Kính Ray-Ban gắn AI của Meta: Thiết bị tương lai hay công cụ giám sát trá hình?

*Bài viết dựa trên bài review của tác giả Sam Anderson, đăng trên tờ New York Times vào ngày 14/04/2026

Từng chuẩn bị tinh thần để đánh giá chiếc kính AI của Meta, phóng viên Sam Anderson của tờ New York Times (NYT) cuối cùng lại thấy… thương hại nó. Thiết bị được quảng bá như tương lai của nhân loại hóa ra liên tục nhận diện sai sự vật, kể chuyện cười vô nghĩa và khiến mọi người xung quanh hoảng sợ vì camera giấu kín trên gọng kính.

Kính AI của Meta: Tham vọng biến con người thành “siêu nhân” công nghệ

Rất nhiều người đã tỏ ra khó chịu với chiếc kính AI siêu thông minh của Mark Zuckerberg. Người viết bài cũng vậy, thậm chí còn chuẩn bị sẵn tâm lý để ghét nó ngay từ đầu. Chiếc kính râm này nói chuyện bằng giọng của Kristen Bell. Ngoài ra còn có hàng loạt giọng nổi tiếng khác như John Cena, Keegan Michael Key hay Awkwafina để người dùng lựa chọn.

Nhưng càng sử dụng, cảm giác khó hiểu càng lớn dần. Vì sao sản phẩm này tồn tại? Ai thực sự cần nó? Đây là tương lai của công nghệ hay chỉ là một ý tưởng quá đà từ Meta? Về hình thức, thiết bị trông giống kính Ray-Ban hoặc Oakley thông thường. Tuy nhiên bên trong lại chứa đủ loại công nghệ như Wi-Fi, Bluetooth, camera góc rộng, năm micro và hai loa siêu nhỏ.

Nói cách khác, đây gần như là một hệ thống quan sát thu nhỏ đặt ngay trên khuôn mặt người dùng. Meta quảng bá chiếc kính như một bước tiến lớn của AI. Người dùng có thể trò chuyện với trợ lý ảo luôn “nhìn thấy” và “nghe thấy” mọi thứ xung quanh mình. Ý tưởng nghe giống viễn cảnh khoa học viễn tưởng: mở rộng khả năng nhận thức của con người bằng trí tuệ nhân tạo luôn đồng hành bên cạnh.

Nhưng thực tế lại khác xa kỳ vọng. Chiếc kính nhận diện sai giống chó của người dùng. Nó đoán nhầm cây sồi dù cái cây trước mặt hoàn toàn không phải cây sồi. Nó còn chỉ sai phương hướng trong lúc di chuyển. Một lần, người dùng nhìn thấy chim hồng y đỏ đang hót trên cây và hỏi Meta đó là loài gì.

Chiếc kính phát ra âm thanh “ding-dong” như đang xử lý dữ liệu. Sau vài giây, nó trả lời rằng không nhìn thấy con chim nào và cũng không nghe thấy tiếng chim hót. Ngay cả khi người dùng chỉ tay thẳng vào con chim, AI vẫn khẳng định chỉ có “cành cây trơ trụi và bầu trời”. Cảm giác sử dụng chiếc kính giống như trò chuyện với một đứa trẻ đang buồn ngủ, liên tục mất tập trung và hiểu sai mọi thứ.

Công nghệ giá cao nhưng khiến người dùng thấy 'buồn' nhiều hơn thích thú

Người viết thừa nhận rằng chê bai AI thời điểm này là điều quá dễ dàng. Meta cũng đang đầu tư mạnh cho sản phẩm bằng quảng cáo Super Bowl, cửa hàng bán lẻ trên Đại lộ Fifth Avenue và hàng loạt chiến dịch truyền thông lớn.

Dù vậy, kính AI vẫn tạo cảm giác vừa không cần thiết vừa đáng lo ngại. Ban đầu, tác giả nghĩ mình sẽ ghét chiếc kính này. Nhưng sau một thời gian, cảm xúc lại chuyển thành thương hại. Thiết bị giống như một học sinh chưa bao giờ chuẩn bị bài nhưng liên tục bị gọi phát biểu trước lớp. Tệ hơn, mọi người xung quanh còn nhìn nó như một công cụ giám sát.

Kính Ray-Ban gắn AI của Meta được ví như công cụ giám sát trá hình

Dẫu vậy, chiếc kính không hoàn toàn vô dụng. Về thời trang, đây là chiếc kính râm đẹp nhất mà tác giả từng sở hữu. Loa nhỏ khá tiện để nghe sách nói. Camera tí hon cũng chụp được nhiều khoảnh khắc thú vị như bão tuyết, tòa Empire State hay hình ảnh con trai ăn chiếc bánh quy xoắn khổng lồ.

Có lần, AI nhận ra chính xác một câu nói của John Donne: “Đừng hỏi chuông reo vì ai, nó reo vì chính bạn”. Khoảnh khắc hiếm hoi đó khiến người dùng cảm thấy tự hào như cha mẹ thấy con mình trả lời đúng câu hỏi khó.

Một tình huống khác còn kỳ quặc hơn xảy ra khi chiếc Cybertruck lao ngang qua. Người dùng giơ tay chụp ảnh bằng kính và thoáng nghĩ rằng sự va chạm giữa hai biểu tượng công nghệ gây tranh cãi nhất hiện nay có thể mở ra một thực tại hoàn toàn mới.

Nhưng không có điều kỳ diệu nào xảy ra. Chiếc Cybertruck tiếp tục chạy đi và cặp kính vẫn nằm trên mặt. Điều khiến tác giả buồn nhất lại là phản ứng của người khác. Khi nhận ra có camera trên kính, nhiều người lập tức né tránh hoặc che mặt đầy cảnh giác.

Một ngày nọ, người dùng yêu cầu Meta kể chuyện cười. AI đáp: “Tại sao quả bóng chày đi khám bác sĩ? Vì nó bị giảm điểm trung bình khi đánh bóng!”. Người dùng đứng lặng khá lâu, cố hiểu vì sao câu đó được xem là hài hước.

Meta cho biết đã bán được bảy triệu chiếc kính AI trong năm ngoái. Khi các đối thủ tiếp tục tham gia thị trường, công nghệ này chắc chắn sẽ còn phát triển mạnh hơn nữa. Tương lai có thể là kính áp tròng thông minh, cấy ghép thần kinh hoặc nanobot hoạt động trực tiếp trong mắt người dùng.

Nhưng điều khiến tác giả lo ngại nhất không phải bản thân thiết bị, mà là xu hướng công nghệ ngày càng chen sâu vào mối quan hệ giữa con người và thế giới thực. Theo góc nhìn này, Thung lũng Silicon không chỉ bán sản phẩm công nghệ. Họ đang cố trở thành lớp trung gian tồn tại giữa mọi trải nghiệm của con người với cuộc sống bên ngoài.

Cuối cùng, tác giả quyết định sẽ chỉ dùng chiếc kính Meta AI đúng với chức năng cơ bản nhất: che nắng. Anh dự định để pin cạn hoàn toàn, bỏ kính vào túi và chỉ lấy ra vào những ngày trời quá chói chang. Và nếu một ngày nào đó quên nó trên tàu hoặc làm rơi xuống hồ nước, điều đó cũng chẳng còn quan trọng nữa.

*Nguồn : The New York Times Magazine