Trong thế kỷ 20, kim cương từng được coi là món hàng xa xỉ bắt buộc phải có, thậm chí một số người còn xem đây là cơ hội đầu tư tiềm năng. Tuy nhiên, giá kim cương đã lao dốc thảm hại trong những năm gần đây và nhiều nhà phân tích tin rằng đà suy giảm này sẽ còn kéo dài qua năm 2026.
Theo dữ liệu từ Bank of America, vào năm 2025, giá trị của kim cương đã giảm xuống mức thấp nhất tính từ đầu thế kỷ 21 đến nay. Sự thay đổi trong hành vi của người tiêu dùng cùng những biến động của thị trường đã khiến loại đá quý này dần lỗi thời, kéo theo mức giá sụt giảm không phanh.
Kim cương có phải là một khoản đầu tư tốt?
Trong 12 tháng qua, các kênh trú ẩn an toàn truyền thống như vàng và bạc đã bứt phá mạnh mẽ khi giới đầu tư tích cực tìm kiếm một tài sản tích trữ giá trị tin cậy giữa bối cảnh thị trường bất ổn.
Thế nhưng kim cương lại hoàn toàn nằm ngoài làn sóng phản ứng này – một minh chứng cho thấy loại đá quý này đã mất đi ánh hào quang và không còn được xem là "vịnh tránh bão" uy tín. Theo dữ liệu từ Chỉ số Kim cương Rapnet (Rapnet Diamond Index), giá kim cương đã giảm tới 26% chỉ riêng trong năm 2025.
Trái với quan niệm phổ biến của công chúng, kim cương thực chất không quá khan hiếm. Tuy nhiên ở thế kỷ 20, nguồn cung của chúng đã bị kiểm soát và hạn chế một cách độc đoán nhằm mục đích duy trì mặt bằng giá cao.
Cho đến trước thế kỷ 21, De Beers – một tập đoàn của Anh chuyên khai thác, kinh doanh và tiếp thị kim cương – đã nắm giữ tới 80% đến 85% lượng phân phối kim cương trên toàn cầu.
Tập đoàn này tận dụng vị thế độc quyền của mình để thao túng giá kim cương: gom mua vào khi thị trường dư thừa, hoặc xả hàng ồ ạt để đè bẹp các đối thủ cạnh tranh.
Đồng thời, De Beers cũng xướng tên mình vào lịch sử với một trong những chiến dịch tiếp thị thành công nhất mọi thời đại khi trình làng khẩu hiệu "Kim cương là vĩnh cửu" (Diamonds are Forever), gắn chặt món hàng đắt đỏ này với biểu tượng của tình yêu và sự cam kết gắn bó.
Dẫu vậy, giá kim cương đã sụp đổ hoàn toàn trong 5 năm qua. Nguyên nhân lớn đến từ sự bùng nổ của kim cương nhân tạo với chi phí rẻ hơn rất nhiều, sự suy giảm nghiêm trọng về tỷ lệ kết hôn, và hậu quả là tình trạng dư thừa nguồn cung nghiêm trọng trên thị trường.
Từ năm 2022 đến năm 2025, kim cương tự nhiên loại 1 carat đã giảm 26%, trong khi kim cương nhân tạo cùng kích thước thậm chí đã bốc hơi tới 74% giá trị.
Chia sẻ với tờ The Guardian, ông Jack Ogden - một nhà lịch sử học chuyên về trang sức - đã nhận định về "vòng xoáy đi xuống" của ngành kim cương: "Chúng đắt đỏ vì mọi người chấp nhận chi tiền cho chúng. Mọi người chấp nhận chi tiền vì nghĩ chúng rất có giá trị..."
"Đây là một thị trường vô cùng nhân tạo."
Nói cách khác, khi giá kim cương giảm, cầu cũng giảm theo, từ đó tiếp tục đè nặng lên giá kim cương và kéo dài chuỗi ngày suy thoái.
Một khó khăn khác đối với kim cương là tính chất không đồng nhất, nghĩa là mỗi viên kim cương lại có đặc tính hoàn toàn khác nhau. Điều này khiến thị trường rất khó xác định một mức "giá giao ngay" chuẩn mực như các loại hàng hóa khác, dẫn đến tình trạng thiếu minh bạch về giá cả.
Như một phân tích gần đây từ Phoenix Refining đã chỉ ra: "Kim cương tự nhiên, đặc biệt là những viên hoàn hảo không tì vết, mang lại khả năng phòng vệ rủi ro rất hạn chế nhưng lại thiếu đi tính thanh khoản và cấu trúc thị trường chuẩn hóa - những yếu tố vốn làm nên hiệu quả vượt trội của vàng."
Tại sao kim cương lại ế ẩm?
Kim cương đã mất đi phần nào sức hút trong mắt người tiêu dùng, trong khi sự phát triển của kim cương nhân tạo đang tỏ ra là một sự lựa chọn thay thế phổ biến và kinh tế hơn rất nhiều so với kim cương truyền thống.
Trong một bài viết hồi tháng 9 trên trang Bloomberg, cây bút Merryn Somerset Webb cho rằng sự trỗi dậy của kim cương nhân tạo đã "hủy hoại thị trường", đồng thời quan sát thấy rằng một chiếc nhẫn kim cương hiện nay thường có giá trị thấp hơn cả chiếc vỏ nhẫn bằng vàng ôm lấy nó.
