Tờ Financial Times (FT) cho hay sau hơn một thập kỷ kiên trì với mô hình kinh tế chia sẻ Gig Economy "nhẹ vốn", Uber đang thực hiện một bước đi gây sốc khi cam kết chi tới 10 tỷ USD để mua hàng chục nghìn xe tự hành và thâu tóm cổ phần tại các công ty phát triển công nghệ này. Đây được xem là nỗ lực cuối cùng nhằm cứu vãn vị thế dẫn đầu trước làn sóng đổ bộ của các đối thủ Robotaxi như Waymo hay Tesla.
Canh bạc mới
Trong suốt nhiều năm, Uber đã trở thành biểu tượng của Thung lũng Silicon với mô hình kinh doanh dựa trên việc tận dụng xe cá nhân của tài xế. Tuy nhiên theo FT, Uber đang trên lộ trình chuyển hướng khi đầu tư hơn 2,5 tỷ USD vào các thương vụ thâu tóm cổ phần và chi thêm 7,5 tỷ USD để xây dựng đội xe Robotaxi riêng trong vài năm tới.
Sự thay đổi này đánh dấu một bước ngoặt trái ngược hoàn toàn với triết lý vận hành trước đây. Vào năm 2020, Uber từng bán tháo mảng xe tự hành nội bộ của mình với giá 4 tỷ USD để tập trung vào mục tiêu tìm kiếm lợi nhuận. Giờ đây, CEO Dara Khosrowshahi đang chi ra số tiền gấp đôi con số đó để bắt kịp các đối thủ từ Silicon Valley cho tới Bắc Kinh.
Gần đây nhất, hãng xe điện Lucid xác nhận Uber đã mở rộng thỏa thuận đầu tư lên tổng mức 500 triệu USD vào công ty này, đồng thời cam kết mua ít nhất 35,000 xe điện, một thương vụ ước tính tiêu tốn của Uber không dưới 2 tỷ USD.
Con số 10 tỷ USD cam kết đầu tư thực sự đáng kinh ngạc nếu đặt cạnh kết quả tài chính của công ty. Tổng số tiền này vượt quá mức 9,8 tỷ USD dòng tiền tự do (free cash flow) mà Uber đạt được trong năm ngoái.
"Chúng tôi đang rót vốn để đảm bảo nguồn cung Robotaxi trong tương lai," CEO Dara Khosrowshahi khẳng định với các nhà đầu tư vào tháng 2 vừa qua. Ông nhấn mạnh rằng phần lớn nguồn cung này sẽ mang lại hiệu quả kinh tế có lợi nhuận và Uber sẽ tiếp tục duy trì các loại cam kết tài chính như vậy.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh giá cổ phiếu Uber đã sụt giảm gần 23% trong 6 tháng qua. Các nhà đầu tư đang lo ngại rằng vai trò "trung tâm điều phối" tài xế của Uber sẽ bị thay thế bởi một số ít nhà cung cấp xe tự hành (AV) nắm giữ công nghệ cốt lõi.
Ông Walter Piecyk, chuyên gia phân tích tại LightShed Partners, nhận định: "Tôi nghĩ họ đang dẫn dắt mọi người làm quen với khái niệm Uber sở hữu các đội xe riêng. Đây là bước đầu tiên trong quá trình thay đổi hoàn toàn câu chuyện về mô hình kinh doanh của họ."
Tờ FT nhận định tham vọng của Uber đặt họ vào thế đối đầu trực tiếp với ba trong số những công ty giá trị nhất thế giới: Alphabet (sở hữu Waymo), Tesla và Amazon (sở hữu Zoox). Tất cả các đối thủ này đều có xu hướng loại bỏ các bên trung gian để trực tiếp tiếp cận người dùng.
Trong khi Waymo hiện đã chiếm khoảng 16% thị phần tại San Francisco và đang lên kế hoạch vận hành 1 triệu chuyến xe có trả phí mỗi tuần tại 17 thành phố vào cuối năm nay, Uber vẫn phải nỗ lực để trở thành "phễu" kết nối các nhà phát triển AV với khách hàng. JPMorgan dự báo Waymo sẽ chiếm hơn 7% thị trường gọi xe toàn diện tại Mỹ vào năm 2030.
Bên cạnh đó, các đối thủ như Zoox hay Tesla đều bày tỏ mong muốn tự vận hành ứng dụng riêng thay vì hợp tác với Uber. Giám đốc công nghệ của Zoox, Jesse Levinson, chia sẻ rằng họ sẽ vận hành ứng dụng riêng tại mọi thị trường mà xe của họ lăn bánh.
Mặt khác, để giải quyết bài toán thâm dụng vốn, Dara Khosrowshahi kỳ vọng Uber sẽ đóng vai trò biến xe tự hành thành một "công cụ tài chính". Dù cam kết bảo lãnh cho hàng chục nghìn chiếc Robotaxi, Uber mong muốn các công ty quản lý đội xe, các nhà đầu tư tổ chức và các quỹ tín dụng tư nhân sẽ tham gia tài trợ cho việc triển khai thực tế.
"Toàn bộ hệ thống sẽ được tài chính hóa, giống như cách bạn thấy các trung tâm dữ liệu đang được tài chính hóa hiện nay," Khosrowshahi dự báo.
Dù Robotaxi được coi là cơ hội "nghìn tỷ USD", CEO của Uber vẫn tỏ ra thận trọng khi cho rằng công nghệ này vẫn chưa đạt tới quy mô tác động đáng kể đến doanh thu hiện tại. Ông tự tin tuyên bố: "Năm qua, chúng tôi đã tạo ra số chuyến xe trên nền tảng Uber nhiều gấp 50 lần so với toàn bộ ngành công nghiệp xe tự hành cộng lại. Chúng tôi tự tin sẽ là lựa chọn hàng đầu cho các nhà sản xuất AV và các công ty công nghệ."
Cuộc đua đang nóng lên từng ngày. Việc Uber chấp nhận "đốt" 10 tỷ USD cho thấy họ hiểu rõ rằng: Trong kỷ nguyên AI và tự động hóa, nếu không sở hữu tài sản hoặc kiểm soát công nghệ, vị thế trung gian sẽ sớm trở nên lỗi thời.
*Nguồn: FT, Fortune
.png "Miền Trung “hút sóng” đất nền, vượt nhịp giảm của Hà Nội và TP.HCM")
.jpeg "Giá vàng đảo chiều giảm mạnh, chênh lệch mua - bán lên đến 4 triệu đồng/lượng")
