Giám đốc Phân tích Chứng khoán Mirae Asset: Khi tiền không còn rẻ, thị trường vào pha sàng lọc khắc nghiệt, cơ hội chỉ còn ở 4 nhóm ngành

Dòng tiền chọn lọc

Trao đổi tại Talk show Phố Tài chính, ông Đinh Minh Trí - Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân CTCP Chứng khoán Mirae Asset cho rằng bối cảnh hiện nay đang tạo ra áp lực rõ rệt hơn so với giai đoạn trước, nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội sàng lọc doanh nghiệp và củng cố nền tảng tăng trưởng dài hạn.

Nhìn lại giai đoạn 2020–2021, ông Trí cho biết thị trường từng trải qua chu kỳ bùng nổ hiếm có khi lãi suất toàn cầu giảm sâu do Covid-19. Fed duy trì lãi suất gần 0%, trong khi tại Việt Nam, lãi suất tiền gửi có thời điểm chỉ 3–4%/năm, khiến dòng tiền rời kênh tiết kiệm và chảy mạnh vào chứng khoán, bất động sản. VN-Index từ vùng 659 điểm (3/2020) tăng lên hơn 1.530 điểm đầu 2022, tương đương mức tăng trên 130% trong chưa đầy hai năm, cùng với sự bùng nổ thanh khoản và số lượng tài khoản mới.

Tuy nhiên, bước sang năm 2026, bối cảnh đã thay đổi đáng kể. Fed hiện duy trì lãi suất ở mức 3,5–3,75%, trong khi kỳ vọng giảm lãi suất bị trì hoãn do giá dầu tăng mạnh liên quan căng thẳng Trung Đông.

Tại châu Âu, ECB đã dừng chu kỳ giảm lãi suất sau 5 lần cắt liên tiếp, còn Nhật Bản tiếp tục bình thường hóa chính sách, thu hẹp nguồn vốn chi phí thấp từng hỗ trợ dòng tiền toàn cầu. Điều này cho thấy môi trường lãi suất đã chuyển sang trạng thái duy trì ở mức cao, thay vì “tiền rẻ” như trước, kéo theo chi phí vốn tăng và dòng tiền đầu tư trở nên thận trọng hơn.

Các yếu tố địa chính trị tiếp tục gia tăng áp lực. Giá dầu nhiều thời điểm duy trì quanh 90–100 USD/thùng, làm tăng rủi ro lạm phát và chi phí đầu vào. Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu bị gián đoạn, khiến chi phí logistics tăng và kéo dài thời gian giao hàng.

Dù vậy, chuỗi cung ứng toàn cầu trong tháng gần đây chưa ghi nhận gián đoạn diện rộng, qua đó hỗ trợ hoạt động sản xuất và xuất khẩu của Việt Nam. Trong 4 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 344,17 tỷ USD, tăng 24,2% so với cùng kỳ, với động lực chính đến từ nhóm công nghiệp chế biến – chế tạo (đặc biệt điện tử, máy móc) và khu vực FDI.

Ở góc độ vĩ mô, ông Trí nhận định Việt Nam vẫn duy trì nền tảng ổn định dù chịu tác động từ lãi suất toàn cầu cao và đồng USD mạnh, gây áp lực lên tỷ giá và chi phí nhập khẩu. Tuy nhiên, tỷ giá được kiểm soát tương đối tốt nhờ dòng vốn FDI và kiều hối ổn định.

Theo ông Trí, trong bối cảnh rủi ro thương mại chưa leo thang đáng kể và xuất khẩu có dấu hiệu phục hồi, thị trường chứng khoán nhiều khả năng sẽ vận động theo hướng phân hóa mạnh, với dòng tiền mang tính chọn lọc cao hơn thay vì tăng đồng thuận như giai đoạn trước.

Cơ hội tập trung vào 4 nhóm ngành

Trong môi trường lãi suất cao và giá dầu neo ở mức cao, dòng tiền trên thị trường có xu hướng tìm đến những nhóm ngành có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ bối cảnh vĩ mô. Theo ông Đinh Minh Trí, hiện có 4 nhóm ngành đang thể hiện triển vọng tích cực hơn so với mặt bằng chung.

Thứ nhất là nhóm ngân hàng. Khi lãi suất duy trì ở mức cao, biên lãi ròng (NIM) có cơ hội cải thiện, trong khi tăng trưởng tín dụng vẫn duy trì tích cực, phản ánh nhu cầu vốn của doanh nghiệp trong giai đoạn mở rộng đầu tư. Định giá ngành này cũng được đánh giá vẫn ở mức hợp lý so với lịch sử, tạo dư địa cho dòng tiền.

Thứ hai là nhóm dầu khí – lĩnh vực hưởng lợi trực tiếp từ diễn biến giá dầu. Việc giá dầu duy trì quanh hoặc trên 100 USD/thùng giúp cải thiện đáng kể triển vọng doanh thu và lợi nhuận, đặc biệt khi hoạt động thăm dò, khai thác đang sôi động trở lại tại nhiều khu vực trên thế giới.

Thứ ba là nhóm bảo hiểm. Mặt bằng lãi suất cao hơn giúp gia tăng lợi suất đầu tư tài chính  nguồn thu quan trọng của các doanh nghiệp bảo hiểm, đồng thời giảm áp lực dự phòng nhờ lợi suất trái phiếu cải thiện.

Cuối cùng là nhóm cổ phiếu có cổ tức tiền mặt cao và dòng tiền ổn định. Trong bối cảnh thị trường biến động và thiếu xu hướng rõ ràng, đây thường là nhóm mang tính phòng thủ, thu hút dòng tiền tìm kiếm sự an toàn, đồng thời tạo cơ hội tích lũy trong các nhịp điều chỉnh.

Theo ông Trí, điểm đáng chú ý là thị trường hiện không thiếu cơ hội, nhưng cơ hội sẽ không còn phân bổ đồng đều. Nếu các yếu tố địa chính trị, đặc biệt là đàm phán liên quan đến Trung Đông, có tiến triển tích cực và giúp khơi thông chuỗi cung ứng năng lượng, tâm lý thị trường và dòng tiền có thể được cải thiện trong ngắn hạn. Ngược lại, nếu rủi ro tiếp tục kéo dài, xu hướng phân hóa sẽ càng rõ nét, buộc nhà đầu tư phải tập trung nhiều hơn vào chất lượng doanh nghiệp và khả năng chống chịu trước biến động vĩ mô.