Năm ngoái, De Beers tiết lộ họ đang tồn kho lượng đá quý trị giá tới 2 tỷ USD và công bố kế hoạch cắt giảm 1.000 việc làm trên toàn tập đoàn. Bên cạnh thách thức từ kim cương nhân tạo, ngành công nghiệp này còn phải chịu đòn đau từ sự sụt giảm nhu cầu đột ngột tại thị trường Trung Quốc.
Sự biến đổi về nhân khẩu học và lối sống khiến số lượng các cuộc kết hôn giảm đi đáng kể. Những cặp đôi tiến tới hôn nhân giờ đây cũng không còn xem kim cương là vật phẩm bắt buộc phải có trong lễ cưới.
Như tạp chí Forbes ghi nhận: "Thái độ của người tiêu dùng đối với kim cương đang thay đổi. Người mua ngày nay sẵn sàng chọn kim cương nhân tạo để sở hữu một viên đá lớn hơn hoặc có chất lượng cao hơn với cùng một mức ngân sách."
"Quan niệm 'kim cương nào thì cũng là kim cương' bất kể nguồn gốc đang ngày càng phổ biến, bởi người tiêu dùng thông thường hoàn toàn không có cách nào để phân biệt sự khác nhau bằng mắt thường."
Hậu quả là, các xu hướng thị trường đang "trỏ về mức giá thấp hơn, và rất khó để hình dung ra kịch bản phục hồi cho ngành này."
Nhiều chuyên gia trong ngành nhận định giá kim cương khó có khả năng quay trở lại mức đỉnh trong quá khứ nếu không có những thay đổi lớn. Dữ liệu thị trường cho thấy giá kim cương tự nhiên hiện thấp hơn khoảng 25% đến 30% so với đầu năm 2022, trong khi các loại đá nhân tạo đã lao dốc khoảng 70% đến 80% giá trị kể từ năm 2020.
Hiện tại, chỉ những viên đá quý tự nhiên cao cấp nhất (màu sắc quý hiếm, kích thước cực lớn) mới giữ được giá trị, trong khi các loại đá phổ thông vẫn không ngừng rớt giá.
Kết quả là, kim cương về cơ bản đã "mất đi ánh hào quang" trên cả hai phương diện: một món hàng xa xỉ và một tài sản tích trữ giá trị.
Tại sao kim cương còn không bằng cả vàng?
.jpeg)
Theo India Today, khi người tiêu dùng mua một viên kim cương, số tiền họ trả không chỉ dành riêng cho viên đá đó. Mức giá bán lẻ đã bao gồm chi phí thương hiệu, tiếp thị, biên lợi nhuận của nhà bán lẻ và chi phí chế tác. Khác với vàng – vốn có mức giá niêm yết hàng ngày rõ ràng, kim cương lại không có một mức giá tham chiếu chuẩn mực nào để người mua có thể dễ dàng theo dõi.
Chính điều này khiến việc định giá trở nên thiếu minh bạch. Hai viên kim cương tương đồng nhau có thể được bán với mức giá chênh lệch rất lớn tùy thuộc vào nơi mua, khiến giá thành bị đẩy lên rất cao ở khâu bán lẻ.
Vấn đề lớn nhất của kim cương nằm ở giá trị bán lại. Không giống như vàng – loại tài sản có thể dễ dàng quy đổi thành tiền mặt theo giá thị trường, kim cương lại không có một thị trường mua đi bán lại đủ mạnh.
Khi người sở hữu tìm cách bán lại một viên kim cương, họ thường nhận về mức giá thấp hơn rất nhiều so với số tiền đã chi ra ban đầu. Trong nhiều trường hợp, các cửa hàng trang sức thậm chí từ chối mua lại kim cương, hoặc chỉ đưa ra mức giá thu mua thấp hơn xa so với giá trị lúc khách hàng xuống tiền.
Khoảng cách chênh lệch quá lớn giữa giá mua và giá bán này đã khiến kim cương trở thành một lựa chọn đầu tư yếu kém.
Trong khi kim cương tự nhiên mất hàng triệu năm để hình thành dưới lòng đất, thì kim cương nhân tạo hiện nay có thể được sản xuất chỉ trong khoảng 14 giờ. Chi phí sản xuất loại kim cương này đã giảm thảm hại, hạ tới gần 90% kể từ năm 2015. Ngày nay, một viên kim cương nhân tạo có thể được chế tạo với chi phí chưa đến 300 USD.
Trái ngược hoàn toàn với kim cương, vàng vẫn tiếp tục phát huy vai trò là một kênh tích trữ giá trị hiệu quả. Giá vàng hiện dao động quanh mức 4.814 USD và đã tăng hơn 100% trong hai năm qua.
Vàng sở hữu một hệ thống định giá rõ ràng, tính thanh khoản cao và có thể dễ dàng mua bán giao dịch trên mọi thị trường. Điều này khiến vàng trở thành lựa chọn ưu tiên cho cả nhu cầu tích trữ trang sức lẫn đầu tư.
Ngược lại, kim cương hoàn toàn thiếu đi những đặc tính này, từ đó hạn chế khả năng mang lại lợi nhuận cho nhà đầu tư.
Nhìn chung, kim cương có thể mang giá trị biểu tượng về mặt cảm xúc hoặc thẩm mỹ, nhưng chúng không phải là một kênh đầu tư hiệu quả.
Đối với người tiêu dùng, điều này đồng nghĩa với việc số tiền chi cho kim cương nên được coi là một quyết định tiêu dùng đơn thuần, thay vì một khoản đầu tư tài chính.
.png "Hàng loạt nhà kinh tế dự báo thời điểm Fed tăng lãi suất đến rất gần: Đó là khi nào?")
