Theo Nikkei Asia, tại triển lãm Auto China 2026 vừa qua ở Bắc Kinh, có một cái tên đã liên tục được nhắc đến. Dù không tự xây dựng một chiếc xe nào cho riêng mình, Huawei Technologies vẫn trở thành một trong những người chơi có tầm ảnh hưởng lớn nhất tại thị trường ô tô lớn nhất thế giới.
Sự kiện năm nay quy tụ hàng loạt mẫu xe điện và xe tự lái còn khá xa lạ bên ngoài Trung Quốc. Nổi bật nhất là Liên minh Di động Thông minh Harmony (HIMA) do Huawei dẫn dắt, một tổ chức bảo trợ cho 5 thương hiệu ô tô.
Mẫu xe gia đình S9T của thương hiệu Stelato hiện có giá khởi điểm từ 319.800 NDT(tương đương 47.000 USD). Gian hàng này còn trưng bày hơn 15 mẫu xe khác từ các thương hiệu trong liên minh như Aito và Luxeed.
Năm ngoái, doanh số của liên minh HIMA đã tăng vọt 32%, đạt mức 580.000 xe. Đây là một thành tích ấn tượng trong một thị trường mà các nhà quan sát đã ghi nhận sự chậm lại về mức tăng trưởng.
Chiến lược "Bậc 0.5" và bước ngoặt từ những khó khăn
HIMA cũng gây chú ý bởi cách thức vận hành đặc biệt khi Huawei trực tiếp đảm nhận từ khâu lập kế hoạch sản phẩm, thiết kế đến bán hàng. Đối tác của họ là Tập đoàn BAIC chủ yếu đóng vai trò cung cấp nhà máy sản xuất.
Một đại diện cho biết: "Huawei chịu trách nhiệm mọi thứ, từ quản lý chất lượng, hệ thống trên xe, điều khiển điện tử cho đến thiết kế thân xe và tinh chỉnh khung gầm. BAIC chủ yếu hỗ trợ về mặt hạ tầng nhà xưởng."
Gã khổng lồ viễn thông này đã bắt đầu nhắm tới ngành ô tô từ khoảng 15 năm trước. Khi xu hướng xe kết nối và lái xe tự động bùng nổ, các đối thủ cùng ngành của Huawei cũng tìm cách ứng dụng công nghệ vào lĩnh vực di động.
Những khó khăn trong quá khứ đã vô tình đẩy Huawei vào một vị thế độc bản. Căng thẳng leo thang giữa Washington và Bắc Kinh vào giữa những năm 2010 khiến các sản phẩm của hãng bị cấm cửa tại Mỹ và nhiều thị trường khác.
Tiếp đó, lệnh cấm thực tế đối với việc xuất khẩu chip của Mỹ sang Trung Quốc đã tạo ra bước ngoặt lớn. Một giám đốc điều hành Huawei từng chia sẻ trong cuộc phỏng vấn năm 2022 rằng chính điều này đã thúc đẩy hãng tiến mạnh vào ngành ô tô.

Vị giám đốc này nhận định: "Sản lượng smartphone lên tới hàng trăm triệu chiếc, nhưng đối với các sản phẩm ô tô, sản lượng chỉ ở mức hàng triệu. Chúng tôi hoàn toàn có thể xử lý mức sản lượng đó bằng lượng chip tồn kho của mình."
Sau hơn 4 năm kể từ cuộc phỏng vấn đó, Huawei hiện vận hành mảng kinh doanh ô tô theo 3 trụ cột: Cung cấp linh kiện như Denso của Nhật hay Bosch của Đức, cung cấp hệ thống tự lái dưới tên gọi "Huawei Inside", và thiết kế, bán xe qua liên minh HIMA.
Doanh thu từ mảng linh kiện và phần mềm của hãng đã tăng trưởng 72% vào năm 2025, đạt mốc 45 tỷ NDT. Con số này cho thấy sức ảnh hưởng ngày càng lớn của Huawei trong chuỗi cung ứng.
Ông Andrew Bergbaum, Giám đốc điều hành tại công ty tư vấn AlixPartners (Mỹ), mô tả Huawei là một công ty ô tô "Bậc 0.5". Họ vượt xa một nhà cung cấp linh kiện Bậc 1 thông thường nhưng vẫn chưa hẳn là một nhà sản xuất ô tô thực thụ.
Vai trò "phao cứu sinh" và thách thức cạnh tranh trong tương lai
Nhiều chuyên gia tại triển lãm nhận định rằng Huawei đang đóng vai trò như "phao cứu sinh" cho các hãng xe nhà nước và các thương hiệu tầm trung. Đây là những đơn vị đang ở thế bất lợi trước các cường quốc như BYD.
Seres Group, hãng xe đứng sau thương hiệu Aito, là minh chứng rõ nhất khi đổi đời nhờ hợp tác với Huawei. Từ mức lỗ 3,8 tỷ NDT năm 2022, họ đã bùng nổ doanh số lên 510.000 xe và đạt lợi nhuận ròng 5,9 tỷ NDT(khoảng 870 triệu USD) vào năm 2025.
Mặc dù sự hiện diện của Huawei là tin mừng cho các hãng xe nhỏ, nhưng một bức tranh khác lại hiện ra cho toàn ngành. Một số nhà phê bình lo ngại "lưới an toàn" này có thể đang duy trì tình trạng dư thừa năng suất và cạnh tranh quá mức.

Theo số liệu từ AlixPartners, năm ngoái có tới 23 thương hiệu mới gia nhập thị trường xe điện và xe năng lượng mới, nhưng chỉ có 9 đơn vị rút lui. Điều này cho thấy áp lực cạnh tranh đang ở mức cực kỳ gay gắt.
Khi Huawei mở rộng tầm ảnh hưởng, các đối thủ trong từng lĩnh vực cũng bắt đầu lộ diện. Ở mảng phần mềm tự lái, startup Momenta đang nổi lên mạnh mẽ thông qua việc hợp tác với những ông lớn như Toyota Motor.
Trong lĩnh vực bán dẫn, Horizon Robotics cũng ghi nhận sự tăng trưởng đáng nể. Hiện công ty này đang nắm giữ thị phần toàn cầu lớn thứ hai về giải pháp chip cho xe tự lái, chỉ xếp sau Mobileye của Israel.
Huawei hiện vẫn đầu tư rất mạnh cho nghiên cứu và phát triển (R&D) với khoảng 20% doanh thu. Các đối thủ dù nể trọng công nghệ của Huawei nhưng đang cố gắng tạo ra những giá trị khác biệt cho riêng mình.
Một giám đốc tại công ty đối thủ chia sẻ: "Chúng tôi tập trung làm việc chặt chẽ với từng khách hàng để giải quyết các nhu cầu cụ thể với sự tỉ mỉ đến từng chi tiết. Đó là cách chúng tôi tạo ra lợi thế cạnh tranh."
*Nguồn: Nikkei Asia
