch kỹ năng đạt yêu cầu” trong phỏng vấn cũng đã thay đổi về chất.
Nhiều lập trình viên truyền thống làm việc tại Thành phố Bắc Kinh (Trung Quốc), Thượng Hải (Trung Quốc) đã chia sẻ câu chuyện thực tế của họ trên các nền tảng truyền thông.
Nhiều người bị sa thải khi toàn bộ dự án bị hủy bỏ, sau khi rải hàng trăm CV mới nhận ra rằng, hầu hết các vị trí trả lương cao đều yêu cầu kinh nghiệm về “tinh chỉnh mô hình lớn (Fine-tuning)” và “kỹ thuật tạo câu hỏi (Prompt Engineering)”.
Họ mô tả cảm giác lo âu đó “Giống như việc bạn luyện tập kỹ năng diệt rồng cả đời, đến khi rồng tuyệt chủng rồi, khắp thế giới chỉ còn những chiếc drone không người lái chạy bằng phép thuật”.
Sau đó, có người đã dành 4 tháng nghỉ việc để học các khóa kỹ sư AI, chuyển trọng tâm sự nghiệp từ viết code thuần túy sang phát triển ứng dụng AI.
Mặc dù những người này không nhận được gói thu nhập trăm triệu, nhưng họ đã thuận lợi tìm được việc làm mới trong kỳ tuyển dụng năm 2026, thành công trong việc tránh được “làn sóng giảm lương”.
Theo “Báo cáo khảo sát về nghỉ việc và điều chỉnh lương năm 2026” của trang web tìm việc lớn nhất tại Trung Quốc có tên 51Job, trong bối cảnh mức điều chỉnh lương tổng thể chậm lại ở mức 4,0%, những nhân tài AI kỳ cựu có kinh nghiệm thực chiến có thể nhận mức tăng lương lên tới 35%.
Ví dụ, mức lương trung bình hàng tháng của các kỹ sư thuật toán đa phương thức, kỹ thuật toán lái xe tự động, kỹ sư học máy (machine learning) và kỹ sư thuật toán đều đề xuất mức lương vượt quá 23.000 Nhân dân tệ. Đối với nhân tài AI cấp cao, một số tập đoàn lớn Internet, doanh nghiệp quang điện và bán dẫn thậm chí sẵn sàng tăng lương từ 20%-35%, vượt xa mức trung bình của thị trường.
Điều này có nghĩa là trong kỷ nguyên AI, việc tăng lương cơ bản theo đại trà đã là quá khứ, tăng lương dựa trên giá trị đang trở thành chuẩn mực mới.
Theo kết luận của tờ Huxiu gây nhói lòng, đó là trong tương lai sẽ không có “lập trình viên” thuần túy, chỉ có “người sáng tạo biết dùng AI” và “người lặp lại bị AI thay thế”.
“Cánh cửa sinh tồn” của người bình thường đang khép lại, chỉ những ai chủ động phá bỏ hàng rào tư duy cũ trong đầu, học cách “khiêu vũ cùng máy móc” mới có thể giữ được vị trí của mình trong cuộc tái phân phối giá trị này.
Sau hơn mười năm của kỷ nguyên Internet di động vốn bị chi phối bởi đổi mới mô hình kinh doanh, ứng dụng giao đồ ăn và gọi xe, giới công nghệ Trung Quốc cuối cùng dường như xác nhận lại một chân lý giản đơn: Sự lóe sáng của trí tuệ con người vẫn là tài sản đắt giá nhất trong vũ trụ này.
Sự phân hóa tiền lương cực đoan này vừa là biểu hiện tàn khốc của tiến bộ công nghệ, vừa là sự tôn vinh cao nhất đối với trí tuệ nguyên bản.
*Theo Huxiu
.jpg "Hạ tầng bứt phá, Cát Bà khai phóng tiềm năng di sản")
.jpg "Hơn 60 khoản vay được giải ngân, nhưng tiền không vào tài khoản khách hàng: Gần 2 tỷ đồng bị chiếm đoạt")
