Theo trang tin Techradar, một hành trình xuyên suốt nước Anh vốn luôn được xem là phép thử tốn kém cả về chi phí lẫn tác động môi trường.
Tuy nhiên, chương trình trải nghiệm và thử thách giao thông xanh Easee Sun Run vừa chứng minh một điều hoàn toàn khác.
Một chiếc xe điện thương mại tiêu chuẩn có thể hoàn thành quãng đường gần 870 dặm (khoảng 1.400 km) từ mũi đất Land's End đến John o'Groats của nước Anh mà không sử dụng một đơn vị điện nào từ lưới điện, cũng không tiêu thụ một giọt nhiên liệu hóa thạch.
Nếu thực hiện cùng hành trình bằng xe chạy xăng, chi phí nhiên liệu sẽ vào khoảng 120,48 bảng Anh (khoảng hơn 4 triệu VNĐ), tương đương 240 bảng Anh cho chuyến đi khứ hồi.
Trong khi đó, chiếc xe của hãng xe Pháp Renault 4 E-Tech hoàn thành hành trình với chi phí năng lượng bằng 0.
Xe điện tiêu chuẩn, bí mật nằm ở nguồn điện
Nhân vật chính của hành trình là Renault 4 E-Tech “Plein Sud”, mẫu xe điện thương mại có giá 27.000 bảng Anh (khoảng hơn 950 triệu VNĐ). Dù tên gọi trong tiếng Pháp mang nghĩa “hướng Nam” nhưngchiếc xe lại thực hiện chuyến đi chủ yếu theo hướng Bắc.
Điều đáng chú ý là bản thân chiếc xe không được trang bị pin mặt trời, khiến không ít người chứng kiến dọc đường tỏ ra ngạc nhiên.
Nguồn điện đến từ hệ thống sạc thông minh của Easee kết hợp với một bộ pin lưu trữ 300 kWh được phát triển từ các cell pin “second – life” – những bộ pin được tái sử dụng từ các xe điện bị hư hỏng trước khi đến tay khách hàng.
Trước khi khởi hành, bộ pin này đã được sạc đầy bằng điện từ một trang trại năng lượng mặt trời.
Khi được sạc đầy, bộ pin đủ khả năng sạc lại chiếc Renault tới sáu lần.
Ý tưởng của chương trình Easee Sun Run đến từ Jeremy Hart, nhà thám hiểm ô tô từng lái xe Land Rover tới Trung Quốc, vượt nước Mỹ bằng các cung đường địa hình và xây dựng trạm sạc công cộng xa xôi nhất thế giới trên đảo St Helena.
Sáng kiến này xuất hiện khi ông phải sạc xe điện tại Bắc Cực thuộc Canada trong điều kiện -40°C.
Nếu năng lượng mặt trời vẫn có thể hoạt động ở môi trường khắc nghiệt như vậy, Hart đặt câu hỏi liệu điều đó có khả thi tại Anh với cơ sở hạ tầng hiện có hay không.
Theo ông, thách thức lớn nhất không nằm ở chiếc xe mà ở việc tìm kiếm các trang trại năng lượng mặt trời có thể đảm bảo nguồn điện sạc hoàn toàn đến từ mặt trời, thay vì nguồn điện hỗn hợp từ lưới quốc gia.
Chương trình Easee Sun Run đồng thời trở thành chuyến khám phá những mô hình ứng dụng năng lượng mặt trời trên khắp nước Anh.
Điểm khởi đầu là trang trại hữu cơ Roskilly's tại Cornwall, nơi vận hành bằng hệ thống điện mặt trời 316 kW.
Tại Somerset, đoàn ghé J B Wheaton & Sons - doanh nghiệp lắp đặt trang trại điện mặt trời thương mại đầu tiên của Anh vào năm 2011. Hệ thống 3,3 MW được xây dựng nhằm giảm sự phụ thuộc vào 38.000 lít dầu diesel mỗi hai tuần phục vụ đội xe tải và nhà xưởng.
Theo tính toán của nhóm nghiên cứu, nếu sử dụng lượng điện mà chiếc Renault tiêu thụ để đến ngôilàng nhỏ John o'Groats, mẫu xe đua này có thể di chuyển gần hết một vòng Trái Đất.
Theo thông tin từ người cầm lái trực tiếp, thiết lập được yêu cầu khá đơn giản, đó là chế độ Eco, chạy đúng tốc độ giới hạn và lái như một hành trình hằng ngày.
Ngay cả trong ngày nắng nóng kỷ lục, điều hòa hoạt động liên tục và xe chở bốn người trưởng thành, Renault vẫn đạt quãng đường thực tế khoảng 243 dặm (tương đương với hơn 390km).
Trung bình toàn bộ chuyến đi, đoàn xe duy trì khoảng 200 dặm (tương đương khoảng 321 km) sau mỗi lần sạc.
Ông Hart cũng chia sẻ rằng dù từng lái xe khắp thế giới, nhưng ông chưa từng thực hiện hành trình xuyên dọc nước Anh.
Ông nói: “Bạn sẽ nhận ra Vương quốc Anh đẹp đến mức nào. Chỉ dài khoảng một nghìn dặm nhưng có rất nhiều cung đường tuyệt vời. Và nếu được tận hưởng chúng trên một chiếc xe điện thì thật đáng giá”.

