Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa đưa ra một tuyên bố quan trọng về chính sách hàng hải mới tại khu vực Trung Đông.
Cụ thể, quốc gia này khẳng định các tàu thuyền từ châu Âu và khối Ả Rập sẽ được đảm bảo quyền tự do đi lại qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, quyền lợi này đi kèm với một điều kiện ngoại giao mang tính quyết định. Tehran yêu cầu các chính phủ phải trục xuất toàn bộ các nhà ngoại giao đại diện cho Hoa Kỳ và Israel khỏi lãnh thổ của họ nếu muốn tiếp tục sử dụng tuyến đường thủy này một cách an toàn.
Động thái mới của lực lượng IRGC nhằm mục đích tận dụng vị thế chiến lược của eo biển Hormuz để gây áp lực lên hệ thống liên minh của Washington và Jerusalem.
Eo biển Hormuz hiện đảm nhận vai trò là huyết mạch cung cấp năng lượng lớn nhất hành tinh. Tuyến đường này kết nối trực tiếp các quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn nhất khu vực Vịnh Ba Tư với thị trường tiêu thụ toàn cầu.
Các số liệu thống kê cho thấy khoảng 20% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển của thế giới đi qua eo biển này mỗi ngày. Do đó, bất kỳ sự gián đoạn hay lệnh phong tỏa nào tại đây cũng sẽ gây ra những hậu quả kinh tế trực tiếp và nặng nề đối với chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế.
Đề xuất này thực chất là biện pháp đối phó trực tiếp với các động thái chiến lược gần đây của Hoa Kỳ. Các quan chức quân sự Iran cáo buộc chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xem xét kế hoạch chiếm giữ eo biển Hormuz.
Theo phía Iran, hành động này của Mỹ nhằm đơn phương đảm bảo quyền lưu thông cho các tàu thương mại theo ý chí của Washington. Để đối phó với các bước đi chiến lược này, Tehran đã đưa ra một phương án đảm bảo thay thế cho hoạt động vận tải biển quốc tế. Đặt các chính phủ đồng minh và các quốc gia không liên kết vào một tình thế đối ngoại phức tạp.
Các nước này phải cân nhắc giữa việc giữ vững mối quan hệ ngoại giao hiện có với phía Mỹ hoặc chấp nhận yêu cầu của Tehran để đảm bảo việc vận chuyển an toàn, không bị gián đoạn nguồn cung năng lượng thiết yếu của họ qua vùng Vịnh. Tuyên bố của IRGC đã nêu rõ rằng chỉ những quốc gia tuân thủ quy định này mới tránh được các mối đe dọa vận tải biển rộng lớn hơn.
Thực tế tại khu vực hiện nay vẫn diễn biến rất căng thẳng bất chấp những thông điệp lạc quan từ phía Nhà Trắng. Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây khẳng định rằng xung đột tại Trung Đông đang đi đến hồi kết và ông đã giành được những thắng lợi quan trọng.
Trong khi đó, tuyến đường vận chuyển chiến lược qua eo biển Hormuz vẫn nằm trong trạng thái dễ bị tổn thương.
Sự ổn định của thị trường năng lượng toàn cầu trong tương lai gần phụ thuộc lớn vào khả năng giải quyết các mâu thuẫn ngoại giao tại khu vực eo biển này.
.jpg "Xung đột Trung Đông vẫn bế tắc, các dự báo năm 2026 đảo chiều")