Sáu lần sạc, 24 giờ chờ và toàn bộ điện đều đến từ mặt trời
Toàn bộ hành trình yêu cầu khoảng sáu lần sạc đầy, mỗi lần mất khoảng 4 giờ, tương đương 24 giờ sạc so với 16 giờ lái xe.
Chiếc Renault tiêu thụ tổng cộng 276 kWh điện, trong khi hệ thống pin mặt trời tạo ra 555 kWh, gần gấp đôi lượng năng lượng xe sử dụng. Điều này đồng nghĩa đoàn xe hoàn toàn đủ điện để quay đầu và tiếp tục hành trình trở lại Land's End.
Theo Hart, phần lớn thời gian chờ không đến từ giới hạn phạm vi hoạt động mà do tốc độ sạc. Renault chỉ nhận mức sạc ổn định 11 kW, thấp hơn khả năng của bộ sạc ba pha Easee.
Ông cho biết nếu sử dụng mạng lưới sạc công cộng, thời gian sẽ được rút ngắn đáng kể.
Ngay tại đích đến, chiếc xe được kết nối với trạm sạc công cộng 50 kW. Trong lúc cả nhóm đi ăn cá và khoai tây chiên, bộ pin đã nhanh chóng được sạc đầy.
Để đảm bảo tính minh bạch cho kỷ lục, đoàn đặt ra quy định xe phải cán đích với mức pin không thấp hơn mức pin khi bắt đầu lần sạc đầu tiên.
Con số mục tiêu là 20%, còn thực tế chiếc Renault đến John o'Groats với 28% pin.

Không chỉ lập kỷ lục, hành trình còn cho thấy tiềm năng của điện mặt trời
Buổi sáng đầu tiên tại Cornwall, sương mù dày đặc khiến các tấm pin gần như không tạo ra điện và đoàn xe phải chờ đến khi ánh nắng xuất hiện mới có thể khởi hành.
Trải nghiệm này cho thấy sự phụ thuộc trực tiếp vào nguồn năng lượng tự nhiên khi không còn bình xăng hay lưới điện làm phương án dự phòng.
Theo ước tính, cùng hành trình đó, một chiếc xe chạy xăng cỡ nhỏ sẽ phát thải khoảng 78 kg CO₂, trong khi Easee Sun Run gần như không tạo ra lượng phát thải đáng kể trong quá trình vận hành.
Điều gây ấn tượng là mật độ dày đặc các mái nhà lắp pin mặt trời tại vùng cao nguyên Scotland. Theo ông, nếu công nghệ này có thể chứng minh hiệu quả ở một quốc gia có mùa đông kéo dài và ít nắng như Anh thì hoàn toàn có thể phát huy tại nhiều nơi khác.
Dĩ nhiên, nhóm cũng thừa nhận việc lựa chọn thời điểm hạ chí đã giúp tối đa hóa số giờ có ánh sáng trong ngày.
Ông Gareth Simkins từ Solar Energy UK cho biết chỉ trong một buổi chiều tháng Tư năm nay, năng lượng mặt trời đã đáp ứng 46% nhu cầu điện của Anh.
Ông Anthony Fernandez, CEO công ty công nghệ đa quốc gia chuyên phát triển và sản xuất các bộ sạc thông minh dành cho xe điện Easee, nhận định: “Xe điện và năng lượng mặt trời được tạo ra để dành cho nhau. Tôi nghĩ hành trình này chứng minh chính xác điều đó”.
Jeremy Hart cũng thừa nhận hiện nay người dùng vẫn chưa thể đơn giản lái xe đến một trang trại điện mặt trời và sạc pin như nhóm của ông đã làm.
Ông nói: “Hiện tại chưa thể thực hiện những gì chúng tôi đã làm một cách công khai. Nhưng mọi người đều muốn điều này thành công và tôi chưa gặp ai nói rằng đây là một ý tưởng tồi”.
Theo ông, khi kết hợp hệ thống pin mặt trời cùng bộ lưu trữ tại nhà, người dùng hoàn toàn có thể sạc xe điện chỉ bằng ánh nắng.
Đáng chú ý, hành trình diễn ra đúng thời điểm Chính phủ Anh đang xem xét hợp pháp hóa các bộ kit điện mặt trời cắm trực tiếp, giải pháp đã phổ biến tại Đức trong nhiều năm qua.
Sau nhiều chuyến thám hiểm khắp thế giới, Jeremy Hart cho rằng đây vẫn là một trong những trải nghiệm đặc biệt nhất.
Vượt qua toàn bộ chiều dài nước Anh mà gần như không phát thải và không tốn một xu tiền năng lượng, đứng tại điểm cực Bắc của nước Anh với bộ pin vẫn còn đầy, hóa đơn nhiên liệu bằng 0 và một chai whisky trên tay, kết quả của hành trình dường như đã nói lên tất cả.
Thành công của Easee Sun Run không chỉ nằm ở kỷ lục lái xe xuyên nước Anh mà còn cho thấy tiềm năng kết hợp giữa xe điện và năng lượng mặt trời trong thực tế.
Dù mô hình này chưa thể phổ biến ngay lập tức, hành trình dài 1.400 km với hóa đơn năng lượng bằng 0 đã mang đến một minh chứng rõ ràng rằng tương lai giao thông sạch không còn là ý tưởng xa vời.
* Nguồn: Techradar.
